Küresel petrol piyasası mart ayında tarihi bir daralma ile karşı karşıya kaldı. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) yayımladığı Petrol Piyasası Raporu’na göre, dünya genelinde petrol arzı bir önceki aya göre günlük 10 milyon 120 bin varil azaldı. Bu düşüş, şimdiye kadar kaydedilen en büyük arz kesintisi olarak dikkat çekti. Özellikle Orta Doğu’da enerji altyapılarına yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişlerine getirilen kısıtlamalar, üretimde ciddi kayıplara neden oldu.
OPEC+ ÜRETİMİNDE SERT GERİLEME YAŞANDI
Rapora göre, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı üreticilerden oluşan OPEC+ grubunun günlük üretimi 9 milyon 360 bin varil azalarak 42 milyon 390 bin varile düştü. Üretimde en büyük kayıplar Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde yaşandı. İran’da da sınırlı bir düşüş gözlenirken, bölgedeki jeopolitik gerilim üretim üzerinde doğrudan etkili oldu. OPEC+ grubundaki bu sert düşüş, Kazakistan başta olmak üzere bazı ülkelerdeki üretim artışıyla kısmen dengelendi.
OPEC DIŞI ÜRETİMDE KATAR ETKİSİ
OPEC+ dışı ülkelerde de üretim geriledi. Mart ayında bu ülkelerin toplam günlük üretimi 770 bin varil azalarak 54 milyon 660 bin varile indi. Bu düşüşte en büyük pay Katar’daki üretim kesintilerinden kaynaklandı. Katar’da günlük üretim yaklaşık 1 milyon 450 bin varil azalarak 370 bin varil seviyesine geriledi. Buna karşılık Brezilya’da rekor üretim ve ABD’de arzın toparlanması, küresel düşüşü sınırlı da olsa dengeledi.
PETROL TALEBİ BEKLENTİSİ DÜŞÜŞE DÖNDÜ
IEA, yaşanan gelişmelerin ardından küresel petrol talebine yönelik beklentilerini de aşağı yönlü revize etti. Buna göre, bu yıl petrol talebinin geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 80 bin varil azalarak 104 milyon 259 bin varil seviyesine gerilemesi bekleniyor. Bu tahmin, bir önceki rapora göre günlük 730 bin varillik aşağı yönlü revizyona işaret etti. Talepteki düşüş beklentisinde küresel ekonomik görünümdeki zayıflama etkili oldu.
SON YILLARIN EN SERT DARALMASI
Yılın ikinci çeyreğine ilişkin öngörülerde de dikkat çeken bir tablo ortaya çıktı. Buna göre, geçen yılın aynı dönemine kıyasla günlük yaklaşık 1 milyon 500 bin varillik düşüş beklentisi, Kovid-19 salgınından bu yana en sert daralma olarak değerlendirildi. Uzmanlar, Orta Doğu’daki gelişmelerin petrol piyasaları üzerindeki etkisinin önümüzdeki dönemde de yakından izleneceğini belirtiyor.
