Çocuğunuz geç konuşuyorsa nedeni bu olabilir

Çocukların konuşmaya başlama süreci, ailelerin yakından takip ettiği gelişim aşamaları arasında bulunuyor. Ancak bazı çocuklarda ilk kelimelerin söylenmesi ve cümle kurma becerisinin gelişmesi beklenenden daha uzun sürebiliyor.

Gecikmiş konuşma, yalnızca dil gelişimiyle ilgili sorunlardan kaynaklanmıyor. İşitme kaybı, ağız ve damak yapısındaki farklılıklar, nörogelişimsel durumlar ve çevresel etkenler de çocukların konuşma becerilerini etkileyebiliyor.

Özellikle işitme sorunları, konuşma gecikmesinin araştırılması gereken nedenleri arasında yer alıyor. Çocuğun bazı sesleri duyabilmesi, işitmesinin tamamen normal olduğu anlamına gelmiyor. Bu nedenle konuşma gecikmesi bulunan çocuklarda işitme değerlendirmesi önem taşıyor.

Uzmanlar, çocukların dil gelişiminde yaşlarına uygun becerilerin takip edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Konuşmanın geciktiği durumlarda yalnızca çocuğun büyümesini beklemek yerine nedenin belirlenmesi ve gerektiğinde erken destek sağlanması öneriliyor.

ÇOCUKLARDA GEÇ KONUŞMANIN NEDENLERİ NELER

Çocukların konuşabilmesi için işitme, dil gelişimi, sinir sistemi ve konuşmada görev alan yapıların birlikte çalışması gerekiyor.

Bu sistemlerden herhangi birinde yaşanan sorun, konuşmanın gecikmesine veya seslerin doğru çıkarılamamasına neden olabiliyor.

İşitme kaybı, gelişimsel dil bozuklukları, otizm spektrum bozukluğu ve bazı nörolojik rahatsızlıklar konuşma gecikmesiyle ilişkili olabiliyor.

Ayrıca yarık damak gibi ağız yapısını etkileyen durumlar da konuşmanın gelişimini zorlaştırabiliyor.

Konuşma gecikmesinin nedeninin belirlenebilmesi için çocuğun genel gelişiminin değerlendirilmesi gerekiyor.

İŞİTME KAYBI KONUŞMAYI ETKİLEYEBİLİYOR

Konuşma gelişiminin temel aşamalarından biri, çevredeki seslerin duyulması ve ayırt edilmesi olarak biliniyor.

Çocuklarda işitme kaybı doğuştan bulunabileceği gibi sonradan da gelişebiliyor.

Özellikle orta kulakta sıvı birikmesi gibi durumlar, işitmenin geçici veya uzun süreli olarak azalmasına neden olabiliyor.

Çocuğun yüksek seslere tepki vermesi, hafif düzeyde veya belirli frekanslardaki işitme kaybını dışlamıyor.

Bu nedenle konuşma gecikmesinden şüphelenilen çocuklarda ayrıntılı işitme testlerinin yapılması önem taşıyor.

HANGİ YAŞTA HANGİ KONUŞMA BECERİLERİ BEKLENİYOR

Çocukların dil gelişimi bireysel farklılıklar gösterebilse de belirli dönemlerde bazı becerilerin ortaya çıkması bekleniyor.

• 6-12 ay: Bebekler tekrarlayan heceler çıkarmaya ve seslerle iletişim kurmaya başlıyor.

• 12 ay: İsmi söylendiğinde tepki verme ve sık kullanılan bazı kelimeleri anlama becerileri gelişiyor.

• 12-18 ay: İlk anlamlı kelimeler ortaya çıkıyor.

• 18 ay: Çocukların çoğu birkaç kelimeden daha fazlasını kullanabiliyor.

• 24 ay: En az iki kelimeyi bir araya getirme ve kelime dağarcığını geliştirme bekleniyor.

• 24-36 ay: Kısa cümleler kurma ve basit sorulara yanıt verme becerileri ilerliyor.

• 3 yaş: Çocuğun konuşması çevresindeki kişiler tarafından giderek daha anlaşılır hale geliyor.

• 4-5 yaş: Basit olayları anlatma ve karşılıklı konuşmayı sürdürme becerileri gelişiyor.

  

  Her akşam kabak çekirdeği yiyenler bu uyarıya dikkat!

  İçeriği Görüntüle

Bu aşamalar genel gelişim göstergeleri olarak değerlendiriliyor. Çocuğun beklenen becerileri göstermemesi durumunda uzman değerlendirmesi öneriliyor.

SADECE BEKLEMEK DOĞRU OLMAYABİLİR

Bazı çocuklarda konuşma gelişimi yaşıtlarına göre daha yavaş ilerleyebiliyor. Ailede geç konuşma öyküsünün bulunması da bu durumla birlikte görülebiliyor.

Ancak çocuğun söylenenleri anlaması veya ailesinde geç konuşan bireylerin bulunması, altta yatan bir gelişimsel sorunu tek başına dışlamıyor.

Bu nedenle konuşma gecikmesi fark edildiğinde işitme ve gelişim değerlendirmelerinin geciktirilmemesi gerekiyor.

Özellikle 18 aylıkken anlamlı kelime kullanmama, 24 aylıkken iki kelimeli ifadeler oluşturmama veya daha önce kazanılmış dil becerilerinin kaybedilmesi durumunda uzman görüşü alınması önem taşıyor.

EVDE DİL GELİŞİMİ NASIL DESTEKLENEBİLİR

Çocukların dil gelişiminde günlük iletişim ve karşılıklı etkileşim önemli rol oynuyor.

Ailelerin çocuklarıyla konuşması, kitap okuması, birlikte oyun oynaması ve günlük etkinlikleri sözcüklerle anlatması dil gelişimini destekleyebiliyor.

Çocuğun iletişim kurma girişimlerine yanıt verilmesi ve kendisini ifade etmesi için zaman tanınması da öneriliyor.

Ancak çocuk konuşamadığında istediği şeylerin verilmemesi veya konuşmaya zorlanması uygun bir yöntem olarak değerlendirilmiyor.

Uzmanlar, çocukların iletişim çabalarının desteklenmesini ve gelişimlerine uygun konuşma örnekleri sunulmasını öneriyor.

İKİ DİLLİ BÜYÜMEK KONUŞMA BOZUKLUĞU NEDENİ DEĞİL

İki farklı dilin konuşulduğu ailelerde büyümek, tek başına konuşma gecikmesi veya dil bozukluğu nedeni olarak kabul edilmiyor.

Çocuklar birden fazla dili aynı dönemde öğrenebiliyor. Bu süreçte kelimeleri iki dil arasında paylaşmaları veya dilleri zaman zaman karıştırmaları görülebiliyor.

Benzer şekilde sağ veya sol el kullanımının da konuşma gecikmesine neden olduğuna ilişkin bilimsel bir dayanak bulunmuyor.

Konuşma gelişiminde gecikme şüphesi olduğunda çocuğun kullandığı bütün dillerdeki iletişim becerilerinin değerlendirilmesi gerekiyor.

ERKEN DESTEK DİL GELİŞİMİNE KATKI SAĞLIYOR

Konuşma gecikmesi bulunan çocuklarda öncelikle sorunun nedeninin araştırılması gerekiyor.

Değerlendirme sürecinde çocuk sağlığı ve hastalıkları, kulak burun boğaz, çocuk nörolojisi ve çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanları gerekli durumlarda birlikte çalışabiliyor.

Dil ve konuşma terapistleri ise çocuğun anlama, ifade etme ve konuşma becerilerini değerlendirerek uygun destek programlarını planlayabiliyor.

Erken dönemde başlatılan ve çocuğun ihtiyaçlarına göre düzenlenen destek çalışmaları, iletişim becerilerinin gelişmesine yardımcı olabiliyor.