Cezaevinde 2011 yılında hayatını kaybeden eski MİT Asya Bölge Başdanışmanı Kaşif Kozinoğlu'nun mezarının 15 yıl sonra açılmasıyla hazırlanan otopsi ve laboratuvar raporunda saç ve tırnak örneklerinde yüksek miktarda antimon tespit edildi. Bulguların ardından antimonun ne olduğu, vücuda nasıl girdiği ve hangi belirtilere yol açtığı merak konusu oldu.
Eski MİT Asya Bölge Başdanışmanı Kaşif Kozinoğlu, 12 Kasım 2011'de Silivri Cezaevi'nde hayatını kaybetmişti. Ölümüne ilişkin soruşturma kapsamında 15 yıl sonra mezarı açılan Kozinoğlu'ndan alınan örnekler üzerinde otopsi ve laboratuvar incelemeleri yapıldı. İncelemelerde saç ve tırnak örneklerinde yüksek miktarda toksik madde antimon tespit edildi.
Raporun ortaya çıkmasının ardından antimonun ne olduğu, insan vücudunu nasıl etkilediği ve zehirlenme belirtileri gündeme geldi. Peki, antimon nedir ve vücuda hangi yollarla girer?
ANTİMON NEDİR?
Periyodik tabloda Sb simgesiyle gösterilen antimon, sanayi ve üretim alanlarında kullanılan kimyasal bir elementtir. Akü üretimi, lehim, alev geciktirici kumaşlar ve seramik gibi farklı ürünlerin üretiminde kullanılabiliyor.
Antimon, normal koşullarda katı halde bulunurken özellikle toz ve duman formuna geçtiğinde sağlık açısından risk oluşturabiliyor. Bu maddelerin solunum yoluyla vücuda alınması zehirli etkilere neden olabiliyor.
ANTİMON VÜCUDA NASIL GİRER?
Antimonun vücuda giriş yollarının başında solunum geliyor. Özellikle maden, fabrika ve atölye gibi ortamlarda çalışan kişiler, yeterli havalandırmanın bulunmadığı ve koruyucu ekipman kullanılmadığı durumlarda antimon içeren toz ve dumanı soluyabiliyor.
Bunun yanı sıra antimon, kirlenmiş su ve gıdalar aracılığıyla da vücuda alınabiliyor. Uzmanlar, özellikle riskli sektörlerde çalışanların kişisel koruyucu ekipman kullanması ve çalışma alanlarının yeterince havalandırılması gerektiğini belirtiyor.
ANTİMON ZEHİRLENMESİ İKİ ŞEKİLDE GÖRÜLÜYOR
Antimon zehirlenmesi, maruz kalınan miktara ve süreye bağlı olarak akut ve kronik olmak üzere iki şekilde ortaya çıkabiliyor.
Akut zehirlenmede ağızda metalik tat, mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, ishal ve nefes darlığı gibi belirtiler görülebiliyor.
Uzun süre düşük miktarda antimon maruziyetinde ise solunum yollarında tahriş, kronik bronşit, ciltte döküntü ve kaşıntı gibi sorunlar ortaya çıkabiliyor. İlerleyen süreçte kalp ritminde bozulma ile karaciğer ve böbrek fonksiyonlarında olumsuz etkiler görülebiliyor.
ANTİMON KANSER RİSKİ TAŞIYOR MU?
Uzmanlar, antimon zehirlenmesinin bazı klinik belirtilerinin arsenik zehirlenmesiyle benzerlik gösterebildiğini ve bu durumun teşhis sürecini zorlaştırabildiğini belirtiyor.
Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) ise bazı antimon bileşiklerini Grup 2B kapsamında, yani insanlar için olası kanserojen maddeler arasında değerlendiriyor.
ANTİMON ZEHİRLENMESİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?
Antimon zehirlenmesinin belirtileri, vücuda alınan maddenin miktarına ve maruziyet süresine göre değişiyor.
Kısa sürede yüksek miktarda antimon alınmasıyla ortaya çıkan akut zehirlenmede ilk belirtiler genellikle ağızda metalik tat, mide bulantısı ve kusma oluyor. Bu şikayetlere şiddetli karın ağrısı, ishal, baş dönmesi ve baş ağrısı da eşlik edebiliyor. Antimonun solunması durumunda öksürük ve nefes darlığı gibi solunum yolu belirtileri görülebiliyor.
Uzun süre düşük miktarda antimon maruziyetinde ise belirtiler daha yavaş gelişebiliyor. Akciğerlerde tahriş, kronik bronşit, deride döküntü, kaşıntı ve iyileşmeyen yaralar bu belirtiler arasında yer alıyor. İlerleyen süreçte kalp ritminde bozulma ile karaciğer ve böbrek hasarı da görülebiliyor.
Uzmanlar, riskli çalışma alanlarında koruyucu ekipman kullanılmasını ve şüpheli belirtiler ortaya çıktığında sağlık kuruluşlarına başvurulmasını öneriyor.
