Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin kritik noktalarından biri olarak, geçen yıl günlük ortalama 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürününün taşındığı güzergah konumunda bulunuyor.
Uzmanlar, Boğaz’daki olası bir kapanmanın en sert etkisini Körfez petrolüne yüksek bağımlılığı olan Asya ekonomilerinde göstereceğini, ancak zincirleme etkilerle küresel ekonomi genelinde de sonuçlar doğuracağını belirtiyor.
ASYA EKONOMİLERİ DOĞRUDAN ETKİLENEBİLİR
St. Gallen Üniversitesi Makroekonomi Profesörü Guido Cozzi, Hürmüz Boğazı’nın kapanması durumunda özellikle Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi büyük Asya ithalatçılarının kısa vadede ciddi arz kesintileriyle karşılaşabileceğini ifade etti.
Avrupa ülkelerinin de etkileneceğini, ABD’nin ise yerli üretimi ve kaynak çeşitlendirmesi sayesinde doğrudan etkilenmeyeceğini ancak küresel fiyat artışlarından dolaylı olarak etkileneceğini belirtti.
Cozzi, kısa süreli bir kesintinin bile Brent petrol fiyatlarında çift haneli artışlara yol açabileceğini, vadeli işlem piyasalarının ise jeopolitik belirsizliği fiyatlayarak enerji ve taşımacılık piyasalarında oynaklığı artıracağını söyledi.
RAFİNERİLER VE PETROL FİYATLARI ÜZERİNDE BASKI
Wood Mackenzie Kıdemli Başkan Yardımcısı Alan Gelder, Boğaz’ın kapanmasının rafine ürün fiyatlarında ham petrolden daha güçlü etki yarattığını belirtti.
Uzun süreli kapanma durumunda rafinerilerin sınırlı arz için birbirleriyle rekabet edeceğini, stratejik petrol stoklarının devreye girmesiyle etki hafifletilmeye çalışılsa da küresel arz-talep dengesinin yüksek fiyatlar yoluyla sağlanacağını ifade etti.
Gelder, Boğaz’ın iki hafta kapalı kalması halinde petrol fiyatlarının varil başına 100 dolara ulaşabileceğini, yeniden trafiğe açılması durumunda fiyatların mevcut seviyelerin altına gerilemesinin beklendiğini söyledi.
MAKROEKONOMİK VE POLİTİK ETKİLER
Uzmanlar, uzun süreli bir kapanmanın enerji ithalatçısı ülkelerde enflasyon baskısını artırabileceğini, ulaşım ve enerji maliyetlerini yükselteceğini belirtiyor.
Ayrıca, gelişmekte olan ülkelerde küresel büyümenin yavaşlamasına, gelişmiş ekonomilerde merkez bankalarının para gevşemesini ertelemelerine yol açabileceği uyarısı yapılıyor.
Hürmüz Boğazı’nın kapanması olasılığı, hem kısa vadede petrol fiyatlarında oynaklık yaratmakta hem de küresel ekonomik büyüme ve petrol talep artışı üzerinde baskı oluşturma potansiyeline sahip bulunuyor.
