Fas'taki Muhammed VI Politeknik Üniversitesi ile Kanada Işık Kaynağı (CLS) araştırmacıları, tarımda gübre maliyetlerini düşürmeye yönelik yeni bir yöntem geliştirdi. Afrika'da bol miktarda bulunan siyenit türü magmatik kayaların işlenmesiyle bitkilerin kullanabileceği potasyum gübresi elde edildi.
Bitki gelişimi, kök yapısı ve kuraklığa karşı dayanıklılık açısından önemli olan potasyum gübresinin üretiminin Kanada, Rusya ve Almanya gibi belirli ülkelerde yoğunlaşması, özellikle Afrikalı çiftçilerin yüksek maliyetlerle karşılaşmasına neden oluyor.
KAYALARI ÖĞÜTÜP İŞLEME ALDILAR
Araştırmacılar, Afrika'da yaygın olarak bulunan siyenit türü magmatik kayaları incelemeye aldı. Potasyumu kristal yapısında barındıran bu kayalar, doğal halleriyle bitkiler tarafından doğrudan kullanılabilecek bir gübre özelliği taşımıyor.
Geliştirilen yöntemde kayalar önce ince toz haline getiriliyor. Ardından su ve kimyasal maddelerle karıştırılan malzeme, 200 derecenin hemen altındaki sıcaklıklarda işleniyor.
Bu işlem sonucunda kayanın mineral yapısında bulunan potasyum, bitkilerin emebileceği çözünür bir forma dönüştürülüyor.

POTASYUMU TOPRAĞA KADEMELİ OLARAK SALIYOR
Geleneksel potasyum gübreleri suda hızlı çözünebildiği için yağışlarla birlikte topraktan uzaklaşabiliyor. Bu durum gübre kaybına ve yeraltı sularının kirlenmesine yol açabiliyor.
Kayalardan elde edilen gübre ise potasyumu toprağa daha yavaş ve kademeli şekilde bırakıyor. Ayrıca içerdiği kalsiyum, magnezyum ve silisyum gibi minerallerle toprak sağlığını destekliyor.
SIRADA TARLA DENEMELERİ VAR
Mısır ve soya fasulyesi üzerinde laboratuvar ortamında gerçekleştirilen deneylerde, geliştirilen yöntemle geleneksel potasyum gübrelerine benzer sonuçlar elde edildi.
Araştırmacılar, yöntemin bir sonraki aşamada gerçek tarla koşullarında test edilmesini planlıyor. Saha çalışmalarının başarılı olması durumunda teknolojinin seri üretime geçirilmesi hedefleniyor.
Yerel kaynaklardan gübre üretimini mümkün kılabilecek yöntemin, ithalat ve ulaşım maliyetlerini düşürmesinin yanı sıra tarımsal üretimden kaynaklanan karbon salımının azaltılmasına da katkı sağlaması bekleniyor.




