Obezite tedavisinde kullanılan yeni nesil zayıflama iğneleri önemli ölçüde kilo kaybı sağlarken, tedavinin bırakılmasıyla verilen kiloların yaklaşık üçte ikisi ilk yıl içinde geri alınabiliyor.
Son yıllarda obezite tedavisinde yaygınlaşan yeni nesil zayıflama iğneleri, sağladıkları yüksek orandaki kilo kaybıyla dünya genelinde yoğun ilgi görüyor. Ancak tedavinin sona ermesinin ardından verilen kiloların yeniden alınması, ilaçların uzun vadeli etkilerini gündeme getiriyor.
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Okan Bülent Yıldız, yeni nesil zayıflama ilaçlarının etkilerini, olası yan etkilerini ve tedavi sonrasında yaşanan süreci değerlendirdi.
OBEZİTE DÜNYA GENELİNDE YAYGINLAŞIYOR
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, dünya genelinde 1 milyardan fazla kişi obeziteyle yaşıyor. Yetişkinlerde obezite görülme sıklığı 1990'dan bu yana iki katından fazla artarken çocuk ve ergenlerde dört katına yükseldi.
Türkiye'de de yetişkin nüfusun yaklaşık üçte biri obez, diğer üçte birlik bölümü ise fazla kilolu kategorisinde bulunuyor.
Obezitenin yalnızca fazla kiloyla sınırlı olmadığını vurgulayan Yıldız, hastalığın uzun süreli takip ve tedavi gerektiren kronik bir metabolik rahatsızlık olarak ele alınması gerektiğine dikkati çekti.
İŞTAHI AZALTIP TOKLUK HİSSİNİ ARTIRIYORLAR
GLP-1 ve GIP/GLP-1 reseptör analogları, obezite tedavisinde son yıllarda öne çıkan bilimsel gelişmeler arasında yer alıyor. Semaglutid ve tirzepatid gibi etken maddeler, vücudun doğal hormonlarını taklit ederek beyindeki iştah merkezini etkiliyor, tokluk hissini artırıyor ve mide boşalmasını yavaşlatıyor.
Klinik araştırmalarda semaglutid ile ortalama yüzde 15, tirzepatid ile yüzde 21'e varan kilo kaybı sağlandığını belirten Yıldız, bu ilaçların kalp ve damar sağlığı açısından da olumlu sonuçlar ortaya koyabildiğini ifade etti.

HIZLI KİLO KAYBI KAS KAYBINA YOL AÇABİLİYOR
İlaçların etkili sonuçlarına rağmen bazı sağlık riskleri taşıdığını belirten Yıldız, bulantı, kusma, ishal ve kabızlığın en sık karşılaşılan yan etkiler arasında bulunduğunu söyledi.
Hızlı kilo kaybı sırasında verilen ağırlığın yüzde 20 ila 30'unun kas dokusundan kaynaklanabildiğine dikkati çeken Yıldız, yeterli protein tüketilmemesi ve direnç egzersizlerinin ihmal edilmesinin kas kaybını artırabileceğini kaydetti.
Safra kesesi taşı, pankreas iltihabı ve mide hareketlerinde ciddi yavaşlama gibi daha nadir sorunların da görülebildiğini belirten Yıldız, ilaçların mutlaka hekim gözetiminde kullanılması gerektiğini vurguladı. İnternet üzerinden temin edilen ruhsatsız ve sahte ürünlerin ciddi sağlık tehlikeleri oluşturabileceği uyarısında da bulundu.
İLAÇLAR BIRAKILINCA KİLOLARIN ÜÇTE İKİSİ GERİ ALINIYOR
Zayıflama ilaçlarının bırakılmasının ardından yaşanan kilo değişimine ilişkin önemli bulgular, The British Medical Journal'da yayımlanan ve 9 binden fazla hastayı kapsayan meta-analizde ortaya konuldu.
Araştırmaya göre, ilaç kullanımının sona ermesinin ardından verilen kiloların yaklaşık üçte ikisi ilk yıl içinde geri alınabiliyor. Hastaların ortalama 1,7 yıl içerisinde başlangıç ağırlıklarına dönebildiği belirtiliyor.
Yıldız, bu durumun vücudun kilo kaybına karşı geliştirdiği biyolojik tepkilerle ilişkili olduğunu ifade etti. Kilo kaybıyla birlikte metabolizmanın yavaşlaması ve açlık sinyallerinin artmasının, verilen kiloların yeniden alınmasını kolaylaştırdığını belirtti.
İlaçların iştahı baskıladığını ancak tedavi sürecinde beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite konusunda kalıcı değişiklikler yapılmadığında eski kiloya dönüşün kolaylaşabildiğini aktaran Yıldız, bu tedavilerin tek başına mucizevi bir çözüm olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
YENİ NESİL ZAYIFLAMA HAPLARI GELİŞTİRİLİYOR
Obezite tedavisinin geleceğinde enjeksiyonların yanı sıra ağızdan alınan ilaçların da önemli bir yer tutması bekleniyor. Klinik araştırmaları devam eden oral GLP-1 ilaçları, enjeksiyon kullanmak istemeyen veya uygulamada güçlük yaşayan hastalar için alternatif oluşturabilir.
Aynı anda birden fazla hormon sistemini hedefleyen üçlü etkili moleküllerin de geliştirildiğini belirten Yıldız, bazı klinik çalışmalarda yüzde 24'ü aşan kilo kaybı elde edildiğini ifade etti.
Bu ilaçların gelecekte obezite cerrahisine duyulan ihtiyacı azaltabilecek potansiyel taşıdığını belirten Yıldız, yeni tedavi seçeneklerinin bilimsel araştırmalarla değerlendirilmeye devam ettiğini kaydetti.
KALICI KİLO KONTROLÜ İÇİN YAŞAM TARZI DEĞİŞİKLİĞİ ÖNEMLİ
Obeziteyle mücadelenin yalnızca ilaç kullanımından ibaret olmadığını vurgulayan Yıldız, tedavinin endokrinoloji uzmanı, beslenme uzmanı, psikolog ve egzersiz danışmanının yer aldığı multidisipliner bir ekiple yürütülmesi gerektiğini belirtti.
Çocukluk döneminden itibaren sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazandırılması, fiziksel aktivite imkanlarının artırılması ve koruyucu sağlık politikalarının geliştirilmesinin de önem taşıdığını ifade eden Yıldız, ilaçların estetik kaygılar yerine tıbbi gereklilik doğrultusunda, ihtiyaç duyan hastalara ulaştırılması gerektiğini söyledi.
Yıldız'a göre zayıflama iğneleri, kalıcı kilo kontrolünü tek başına sağlayan yöntemler değil; sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz gibi alışkanlıkların kazanılmasını destekleyen tedavi araçları arasında yer alıyor. Tedavide başarı ise ilaçların sağladığı avantajın kalıcı yaşam tarzı değişiklikleriyle birleştirilmesinden geçiyor.





