İzmir'de yaşayan 74 yaşındaki Emine Polat, kendi çabalarıyla öğrendiği kitre bebek yapımındaki ustalığıyla Anadolu'nun yöresel kültürünü gelecek kuşaklara taşıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığınca "Yaşayan İnsan Hazinesi" unvanına layık görülen Polat, hazırladığı bebeklerde farklı bölgelerin geleneksel kıyafetlerini ve yaşam biçimlerini yaşatıyor.
Polat, evinin çatı katındaki atölyesinde hazırladığı kitre bebekleri tek tek el emeğiyle şekillendiriyor. Geven bitkisinden elde edilen kitreyi pamukla birleştiren usta, tel iskelet üzerine oluşturduğu bebeklerin yüz, el ve ayaklarını büyük bir titizlikle hazırlıyor.
Her bebeğin ardından ait olduğu yörenin kıyafetleri de aslına uygun şekilde hazırlanıyor. El emeğiyle şekillendirilen bebeklerin her birinin yüz ifadesi ve görünümü farklılık gösteriyor.
81 İLİ TEMSİL EDEN BEBEKLER HAZIRLADI
Kitre bebek yapımını 2004 yılında kendi çabalarıyla öğrendiğini belirten Polat, Türkiye'nin 81 ilini temsil eden kadın ve erkek figürlerinden oluşan 160 kitre bebek hazırladı.
Bebeklerin korunmasının zor olması nedeniyle eserlerini Malatya Kent Müzesi'ne teslim eden Polat, burada sergilenen çalışmalarının kendisi için büyük bir gurur kaynağı olduğunu ifade etti.
Yöresel kıyafetleri doğru şekilde hazırlayabilmek için Ege Üniversitesi Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı Türk Halk Oyunları Bölümü öğretim üyelerinin arşivlerinden yararlandığını belirten Polat, bu sayede farklı bölgelerin kıyafetlerini aslına uygun şekilde yansıtmaya çalıştığını söyledi.
KAYBOLAN GELENEKLERİ BEBEKLERLE YAŞATIYOR
Polat, kitre bebeklerin yalnızca birer el sanatı ürünü olmadığını, aynı zamanda unutulmaya yüz tutan geleneklerin gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağladığını vurguladı.
Erzincan, Erzurum ve Bayburt yörelerinde kullanılan ehramın artık günlük yaşamda görülmediğini belirten Polat, bu kıyafeti bebeğinde yaşattığını söyledi.
Geleneksel tandırda kete yapan kadın figürleri de hazırladığını anlatan Polat, artık kullanılmayan tandır kültürünü de eserleri aracılığıyla yeni nesillere aktarmayı amaçladığını ifade etti.
YURT DIŞINDA DA TANITIM YAPIYOR
Almanya, Fransa ve Bulgaristan'da sergiler açan Polat, kitre bebekleriyle Anadolu kültürünü yurt dışında da tanıtma fırsatı bulduğunu belirtti.
Sergilere yöresel kıyafetlerle katıldığını anlatan Polat, ziyaretçilerin bebeklerin kıyafetlerine büyük ilgi gösterdiğini söyledi.
Zeybek, mehteran takımı, Mevlana, geleneksel gelin ve damat figürleri ile Türkiye'nin yedi bölgesine ait çok sayıda çalışma hazırlayan Polat, kıyafetlerdeki renk ve detayların yöresel özelliklere uygun olmasına dikkat ediyor.
"SATILAN HER BEBEĞİMİN ARKASINDAN ÜZÜLÜYORUM"
Hazırladığı eserlerle duygusal bir bağ kurduğunu belirten Polat, bebeklerini yaparken onları adeta yaşadığını ifade etti.
Polat, eserlerini çok sevdiğini belirterek, satılan her bebeğinin ardından üzüldüğünü söyledi. İzmir temalı kitre bebeklerini bir festivalde Japon bir ailenin satın aldığını anlatan Polat, eserleriyle bütünleştiğini ve ömrü yettiğince bu sanatı sürdürmek istediğini dile getirdi.
