Obezite, yalnızca genetik faktörlere bağlı değil. Doç. Dr. Hilal Özkaya, epigenetik etkilerin de dikkate alınması gerektiğini vurgulayarak, ailesinde obezite öyküsü bulunmayan bireylerin de obez olmaları halinde genetik yatkınlığı sonraki nesillere aktarabileceğini ifade ediyor.
Sedanter yaşam tarzının yaygınlaşması, fiziksel aktivitenin azalması ve çocukların eskisine göre daha az hareket etmesi obezite riskini artırıyor. Toplumsal yapının değişmesi, sofraların daha kalorili hale gelmesi ve paketli gıdaların beslenmede daha fazla yer tutması da risk unsurları arasında bulunuyor.
ÇOCUKLUK ÇAĞINDA BESLENME VE OBEZİTE RİSKİ
Okul kantinlerinde satılan ürünlerin içeriği ve çocukların paketli gıdalara kolay, hızlı ve ekonomik erişimi obezite riskini yükseltiyor. Buna karşılık sağlıklı gıdalara ulaşımın zor olması ve taze besin saklamanın güçlüğü de önemli risk faktörleri arasında yer alıyor.
Beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzındaki bu değişiklikler, özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde uzun vadeli sağlık sorunlarının temelini oluşturuyor.
OBEZİTENİN YOL AÇTIĞI HASTALIKLAR
Obezite, hem doğrudan hem dolaylı olarak pek çok sağlık sorununa zemin hazırlıyor. Doç. Dr. Özkaya, başta diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar olmak üzere obezitenin meme ve kolon kanseri başta olmak üzere birçok kanser türüne yatkınlığı artırdığını belirtiyor. Ayrıca dizlerde kireçlenme, ruhsal bütünlüğün bozulması ve psikiyatrik etkiler de obezitenin sonuçları arasında bulunuyor.
Fazla yağ dokusunun inflamasyon mekanizmasına dönüştüğünü ifade eden Özkaya, bunun vücutta çeşitli sağlık sorunlarının temelini oluşturduğunu söylüyor. Karaciğer ve iç organlardaki viseral yağlanma, metabolik sağlık üzerinde olumsuz etkiler yaratıyor.
ÇOCUKLUK VE ERGENLİKTE OBEZİTENİN UZUN VADELİ ETKİLERİ
Çocukluk ve ergenlik döneminde görülen obezite, erişkinlikte beklenen hastalıkların daha erken yaşta ortaya çıkmasına yol açıyor. Diyabet, hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalıklar genç yaşta kendini gösteriyor.
Obezitenin psikolojik ve sosyal etkileri de göz ardı edilmemeli. Özkaya, obeziteli bireylerin fiziksel imaj nedeniyle kendilerini izole hissedebileceğini ve aile ile toplumun bu konuda bilinçli olmasının önemini vurguluyor.
BİREYSEL VE TOPLUMSAL ADIMLAR KRİTİK
Obeziteyle mücadelede hem bireysel hem toplumsal adımlar kritik önemde bulunuyor. Paketli gıdaların katkı maddelerinin azaltılması, sağlıklı gıdalara erişimin artırılması ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının küçük yaşlardan itibaren kazandırılması temel stratejiler arasında yer alıyor. Aile, toplum ve gıda sektörünün iş birliği, obeziteyle etkin mücadelede şart olarak öne çıkıyor.
