ABD'nin kuzeydoğusunda yaşayan 28 yaşındaki Karl, geçirdiği beyin ameliyatının ardından sıra dışı bir görsel algı bozukluğu yaşamaya başladı. İki yıldır gün içinde karşılaştığı insanların yüzlerinde evcil kedisi Luna'nın yüz hatlarını gören Karl'ın vakası, bilim dünyasının dikkatini çekti.
ScienceAlert'in haberine göre, Karl'ın yaşadığı durum, Dartmouth Koleji ve Brigham ve Kadın Hastanesi araştırmacıları tarafından incelendi. Vaka, bilimsel dergi Cortex'te yayımlandı.
BEYİN AMELİYATININ ARDINDAN BAŞLADI
Karl'daki belirtiler, beyin kanamasına yol açabilecek bir damar yumağının (arteriyovenöz malformasyon) alınması için geçirdiği ameliyatın ardından ortaya çıktı.
Araştırmacıların aktardığına göre, görsel nöbetler genellikle birkaç saat sürüyor. Bazı zamanlarda ise bu durum bütün güne yayılabiliyor.

KEDİ YÜZÜ İNSAN YÜZÜYLE BÜTÜNLEŞİYOR
Makalede, Karl'ın gördüğü görüntülerin sıra dışı yüz hatlarının birleşimi dışında tamamen tutarlı olduğu belirtildi.
Kedisine ait özellikler, insanların yüzlerine sonradan eklenmiş gibi görünmüyor. Aksine kedi yüzü, insan yüzüyle doğal biçimde bütünleşiyor. Bakış açısı ve mesafe değiştikçe görüntü de buna uygun şekilde değişiyor.
Daha önce görülen bir görüntünün veya yüzün yeniden belirmesi olarak tanımlanan bu olgu, palinopsi olarak adlandırılıyor. Yüzlerin şekil değiştirmesiyle ortaya çıkan özel durum ise prosopometamorfopsi olarak biliniyor.
SAĞ TEMPORAL LOBUN BİR KISMI ALINDI
Yüz algısındaki bozulmaların incelendiği vakada, beynin yüzleri işleme sürecinde önemli rol oynayan sağ temporal lob da dikkat çekti. Karl'ın ameliyatı sırasında bu bölgenin bir kısmının alınması gerekti.
Dartmouth Koleji'nden psikolog ve beyin bilimci Brad Duchaine, Karl'ın insan yüzlerinde kedisinin hatlarını veya kedisinde insan hatlarını görmesinin, hafızadaki tekil özelliklerin anlık algıyı etkileyebildiğini gösterdiğini söyledi.

YAPAY ZEKA DESTEĞİYLE GÖRSELLEŞTİRİLDİ
Duchaine ve Karl, yaşanan görsel algı bozukluğunu temsil eden bir görüntü oluşturmak için yapay zeka araçlarıyla birlikte çalıştı.
Araştırmacılar, yapay zeka teknolojilerinin bu tür rahatsızlıkların anlaşılmasına katkı sağlayabileceğini belirtiyor. Görseller, hastanın zihninde beliren görüntüyle eşleşene kadar yeniden düzenlenebiliyor.
Duchaine, yapay zekanın görsel algı bozukluğu yaşayan kişilerin deneyimlerini daha doğru biçimde görselleştirme imkanı sunduğunu ifade etti. Hastaların ne gördüğünün anlaşılmasının, durumun araştırılmasını ve kontrol altına alınmasına yönelik yöntemlerin geliştirilmesini kolaylaştırabileceğini kaydetti.
1986 YILINDA BENZER BİR VAKA YAŞANMIŞTI
Cortex dergisinde 1986 yılında yayımlanan bir araştırmada da benzer bir vaka kayıtlara geçmişti.
Otobüste yolculuk yapan 58 yaşındaki bir kadın, başka bir yolcunun kaniş cinsi köpeğine baktıktan sonra diğer yolcuların yüzlerini köpek yüzü olarak görmeye başlamıştı.

FELÇ SONRASI BEYİN HASARI TESPİT EDİLMİŞTİ
1986 yılındaki vakada kadının felç kaynaklı beyin hasarı yaşadığı belirtilmişti. Bu hasar, kadının tanıdığı kişileri ve hatta kendi dairesini tanımasını da zorlaştırmıştı.
Araştırmacılar, kedi ve köpek yüzlerinin yalnızca insan yüzlerinde belirmesinin dikkat çekici olduğuna işaret ediyor. Hayvanlara ait yüz özelliklerinin ağaç veya mobilya gibi diğer nesnelerde görülmemesi, beynin yüzleri farklı görsel girdilerden ayrı biçimde işlediğine ilişkin bulgular sunuyor.
DAHA FAZLA ARAŞTIRMAYA İHTİYAÇ VAR
Görsel algı bozukluklarının daha iyi anlaşılması için yeni vaka çalışmalarına ve yapay zeka destekli görselleştirmelere ihtiyaç duyuluyor.
Araştırmacılar, hastaların yaşadığı deneyimlerin doğru biçimde tanımlanmasının önemine dikkat çekerek fotogerçekçi görsellerin bu tür vakaların belgelenmesinde giderek daha değerli bir araç haline gelebileceğini belirtiyor.




