Teknoloji dünyasında son dönemde yaşanan bellek krizi, sektörün tüm dengelerini sarsmaya başladı. Yapay zeka uygulamalarının ihtiyaç duyduğu devasa bellek kapasitesi, küresel çip üretiminde arz-talep dengesini bozdu. Veri merkezlerine yönelen yüksek kapasiteli DRAM ve HBM siparişleri, tüketici elektroniği tarafında ciddi bir daralmaya yol açtı. Artan maliyetler şirket kar marjlarını aşağı çekerken, ürün fiyatları da hızla yukarı yöneldi. Sektör temsilcileri, yaşanan darboğazın geçici olmadığını ve önümüzdeki dönemde daha da belirgin hale geleceğini ifade ediyor.
YAPAY ZEKA TALEBİ ÇİP ARZINI ZORLUYOR
Elon Musk ve Tim Cook gibi teknoloji dünyasının önde gelen isimleri, küresel ölçekte yeni bir kriz dalgasına dikkat çekiyor. Özellikle 2026 yılı itibarıyla DRAM kıtlığının üretim planlarını sekteye uğratacağı belirtiliyor.
Apple CEO’su Tim Cook’un, artan bellek maliyetlerinin iPhone kar marjlarını baskılayabileceğini dile getirdiği aktarılırken, Micron Technology yaşanan süreci “emsalsiz” olarak tanımlıyor. Tesla CEO’su Elon Musk ise çip üretimine ilişkin alternatif senaryolar üzerinde durduklarını açıklamıştı.
Yapay zeka veri merkezlerinin hızla yaygınlaşması, küresel bellek üretiminin önemli bir kısmının birkaç büyük şirketin kontrolüne geçmesine neden oluyor. Alphabet ve OpenAI gibi firmaların, yüksek bant genişliğine sahip bellek kullanan hızlandırıcılara yönelmesi arzı daha da daraltıyor.
FİYATLARDA SERT ARTIŞ
Tedarik zincirindeki kırılma, fiyatlara doğrudan yansıdı. Bazı DRAM türlerinde maliyet artışının kısa sürede yüzde 75’e ulaştığı belirtiliyor. Çip ekipmanı üreticisi Lam Research CEO’su Tim Archer, sektörün geçmişte görülmemiş büyüklükte bir krizle karşı karşıya olduğunu ifade ediyor.
Analistler, bellek fiyatlarındaki yükselişi “parabolik” olarak tanımlarken, üreticilerin sözleşme sürelerini kısaltarak üç aylık periyotlara yöneldiği bildiriliyor. Yüksek karlılık nedeniyle Samsung, SK Hynix ve Micron gibi üreticiler kapasitelerinin önemli bölümünü yapay zekaya yönelik HBM üretimine ayırıyor. Bu durum standart DRAM ve NAND bellek arzını daha da sınırlıyor.
KONSOL VE TELEFON ÜRETİCİLERİ ZORLANIYOR
Bellek krizinin etkisi yalnızca veri merkezleriyle sınırlı kalmıyor. Oyun konsolu ve akıllı telefon üreticileri de artan maliyet baskısıyla karşı karşıya. Sektör kaynaklarına göre Sony, yeni nesil PlayStation konsolunun çıkış planını 2028 hatta 2029 yılına ertelemeyi değerlendiriyor.
Nintendo’nun yeni Switch modeli için artan depolama maliyetleri nedeniyle fiyat artışı planladığı öne sürülürken, Çinli üreticiler Xiaomi, Oppo ve Transsion 2026 sevkiyat hedeflerini aşağı yönlü revize etti.
TEDARİK ZİNCİRİNDE YAPISAL KIRILMA
Krizin boyutu ağ ve donanım şirketlerine de yansıyor. Cisco zayıf kar beklentisi açıklarken, Qualcomm ve Arm Holdings yatırımcılarını maliyet baskısına karşı uyardı.
Analistler, bellek sektörünün klasik arz-talep döngüsünden çıkarak daha uzun soluklu bir “süper döngü” sürecine girdiğini değerlendiriyor. Yapay zeka yatırımlarının 2026 yılında yüz milyarlarca dolara ulaşması beklenirken, bellek çiplerinin stratejik önemi daha da artıyor.
