Türkiye'de sigara kullanımına yönelik kısıtlamaların genişletilmesi için yeni bir kanun teklifi hazırlanıyor. AK Parti tarafından yürütülen çalışmada parklar, plajlar, toplu taşıma durakları ve kafe terasları gibi açık alanların da sigara yasağı kapsamına alınması değerlendiriliyor. Teklifin ocak-şubat döneminde Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulması planlanıyor.
Sağlık Bakanlığının tütünle mücadele çalışmaları kapsamında hazırlanan düzenlemeyle sigara kullanımının belirli alanlarla sınırlandırılması hedefleniyor. Açık havada sigara içilebilecek özel bölümlerin oluşturulması da değerlendirilen seçenekler arasında bulunuyor.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 10 Ekim'de yaptığı açıklamada tütün kanun teklifinin birkaç hafta içerisinde Meclise sunulacağını bildirmişti. Ancak bütçe görüşmeleri nedeniyle teklifin yeni yıla kaldığı belirtiliyor.
Hazırlıkları devam eden düzenleme henüz yasalaşmadı. Bu nedenle açık alanlara yönelik yeni kısıtlamalar yürürlüğe girmiş değil.
SİGARA YASAĞI PARKLARI VE PLAJLARI DA KAPSAYABİLİR
Yeni düzenlemede sigara içilmesinin sınırlandırılabileceği alanlar arasında parklar, plajlar, yürüyüş yolları, bina girişleri ve toplu taşıma durakları bulunuyor.
Kafe ve restoranların açık alanları ile teraslarının da düzenlemeye dahil edilmesi üzerinde çalışılıyor. Özellikle tente, cam ve benzeri malzemelerle çevrilerek kapalı mekan gibi kullanılan bölümlere yönelik kuralların yeniden belirlenmesi planlanıyor.
Hazırlık sürecinde Japonya ve Avustralya'daki tütünle mücadele uygulamaları da inceleniyor. Bu ülkelerde kullanılan özel sigara içme alanları ve açık hava kısıtlamalarının Türkiye'ye uyarlanabilecek yönleri değerlendiriliyor.
KAMU BİNALARI VE ÜNİVERSİTELER DE GÜNDEMDE
Sigara yasağının genişletilmesine yönelik çalışmalarda kamu binalarının bahçeleri, üniversite kampüsleri, sağlık kuruluşları ve spor tesislerinin açık alanları da ele alınıyor.
Bu noktalarda sigara kullanımına tamamen izin verilmesi yerine, özel olarak belirlenmiş bölümlerin oluşturulması seçenekler arasında yer alıyor.
Pasif içiciliğin azaltılması amacıyla sigara içilen bölümler ile diğer kullanım alanları arasında belirli mesafelerin bırakılması da değerlendiriliyor.
Elektronik sigara ve yeni nesil tütün ürünlerinin aynı kısıtlamalara tabi tutulması üzerinde de çalışılıyor.
SİGARA SATIŞINDA YAŞ DOĞRULAMASI PLANLANIYOR
Kanun teklifinde tütün ürünlerinin satışına ilişkin yeni denetim yöntemlerinin de bulunması bekleniyor.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 11 Ekim'de yaptığı açıklamada 18 yaşından küçüklere sigara satışının önlenmesi amacıyla elektronik yaş doğrulama sistemleri üzerinde çalışıldığını bildirmişti.
Bu kapsamda QR kod, çipli kimlik kartı ve satış noktalarında elektronik yaş kontrolü yapılması gibi yöntemler değerlendiriliyor.
QR kodla doğrulama seçeneğinde başkasına ait kodların kullanılmasını engellemek amacıyla kısa süreli ve tek kullanımlık kodların oluşturulması üzerinde duruluyor.
Satış işleminin yaş kontrolü tamamlanmadan gerçekleştirilememesi de değerlendirilen uygulamalar arasında bulunuyor. Sistemin hangi işletmelerde ve nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntılar ise henüz kesinleşmedi.
2040 YILI İÇİN TÜTÜN ÜRÜNLERİNE YASAK ÖNERİSİ
Nisan ayında gündeme gelen 41 maddelik ayrı bir taslakta, tütün ürünlerine yönelik daha kapsamlı yasak önerileri de yer aldı.
Taslakta 2040 yılından itibaren sigara, elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve nikotin cihazlarının üretim, satış ve kullanımının yasaklanması öngörüldü.
Restoran, kafe ve pastanelerde sigara içilebilecek bölümlerin işletmelerin toplam alanının en fazla yüzde 10'u kadar olması da öneriler arasında bulunuyor. Bu bölümlerde yiyecek ve içecek servisi yapılmaması planlanıyor.
Aynı taslakta yasak alanlarda sigara içenlere 5 bin lira, kurallara uymayan işletmelere ise 50 bin liradan başlayan idari para cezaları uygulanması önerildi.
Çocuklara tütün ürünü satanlara hapis cezası verilmesi ve yasak sonrasında tütün ürünlerinin ticaretini sürdürenlere yüksek tutarlı para cezaları uygulanması da taslakta yer aldı.
Ancak söz konusu yaptırımlar ve 2040 yılına ilişkin yasak önerisi henüz kabul edilmiş bir kanun niteliği taşımıyor.
TAKVİYE EDİCİ GIDALAR DA DENETLENECEK
Meclise sunulması planlanan düzenlemede takviye edici gıdaların denetimine yönelik hükümlerin de yer alması bekleniyor.
Bu kapsamda Tarım ve Orman Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulunun katılımıyla ortak bir denetim mekanizması oluşturulması planlanıyor.
Çalışmayla mevzuata aykırı üretilen, kaçak yollarla piyasaya sürülen veya sağlık açısından risk taşıyan takviye edici gıdaların denetiminin artırılması amaçlanıyor.
Açık alanlarda sigara kullanımından satışta yaş doğrulamasına kadar çeşitli hükümler içermesi beklenen kanun teklifinin ocak-şubat döneminde TBMM'ye sunulması öngörülüyor. Düzenlemenin kapsamı ve uygulanacak yaptırımlar, teklifin Meclise sunulmasının ardından netleşecek.
