Beyin sağlığını desteklediği düşüncesiyle milyonlarca kişinin kullandığı balık yağı takviyeleriyle ilgili yeni bir araştırma dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. ABD'deki Güney Kaliforniya Üniversitesi (USC) araştırmacıları, iki yıl boyunca balık yağı kullanan kişilerle plasebo alanlar arasında bilişsel performans ve hafıza açısından önemli bir fark tespit edemedi.
Bilişsel sağlığı destekleyeceği düşüncesiyle yaygın olarak kullanılan balık yağı takviyeleri, yeni bir araştırmayla yeniden gündeme geldi. ABD'de yaklaşık 19 milyon yetişkinin kullandığı balık yağı, özellikle 60 yaş üzerindeki kişilerin yaklaşık beşte biri tarafından tercih ediliyor.
ABD'de en çok kullanılan beş takviyeden biri olan balık yağının küresel pazar değerinin 3,4 milyar dolara ulaştığı belirtiliyor. Ancak yeni araştırma, takviyenin özellikle Alzheimer hastalığını önlemedeki etkisine ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Güney Kaliforniya Üniversitesi Kişiselleştirilmiş Beyin Sağlığı Merkezi Direktörü ve araştırmanın başındaki isim Dr. Hussein Naji Yassine, Alzheimer'ı önleyecek tek bir çözüm bulunmasının herkesin isteği olduğunu belirtti. Yassine, araştırma sonuçlarının balık yağı takviyelerinin beyin sağlığını koruduğuna dair bir kanıt sunmadığını ifade etti.
BALIK YAĞI NEDEN BU KADAR POPÜLER?
Yaşlanmayla birlikte ortaya çıkabilen bilişsel gerilemeye karşı kolay ve etkili yöntemler arayan kişilerin balık yağı takviyelerine ilgisi artıyor. Balık tüketen kişilerin genel olarak daha sağlıklı olduğu düşüncesi, balığın yoğunlaştırılmış bir formu olan balık yağı takviyelerinin de benzer faydalar sağlayabileceği fikrini güçlendiriyor.
Balık yağı, EPA ve DHA gibi omega-3 yağ asitlerinin önemli kaynakları arasında yer alıyor. Omega-3 yağ asitleri; hücre fonksiyonlarının yanı sıra göz, kalp ve eklem sağlığının desteklenmesinde de rol oynuyor.
Dr. Yassine, omega-3 yağ asitlerinin beyin hücreleri arasındaki bağlantıların oluşumu açısından önemli olduğunu belirtiyor. Ancak araştırma sonuçlarının Alzheimer hastalığını önlemek amacıyla balık yağı takviyesi kullanılmasını desteklemediğini vurguluyor.
İKİ YILLIK ARAŞTIRMADA BİLİŞSEL FAYDA GÖRÜLMEDİ
USC araştırmacıları, 55 ila 80 yaş arasındaki 365 kişiyi çalışmaya dahil etti. Balık tüketmeyen ve Alzheimer açısından yüksek risk taşıyan katılımcılar, iki yıl boyunca her gün balık yağı takviyesi veya plasebo aldı.
Araştırmada balık yağı takviyesinin katılımcıların merkezi sinir sistemine ulaştığı belirlendi. Ancak bu durum, bilişsel performansta belirgin bir iyileşme sağlamadı. Balık yağı kullanan kişiler, bilişsel testlerde plasebo alanlara kıyasla daha iyi sonuç göstermedi.
Araştırmacılar, katılımcıların hafıza, dikkat ve dil becerileri gibi bilişsel işlevlerini değerlendirdi. İki grup arasında bu alanlarda anlamlı bir farklılık bulunmadı.
Çalışmada ayrıca hafızanın oluşması ve depolanmasında önemli rol oynayan hipokampus bölgesi incelendi. Alzheimer hastalığının gelişim sürecinde doku kaybının erken görülebildiği bölgelerden biri olan hipokampusta, balık yağı kullananlarla plasebo alanlar arasında beyin dokusu kaybı bakımından anlamlı bir fark tespit edilmedi.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMALAR DA SORU İŞARETLERİ YARATMIŞTI
Daha önce gerçekleştirilen bazı araştırmalar da balık yağı takviyelerinin yaşam süresini uzatma veya kalp sağlığını koruma konusunda beklenen faydaları sağlayıp sağlamadığına ilişkin soru işaretleri ortaya koymuştu.
Bazı çalışmalarda balık yağı kullanımının düzensiz kalp ritmi ve felç riskiyle ilişkili olabileceği, beyin hasarı sonrasındaki iyileşme sürecini de olumsuz etkileyebileceği öne sürülmüştü.
Yeni araştırmanın sonuçları eBioMedicine dergisinde yayımlandı.
ALZHEIMER RİSKİNİ AZALTMAK İÇİN BAŞKA YÖNTEMLER ÖNERİLİYOR
Vücut omega-3 yağ asitlerini kendisi üretemediği için bu yağların besinler veya takviyeler yoluyla alınması gerekiyor. Ancak araştırmacılar, Alzheimer riskini azaltmak amacıyla yalnızca balık yağı takviyelerine güvenmek yerine sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesini öneriyor.
Yassine, sağlıklı yaşam tarzını beynin düzenli bakımına benzetiyor. Vücudun diğer bölgelerindeki sağlık sorunlarının kontrol altına alınmamasının beyin işlevlerini de olumsuz etkileyebileceğine dikkati çekiyor.
Bu kapsamda düzenli egzersiz yapılması, tansiyonun kontrol altında tutulması ve zihinsel faaliyetlerin sürdürülmesi öneriliyor.
Araştırmada yer verilen bilgilere göre, günde yaklaşık 3 bin 800 adım yürümek demans riskini yüzde 25 azaltabiliyor. Tansiyonun kontrol altında tutulmasının ise kişinin demans olmadan yaşayabileceği süreyi 13 yıla kadar uzatabileceği belirtiliyor.
Araştırmacılar, balığı kapsül şeklinde tüketmek yerine Akdeniz tipi beslenme düzeninin bir parçası olarak sofralara dahil etmeyi öneriyor. Bu beslenme modelinde balığın yanı sıra yeşil yapraklı sebzeler, meyveler, kuruyemişler ve zeytinyağı da önemli bir yer tutuyor.
