Günlük yaşamda yeterli miktarda su tüketilmemesi, vücudun sıvı dengesini bozarak çeşitli sağlık sorunlarına neden olabiliyor. Memorial Şişli Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Nur Sinem Türkmen, su tüketiminin önemine değinerek sıcak havalarda tercih edilebilecek sağlıklı içecek alternatifleri hakkında bilgi verdi.
Vücudun temel ihtiyaçlarından biri olan su, sindirim ve dolaşım sistemlerinden vücut sıcaklığının düzenlenmesine kadar birçok süreçte görev alıyor. Gün içerisinde yeterli sıvı alınmaması ise yorgunluk, ağız kuruluğu ve kabızlık gibi şikayetlerin ortaya çıkmasına neden olabiliyor.
Susuzluk hissi bazı durumlarda açlıkla karıştırılabiliyor. Özellikle gün içerisinde düzensiz beslenen veya yeterince su içmeyen kişilerde bu durum, gereğinden fazla yiyecek tüketilmesine katkıda bulunabiliyor.
Uzmanlar, günlük sıvı ihtiyacının karşılanmasında önceliğin suya verilmesi gerektiğini belirtiyor. Bununla birlikte şekersiz çaylar, sade maden suyu ve bazı ev yapımı içecekler de sıvı alımına katkı sağlayabiliyor.
YETERSİZ SU TÜKETİMİ HANGİ SORUNLARA YOL AÇIYOR
İnsan vücudunun önemli bir bölümünü su oluşturuyor. Yetişkinlerde vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 50 ila 60'ı sudan meydana geliyor.
Beslenme ve Diyet Uzmanı Nur Sinem Türkmen, günlük sıvı ihtiyacının kişinin vücut ağırlığına göre değişebileceğini belirtti.
Genel bir hesaplama yöntemi olarak kilogram başına yaklaşık 30 mililitre sıvı alımı kullanılabiliyor. Ancak yaş, fiziksel aktivite, hava sıcaklığı ve sağlık durumu gibi etkenler bu ihtiyacı değiştirebiliyor.
Yetersiz su tüketimi, tükürük üretiminin azalmasına bağlı olarak ağız ve dudak kuruluğuna neden olabiliyor.
Vücudun susuz kalması durumunda idrar renginde koyulaşma da görülebiliyor. Özellikle koyu sarı idrar, yeterli sıvı alınmadığının işaretlerinden biri olabiliyor.
Su tüketiminin azalması sindirim sistemini de etkileyebiliyor. Yetersiz sıvı alımı, dışkının sertleşmesine ve kabızlık şikayetlerinin artmasına katkıda bulunabiliyor.
Susuzluk nedeniyle baş ağrısı, halsizlik ve konsantrasyon güçlüğü gibi belirtiler de ortaya çıkabiliyor.
ŞEKERSİZ SOĞUK ÇAYLAR TERCİH EDİLEBİLİYOR
Sıcak havalarda tüketilen içeceklerden biri olan soğuk çay, ilave şeker kullanılmadan hazırlandığında düşük kalorili bir seçenek oluşturuyor.
Siyah, yeşil ve beyaz çaylar, çeşitli antioksidan bileşenler içeriyor. Bu içecekler, günlük sıvı alımına da katkı sağlayabiliyor.
Evde hazırlanan soğuk çaylara limon, nane ve tarçın eklenerek farklı aromalar elde edilebiliyor.
Ancak bal veya şeker eklenmesi, içeceğin kalori ve şeker miktarını artırıyor. Bu nedenle şekersiz seçeneklerin tercih edilmesi öneriliyor.
SEBZE SULARI VE KARPUZ SUYU DA TÜKETİLEBİLİYOR
Sebzeler, vitamin ve mineral içeriklerinin yanı sıra yüksek su oranlarıyla da beslenmede yer alıyor.
Salatalık, maydanoz, roka ve kereviz sapı gibi sebzeler kullanılarak içecekler hazırlanabiliyor.
Bu içeceklerin hazırlanmasında sebzelerin temizlenmesi ve taze olarak kullanılması önem taşıyor.
Sebzelerin suyunun sıkılması sırasında lif içeriğinin bir bölümü kaybolabildiğinden, mümkün olduğunda bütün sebze tüketimine öncelik verilmesi öneriliyor.
Yüksek su içeriğine sahip karpuz da sıcak havalarda tercih edilen meyveler arasında bulunuyor.
Karpuz suyu, doğal meyve şekeri içerdiği için ilave şeker kullanılmadan hazırlanabiliyor. Ancak doğal şeker içermesi nedeniyle kalorisiz bir içecek olarak değerlendirilmiyor.
MADEN SUYU VE ŞALGAM TÜKETİMİNE DİKKAT
Sade maden suyu, mineral içeriğiyle günlük sıvı tüketimine katkıda bulunabilen içeceklerden biri olarak gösteriliyor.
İlave şeker içermeyen sade maden suları kalorisiz seçenekler arasında yer alırken, şeker eklenmiş aromalı ürünlerin enerji değeri daha yüksek olabiliyor.
Maden suyuna limon veya taze meyve dilimleri eklenerek farklı tatlar elde edilebiliyor.
Şalgam suyu da soğuk tüketilen içecekler arasında bulunuyor. Ancak tuz içeriği nedeniyle özellikle yüksek tansiyonu veya kalp hastalığı bulunan kişilerin tüketim miktarına dikkat etmesi gerekiyor.
Bu tür sağlık sorunları bulunanların, yüksek sodyum içeren içecekleri düzenli tüketmeden önce hekimlerine danışması öneriliyor.
SOĞUK KAHVEDE ŞEKER VE KREMA MİKTARI ÖNEMLİ
Yaz aylarında tercih edilen soğuk kahveler, hazırlanma biçimine göre farklı miktarlarda kalori içerebiliyor.
Şeker, krema ve aromalı şurup eklenmeden hazırlanan soğuk filtre kahve veya americano, düşük kalorili içecek seçenekleri arasında bulunuyor.
Süt eklenerek hazırlanan kahvelerde ise kullanılan sütün türü ve miktarı, içeceğin toplam enerji değerini etkiliyor.
Kahvenin içerdiği kafeinin fazla tüketilmesi, bazı kişilerde çarpıntı, huzursuzluk ve uyku sorunlarına yol açabiliyor.
Sağlıklı yetişkinlerin çoğu için günlük 400 miligrama kadar kafein alımı genel olarak üst sınır kabul ediliyor. Ancak hamilelik, bazı hastalıklar ve kafein duyarlılığı gibi durumlarda daha düşük miktarlar gerekebiliyor.
SMOOTHİE VE LİMONATADA ŞEKER MİKTARI ARTABİLİYOR
Meyve, süt ve çeşitli tohumlarla hazırlanan smoothieler, kullanılan malzemelere göre vitamin, mineral, protein ve lif içerebiliyor.
Ancak birden fazla meyvenin, balın veya pekmezin yüksek miktarda kullanılması, içeceğin şeker ve kalori içeriğini artırabiliyor.
Smoothie hazırlanırken meyve miktarının dengelenmesi ve ilave şeker kullanımının sınırlandırılması öneriliyor.
Limonata da sıcak havalarda tercih edilen içeceklerden biri olarak biliniyor. Evde hazırlanan limonatalarda şeker miktarının azaltılması, içeceğin enerji değerini düşürebiliyor.
Bal kullanılması ise limonatayı şekersiz hale getirmiyor. Bal da şeker içerdiği için tüketim miktarının dikkate alınması gerekiyor.
GÜNLÜK SIVI İHTİYACINDA SU ÖNCELİKLİ OLMALI
Sıvı tüketiminde ihtiyaç duyulan miktar, kişilerin günlük yaşam koşullarına göre değişiklik gösteriyor.
Özellikle sıcak havalarda ve fiziksel aktivitenin arttığı dönemlerde terlemeyle kaybedilen sıvının yerine konulması gerekiyor.
Su tüketiminin gün içerisine yayılması, susuzluk belirtilerinin önlenmesine yardımcı olabiliyor.
Uzmanlar, farklı içeceklerin sıvı alımına katkıda bulunabileceğini ancak günlük sıvı ihtiyacının karşılanmasında suyun temel içecek olarak tercih edilmesi gerektiğini belirtiyor.
