Küresel tarım piyasalarında soya fasulyesi fiyatları, ABD'de rekor üretim beklentisi ve hasat çalışmalarının hızlanmasıyla ekim ayında düşüş kaydetti. Soya fasulyesinin kile başına fiyatı, aylık bazda yüzde 4,5 gerileyerek 12,34 dolara indi. Bu düşüş, Aralık 2025'ten bu yana kaydedilen en sert aylık gerileme olarak kayıtlara geçti.
Yılın ilk aylarında Orta Doğu'daki savaşın gübre tedariki üzerindeki etkileri nedeniyle yükselen soya fasulyesi fiyatları, yaz aylarında da dalgalı bir seyir izledi. Özellikle Hürmüz Boğazı'nda yaşanan tedarik sorunları, küresel gübre piyasasında arz endişelerini artırırken tarımsal üretim maliyetlerine ilişkin beklentileri etkiledi.
Bu gelişmelerin ardından soya fasulyesi fiyatları yıl içerisinde 13,35 dolara kadar yükseldi.
Ekim ayında ise ABD'deki hasadın normalden hızlı ilerlemesi ve piyasaya giren ürün miktarının artması fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.
Brezilya para biriminin dolar karşısında değer kaybetmesi ve uluslararası taşımacılık maliyetlerindeki farklılıklar da küresel soya fasulyesi ticaretinde rekabeti etkileyen unsurlar arasında yer aldı.
SOYA FASULYESİ FİYATLARI EKİMDE YÜZDE 4,5 GERİLEDİ
Küresel piyasalarda soya fasulyesinin kile başına fiyatı, ekim ayında yüzde 4,5 düşerek 12,34 dolardan işlem gördü.
Böylece soya fasulyesi, Aralık 2025'ten bu yana en sert aylık fiyat düşüşünü yaşamış oldu.
Fiyatlardaki gerilemede özellikle ABD'de üretimin yüksek seviyelere ulaşacağı beklentisi ve hasat edilen ürünlerin piyasaya sunulması etkili oldu.
Hasadın hızlanmasıyla kısa sürede artan arz, alıcıların daha fazla ürün seçeneğine ulaşmasını sağlarken fiyatların gerilemesine katkıda bulundu.
ORTA DOĞU'DAKİ SAVAŞ FİYATLARI YÜKSELTMİŞTİ
Soya fasulyesi fiyatları, 2026 yılının ilk aylarında küresel gübre tedarikine ilişkin endişeler nedeniyle yükseliş göstermişti.
Orta Doğu'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'nda yaşanan tedarik sorunları, gübre arzında aksama yaşanabileceği beklentisini artırdı.
Bu gelişmelerin etkisiyle soya fasulyesinin kile başına fiyatı ocakta yüzde 1,6, şubatta yüzde 10, martta yüzde 0,02 ve nisanda yüzde 2,1 arttı.
Dört ay üst üste yükselen fiyatlar, mayısta yüzde 0,7 ve haziranda yüzde 3,6 geriledi.
Yılın ilk yarısındaki fiyat hareketlerinde jeopolitik gelişmelerin yanı sıra tarımsal üretim maliyetlerine ilişkin beklentiler de etkili oldu.
SOYA FASULYESİ 13,35 DOLARA KADAR YÜKSELDİ
Haziran ayındaki düşüşün ardından soya fasulyesi fiyatları yeniden yükselişe geçti.
Kile başına fiyatlar temmuzda yüzde 3,8, ağustosta yüzde 8,5 ve eylülde yüzde 0,4 artış gösterdi.
Bu dönemde soya fasulyesi fiyatı 13,35 dolara kadar yükselerek Aralık 2023'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Ancak ekim ayında ABD'deki üretim beklentilerinin güçlenmesi ve hasat çalışmalarının hız kazanmasıyla fiyatların yönü yeniden aşağı döndü.
ABD'DE SOYA FASULYESİ HASADININ YÜZDE 88'İ TAMAMLANDI
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, ABD'de soya fasulyesi üretiminin rekor seviyeye ulaşmasının beklendiğini belirtti.
Hasat çalışmalarının önceki yıllara göre daha hızlı ilerlediğine dikkat çeken Kaymaz, "ABD'de bu yıl soya fasulyesi rekoltesinin rekor kırması bekleniyor. Ülkede soya fasulyesi hasadı da normalden hızlı gerçekleşti. ABD'de hasadın yüzde 88'i tamamlandı. Ülkede ekilen ürünün hasat edilme oranının 5 yıllık ortalaması yüzde 84 seviyesinde." dedi.
Kaymaz, hasat edilen ürünlerin kısa sürede piyasaya girmesinin fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti.
ABD'nin kış dönemine yüksek soya fasulyesi stokuyla girdiğini belirten Kaymaz, artan arzın fiyatlardaki düşüşte belirleyici olduğunu söyledi.
ÇİN'İN SOYA FASULYESİ ALIMLARI YAVAŞLADI
Küresel soya fasulyesi ticaretinde önemli alıcılar arasında bulunan Çin'in ABD'den yaptığı ithalat da fiyat hareketlerinde etkili oluyor.
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, Çin'in ABD menşeli soya fasulyesi alımlarını sürdürdüğünü ancak satın alma hızının yavaşladığını belirtti.
Çin'in ilerleyen dönemde ABD'den daha fazla soya fasulyesi almasının beklendiğini ifade eden Kaymaz, talep tarafındaki gelişmelerin piyasa açısından önem taşıdığını aktardı.
ABD'de yüksek üretim beklentisinin devam etmesi ve Çin'in ithalat hızındaki değişimler, küresel soya fasulyesi fiyatlarını etkileyebilecek başlıca unsurlar arasında bulunuyor.
BREZİLYA'DAKİ GELİŞMELER FİYATLARI ETKİLEDİ
Soya fasulyesi fiyatlarındaki gerilemede Brezilya kaynaklı gelişmeler de rol oynadı.
Sadi Kaymaz, Brezilya realinin ekim ayında dolar karşısında değer kaybetmesinin ülkenin soya fasulyesi ihracatındaki fiyat avantajını artırdığını belirtti.
ABD'deki navlun maliyetlerinin yüksek seyretmesi de Brezilya menşeli ürünlerin uluslararası alıcılar açısından daha uygun fiyatlı hale gelmesine katkı sağladı.
Bu gelişmeler, küresel soya fasulyesi ticaretinde ülkeler arasındaki rekabeti artırırken ABD ürünlerine yönelik talebi etkileyen unsurlar arasında yer aldı.
Ekim ayında kaydedilen yüzde 4,5'lik düşüşle soya fasulyesinin kile başına fiyatı 12,34 dolara gerilerken, piyasaların odağında üretim miktarı, stok seviyeleri ve Çin'in ithalat talebi bulunuyor.
