Yemek pişirirken kullanılan yapışmaz tavalar, yanlış kullanım ve zamanla oluşan aşınmalar nedeniyle sağlık açısından risk oluşturabiliyor. Metal kaşık ve spatulalarla çizilen, sert bulaşık telleriyle temizlenen tavaların kaplaması zarar görebiliyor.
Hematoloji ve onkoloji uzmanı Dr. Jamie Koprivnikar, yapışmaz tavaların büyük bölümünde politetrafloroetilen (PTFE) adı verilen ve Teflon olarak bilinen bir kaplama bulunduğunu belirtti. Kaplamanın çizilmesi ve aşınması sonucunda yiyeceklere kimyasalların yanı sıra binlerce, hatta milyonlarca mikroplastik ve nanoplastik parçacığın karışabileceğini ifade etti.
Tavaların yüksek sıcaklıklara maruz bırakılmasının da risk oluşturduğuna dikkat çeken uzmanlar, PTFE kaplamalı tavaların 260 derecenin üzerinde ısıtıldığında bozulmaya başlayabildiğini belirtti. Daha yüksek sıcaklıklarda ise grip benzeri belirtilere yol açabilen polimer dumanı ateşi görülebiliyor.
ESKİ VE ÇİZİLMİŞ TAVALAR NE ZAMAN DEĞİŞTİRİLMELİ?
Radyasyon onkolojisi uzmanı Dr. Mark Ashamalla, yapışmaz tavaların kaplama durumunun düzenli olarak kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.
Kaplaması yoğun şekilde çizilen, soyulan veya dökülen tavaların değiştirilmesini öneren Ashamalla, eski ve yıpranmış ürünlerin yeni tavalarla karşılaştırıldığında yiyeceklere daha fazla mikroplastik parçacık bırakabildiğini belirtti.
Uzmanlar, mutfakta bazı basit alışkanlıkların değiştirilmesinin de olası maruziyeti azaltabileceğine dikkat çekti.
- Metal kaşık ve spatulalar yerine tahta veya silikon gereçler kullanılmalı.
- Tavalar çelik tel ve sert ovucu süngerlerle temizlenmemeli.
- Yapışmaz tavalar yüksek ateşte uzun süre bırakılmamalı.
- Kaplaması soyulan ve dökülen tavalar yenileriyle değiştirilmeli.
MİKROPLASTİK RİSKİNE KARŞI HANGİ TAVALAR TERCİH EDİLMELİ?
Yapışmaz tava kullanımına alternatif arayanlar için farklı seçenekler bulunuyor.
Dr. Jamie Koprivnikar, paslanmaz çelik tavaların mutfakta kullanılabilecek dayanıklı seçeneklerden biri olduğunu belirtti. Emaye döküm demir tavalar ise ısıyı uzun süre muhafaza etmesi ve kolay temizlenmesiyle öne çıkıyor.
Seramik kaplamalı tavalar da alternatifler arasında yer alıyor. Ancak bu ürünlerin yapışmaz kaplamalarının da zamanla dayanıklılığını kaybedebileceği ifade ediliyor.
