Karaciğer Tümörlerinde Doğru Tanı İçin Biyopsi
Karaciğerde hem organın kendi dokusundan gelişen primer tümörler hem de başka organlardaki kanserlerin yayılmasıyla oluşan metastatik tümörler görülebiliyor. Tedavi yöntemi belirlenirken tümörün özelliklerinin yanı sıra hastanın genel sağlık durumu ve hastalığın yaygınlığı da değerlendiriliyor.
Girişimsel radyoloji, tedavinin yanı sıra tanı sürecinde de kullanılıyor. Ultrasonografi veya bilgisayarlı tomografi eşliğinde yapılan iğne biyopsileriyle tümörden doku örneği alınabiliyor. Elde edilen örnekler tümörün yapısının belirlenmesi, gerekli durumlarda ise moleküler özelliklerinin değerlendirilmesi amacıyla inceleniyor.
Görüntüleme yöntemlerinin rehberliğinde gerçekleştirilen biyopsilerde hedef bölgeye kontrollü şekilde ulaşılması amaçlanıyor.
Karaciğer Tümörlerinde Ablasyon Yöntemleri
Girişimsel radyolojik tedaviler temel olarak ablasyon ve endovasküler yöntemler olmak üzere iki grupta uygulanıyor.
Ablasyon tedavisinde, karaciğerdeki tümöre cilt üzerinden özel bir iğneyle ulaşılıyor. İğnenin tümör içerisine yerleştirilmesinin ardından enerji uygulanarak tümör dokusunda yüksek veya düşük sıcaklık oluşturuluyor ve kanser hücrelerinin tahrip edilmesi hedefleniyor.
Radyofrekans ablasyonda elektrik akımı kullanılarak tümör dokusu ısıtılıyor. Mikrodalga ablasyonda mikrodalga enerjisiyle yüksek sıcaklık oluşturuluyor. Kriyoablasyonda ise tümör dokusu kontrollü şekilde dondurularak tahrip ediliyor.
Bu yöntemler özellikle uygun özelliklere sahip, küçük ve sayıca sınırlı tümörlerde tercih edilebiliyor. İşlemler görüntüleme eşliğinde, ciltte yaklaşık 1-2 milimetrelik bir giriş noktasından gerçekleştirilebiliyor.
Tümörü Besleyen Damarlara Yönelik Tedaviler
Karaciğer tümörlerinde kullanılan bir diğer girişimsel tedavi grubu endovasküler yöntemlerden oluşuyor. Bu işlemlerde damar yoluyla karaciğer atardamarına ve tümörü besleyen damarlara ulaşılıyor.
Transarteriyel kemoembolizasyonda (TAKE), tümörü besleyen damarlara kemoterapi ilacı verilirken aynı zamanda bu damarların embolize edilmesiyle tümörün kanlanmasının azaltılması hedefleniyor.
Transarteriyel radyoembolizasyonda (TARE) ise tümörü besleyen damarlara radyoaktif mikroküreler gönderiliyor. Böylece tümör dokusuna doğrudan radyasyon verilmesi amaçlanıyor.
Her iki yöntem de özellikle cerrahi tedavinin uygun olmadığı hastalarda, hastalığın özelliklerine göre tümörün küçültülmesi veya büyümesinin kontrol altına alınması amacıyla uygulanabiliyor. Bazı hastalarda ise girişimsel tedaviler sonrasında cerrahi müdahaleye uygun koşullar oluşturulabiliyor.
Girişimsel Tedavilerde İyileşme Süreci
Girişimsel radyolojik yöntemlerin cerrahi tedavilere kıyasla öne çıkan özelliklerinden biri, küçük bir giriş noktasından uygulanabilmeleri. Cerrahi kesi gerektirmeyen işlemler, uygun hastalarda ağrı ve iyileşme süresinin azalmasına katkı sağlayabiliyor.
İşlem sonrasında hastanede kalış süresi de hastanın durumuna ve uygulanan yönteme göre kısa olabiliyor. Uygun hastalar aynı gün veya ertesi gün taburcu edilebiliyor. Hastalığın seyri ve tümörün özelliklerine bağlı olarak bazı girişimsel tedavilerin yeniden uygulanması da mümkün olabiliyor.
Karaciğer Tümörlerinde Tedavi Kararı Birlikte Veriliyor
Karaciğer tümörlerinde bütün hastalara uygulanabilecek tek bir tedavi yöntemi bulunmuyor. Tümörün özellikleri, hastalığın yaygınlığı, hastanın genel sağlık durumu ve eşlik eden hastalıklar tedavi kararında birlikte değerlendiriliyor.
Bu nedenle onkoloji, genel cerrahi ve girişimsel radyoloji başta olmak üzere farklı uzmanlık alanlarının bir araya geldiği multidisipliner değerlendirme süreci kullanılıyor.
Girişimsel radyolojideki teknolojik gelişmelerle görüntüleme sistemlerine yapay zeka ve robotik teknolojilerin entegrasyonu da sürüyor. Bu teknolojilerin, girişimsel işlemlerde hedefleme ve uygulama hassasiyetini artırmaya yönelik yeni imkanlar sunması bekleniyor.
