Ticaret Bakanlığı, ikinci el elektronik ürünlerin ekonomiye kazandırılmasına yönelik önemli bir adım daha atmaya hazırlanıyor. Daha önce cep telefonu, tablet ve bilgisayar gibi ürünleri kapsayan Yenilenmiş Ürünler Yönetmeliği’nin kapsamı genişletiliyor. Hazırlanan yeni taslakla birlikte televizyonların da yenilenerek yeniden satışa sunulmasının önü açılıyor. Böylece hem elektronik atıkların azaltılması hem de tüketicilerin daha uygun fiyatlarla güvenilir ürünlere ulaşabilmesi hedefleniyor. Taslak düzenleme, ilgili kurum ve sektör temsilcilerinin görüşüne sunulmuş durumda.
TELEVİZYONLAR DA YENİLENMİŞ ÜRÜN KAPSAMINA GİRİYOR
Yeni düzenlemeyle birlikte televizyonlar, yenilenerek satışa sunulabilecek ürünler listesine dahil ediliyor. Bu adımın, özellikle yüksek maliyetli elektronik ürünlerde tüketiciye alternatif sunması bekleniyor.
Bakanlık, bu uygulamayla birlikte kullanılmış ürünlerin belirli standartlar çerçevesinde yenilenmesini ve güvenli şekilde tekrar piyasaya sunulmasını amaçlıyor. Böylece hem ekonomik kayıpların önüne geçilmesi hem de israfın azaltılması hedefleniyor.
Daha önce telefon ve bilgisayar gibi ürünlerde uygulanan sistemin televizyonları da kapsamasıyla, ikinci el elektronik pazarının daha kontrollü ve şeffaf hale gelmesi öngörülüyor.
YENİLENMİŞ ÜRÜN BİLGİ SİSTEMİ DEVREYE GİRECEK
Taslak düzenleme kapsamında “Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi” (YÜBİS) devreye alınacak. Bu sistem üzerinden tüm yenileme işlemleri kayıt altına alınacak ve takip edilecek.
YÜBİS ile birlikte;
- Ürünlerin yenileme süreci,
- Sertifika oluşturulması,
- Kayıp, çalıntı veya kaçak ürün sorgulaması,
- Yetkili satıcı ve merkezlerin denetimi
gibi birçok işlem dijital ortamda kontrol edilebilecek.
Ayrıca oluşturulacak elektronik sertifikanın tüketiciye verilmesi zorunlu olacak. Böylece satın alınan ürünün geçmişi ve yenileme süreci şeffaf şekilde görülebilecek.
YENİLEME MERKEZLERİNE YENİ YÜKÜMLÜLÜKLER
Taslakta yenileme merkezleri ve yetkili satıcılara yönelik önemli düzenlemeler de yer alıyor. Buna göre yetki belgesine sahip merkezler, yeniledikleri ürünlere ait kullanım kılavuzlarını tüketicilere sunmakla yükümlü olacak.
Tüketicinin talep etmesi halinde bu kılavuzların yazılı veya dijital ortamda paylaşılması gerekecek. Ayrıca ürün üzerinde yapılan değişiklikler konusunda tüketicinin bilgilendirildiğinin ispatı da yine yenileme merkezlerinin sorumluluğunda olacak.
Öte yandan, kredi kartı ile yapılan satışların yenileme merkezine ait sanal POS cihazı üzerinden gerçekleştirilmesi zorunlu hale getirilecek.
SUİSTİMALLERE KARŞI 30 GÜN ŞARTI
Düzenlemeyle birlikte olası kötüye kullanımların önüne geçilmesi için bazı sınırlamalar da getiriliyor. Buna göre yenilenmiş bir ürünün tekrar yenilenebilmesi için satış tarihinden itibaren en az 30 gün geçmesi gerekecek.
Ayrıca elektronik kimliği bulunan ürünlerin yenilenebilmesi için “beyaz liste” şartı aranacak. Bu kapsamda ürünün e-Devlet sisteminde kayıtlı olması ve geçmiş kullanım verilerinin bulunması gerekecek.
Bu uygulamayla çalıntı veya kayıt dışı ürünlerin sisteme dahil edilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
TÜKETİCİYE 14 GÜN CAYMA HAKKI GELİYOR
Taslak düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri de tüketici haklarının genişletilmesi oldu. Buna göre yenilenmiş ürünlerde cayma hakkı kapsamı genişletilecek.
Sadece internetten yapılan alışverişlerde değil, mağaza gibi fiziksel satışlarda da tüketicilere 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden cayma hakkı tanınacak.
Bu düzenleme ile tüketicilerin yenilenmiş ürünlere olan güveninin artırılması ve olası mağduriyetlerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
YÜRÜRLÜK TARİHİ NE ZAMAN?
Hazırlanan yönetmelik taslağının, yayımlanmasının ardından üç ay içinde yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Yeni düzenleme ile birlikte televizyonların da dahil edilmesiyle yenilenmiş ürün pazarının daha da genişlemesi ve hem tüketici hem de ekonomi açısından yeni bir alternatif oluşturması bekleniyor.
