Grip aşısıyla ilgili toplumda yaygın olan yanlış inanışlar, aşı yaptırmak isteyen kişilerin kararlarını etkileyebiliyor. “Aşı oldum ama grip geçirdim, demek ki işe yaramıyor” veya “Hamileyken grip aşısı olunmaz” gibi düşüncelerin doğru olmadığını belirten uzmanlar, aşının özellikle risk grubundaki kişiler açısından önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Acıbadem Kozyatağı Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Tevfik Rıfkı Evrenkaya, grip aşısının yalnızca kişisel korunma açısından değil, toplumdaki bulaşın ve hastalığın ağır seyretme riskinin azaltılması bakımından da önemli olduğunu ifade etti.
Gribin her yıl dünya genelinde yaklaşık 1 milyar kişiye bulaşabildiğini ve yaklaşık 500 bin kişinin ölümüne neden olabildiğini belirten Evrenkaya, grip aşısının özellikle risk gruplarında hastalık ve ölüm oranlarını azaltabildiğini vurguladı.
GRİP AŞISI HAKKINDA DOĞRU BİLİNEN 4 YANLIŞ
1. “Aşı beni hasta etti”
Doğrusu: Grip aşısı sonrasında ortaya çıkan hafif ateş, halsizlik ve kas ağrıları, bazı kişiler tarafından grip belirtisi olarak değerlendirilebiliyor. Ancak uygun şekilde uygulanan inaktif grip aşıları gribe neden olmuyor.
Aşı sonrasında enjeksiyon bölgesinde ağrı, hafif ateş, baş ağrısı, kas ağrısı veya halsizlik gibi kısa süreli yan etkiler görülebiliyor.
Prof. Dr. Evrenkaya, aşı sonrası ortaya çıkan kısa süreli yakınmalarla grip hastalığının birbirinden ayrılması gerektiğini belirterek, aşı yaptırdıktan sonra başka solunum yolu enfeksiyonlarına yakalanmanın da mümkün olduğunu ifade etti.
2. “Geçen yıl aşı oldum, yine grip geçirdim”
Doğrusu: Grip aşısı yüzde 100 koruma sağlamıyor. Aşının etkinliği; dolaşımdaki virüslerle aşıda bulunan virüslerin uyumuna, kişinin yaşına ve sağlık durumuna göre değişebiliyor.
Grip virüslerinin sürekli mutasyon geçirmesi nedeniyle aşılar, geçmiş veriler ve tahminler doğrultusunda hazırlanıyor. Bu nedenle aşılanmış bir kişinin grip geçirmesi, aşının hiçbir koruyucu etkisinin olmadığı anlamına gelmiyor.
Dünya Sağlık Örgütü de aşının etkinliğinin sezonlara göre değişebildiğini, ancak gribe bağlı ağır hastalık riskini azaltmada önemli araçlardan biri olduğunu belirtiyor.
3. “Hamileyken grip aşısı olunmaz”
Doğrusu: Gebelik döneminde grip enfeksiyonunun anne açısından daha ağır sonuçlara yol açabileceği ve hastaneye yatış riskini artırabileceği belirtiliyor.
Prof. Dr. Evrenkaya, gebeliğin ilk üç ayında grip aşısı yapılmadığını, sonraki aylarda ise aşının önerildiğini belirterek hamilelikte kesinlikle grip aşısı olunamayacağı yönündeki genel yaklaşımın doğru olmadığını ifade etti.
4. “Aşının içinde zararlı metaller var”
Doğrusu: Grip aşılarının civa ve alüminyum gibi metaller içerdiğine yönelik iddiaların da aşı konusunda tereddüt oluşturduğunu belirten Evrenkaya, aşıların içeriklerinin ürün ve formülasyona göre farklılık gösterebildiğine dikkat çekti.
Bu nedenle tüm grip aşılarının aynı maddeleri içerdiği yönünde genelleme yapılmaması gerektiği ifade edildi. Özellikle tek kullanımlık enjektör türündeki aşıların metal içermediği belirtilirken, kullanılacak aşının içeriği hakkında sağlık profesyonellerinden bilgi alınması önerildi.
ÖZELLİKLE RİSK GRUBUNDAKİLER DİKKAT!
Prof. Dr. Tevfik Rıfkı Evrenkaya, grip aşısının özellikle hastalığı ağır geçirme riski bulunan kişiler açısından önem taşıdığını belirterek risk gruplarını şöyle sıraladı:
- 65 yaş ve üzerindeki kişiler
- Kalp yetmezliği, KOAH, diyabet ve böbrek yetmezliği gibi kronik hastalıkları bulunanlar
- Sağlık çalışanları
- Kreşe giden çocuklar
- Organ nakli olanlar, bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullananlar ve kanser hastaları gibi bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler
Evrenkaya, kanser tedavisi gören hastalarda grip aşısının türü ve uygulama zamanının tedavi sürecine ve bağışıklık durumuna göre hekim tarafından belirlenmesi gerektiğini de vurguladı.
