Psilosibin içeren mantar kullanımının ardından ileri evre Alzheimer hastası bir kişide gözlenen geçici değişimler, bilim dünyasında yeni tartışmaları gündeme getirdi.
Bilimsel bir dergide yayımlanan tek vaka raporuna göre hastada konuşma, sosyal iletişim ve bazı günlük işlevlerde kısa süreli farklılıklar görüldü.
Uzmanlar ise elde edilen bulguların Alzheimer tedavisi açısından kesin bir sonuç olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor. Araştırmacılar, tek bir hasta üzerinden elde edilen gözlemlerin daha geniş kapsamlı klinik çalışmalarla desteklenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
TEK VAKAYA DAYANAN BİLİMSEL GÖZLEM
Araştırmaya konu olan hastanın yaklaşık 10 yıldır Alzheimer hastalığıyla yaşadığı ve hastalığın ileri evresinde olduğu belirtildi. Hastanın son dönemde iletişim becerilerinde belirgin azalma yaşadığı, çoğunlukla tek kelimelik yanıtlar verdiği ve günlük yaşamında yoğun bakım desteğine ihtiyaç duyduğu aktarıldı.
Vaka raporunda, psilosibin kullanımından yaklaşık 19 saat sonra hastanın daha uzun cümleler kurabildiği, geçmişine ilişkin bazı anılarını paylaşabildiği ve yakınlarıyla daha fazla iletişim kurduğu ifade edildi. Bununla birlikte görülen değişimlerin geçici olduğu ve hastalığın seyrini değiştirdiğine yönelik bir kanıt bulunmadığı vurgulandı.
ARAŞTIRMACILAR YENİ SORULARA ODAKLANDI
Bilim insanları açısından bu vakanın en önemli yönü, tek başına bir tedavi sonucu ortaya koymasından ziyade Alzheimer hastalığında beyin işlevlerinin nasıl değiştiğine ilişkin yeni sorular oluşturması oldu.
Uzmanlar, ileri evre hastalarda kaybolduğu düşünülen bazı bilişsel işlevlerin tamamen ortadan kalkıp kalkmadığı ya da belirli koşullarda yeniden ortaya çıkıp çıkamayacağının araştırılması gerektiğini belirtiyor. Bu nedenle vaka, yeni tedavi yöntemi olarak değil, gelecekte yapılacak araştırmalar için önemli bir gözlem olarak değerlendiriliyor.
PSİLOSİBİNİN ALZHEIMER TEDAVİSİNDEKİ YERİ HENÜZ NET DEĞİL
Psilosibin, son yıllarda depresyon ve bazı psikiyatrik rahatsızlıklarla ilgili araştırmalarda incelenen psikoaktif bir madde olarak bilim dünyasının ilgisini çekiyor. Ancak Alzheimer hastalığında etkili bir tedavi yöntemi olduğuna ilişkin şu an için yeterli bilimsel kanıt bulunmuyor.
Uzmanlara göre yeni bir tedavi yaklaşımının kabul edilebilmesi için farklı hasta gruplarında, kontrollü ve geniş kapsamlı klinik araştırmalar yapılması gerekiyor. Tek bir vaka üzerinden elde edilen sonuçların genel bir tedavi önerisine dönüştürülmesi bilimsel açıdan doğru bulunmuyor.
ALZHEIMER HASTALARI VE YAKINLARI İÇİN ÖNEMİ
Alzheimer hastalığıyla mücadele eden hastalar ve aileleri, yeni bilimsel gelişmeleri yakından takip ediyor. Ancak uzmanlar, tek bir kişide görülen olumlu değişimin diğer hastalarda da aynı şekilde ortaya çıkacağının söylenemeyeceğini ifade ediyor.
Bu vaka, bugün için Alzheimer tedavisinde yeni bir dönemin başladığını göstermese de hastalığın ileri evrelerinde beynin çalışma biçimine dair yeni araştırma alanlarının oluşmasına katkı sağlıyor. Bilim dünyası, elde edilen bulguları daha kapsamlı çalışmalarla değerlendirmeye devam ediyor.
