Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle Yatırımcı Tazmin Merkezi uygulamalarında yeni bir dönemi başlattı. Düzenleme kapsamında, yatırım kuruluşlarının mali yükümlülüklerini yerine getirememesi halinde yatırımcı haklarının korunmasına yönelik yeni kurallar getirildi. Ayrıca zamanaşımına uğrayan emanet ve alacakların iadesi için e-Devlet üzerinden elektronik başvuru yapılması esas kabul edildi.
SPK tarafından Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle, merkezin malvarlığının kullanımına ilişkin hükümler yeniden düzenlendi. Buna göre YTM'nin malvarlığı yalnızca kuruluş amacına uygun faaliyetlerde kullanılabilecek. Bu varlıklar teminat olarak gösterilemeyecek, rehnedilemeyecek, kamu alacakları da dahil olmak üzere haczedilemeyecek, iflas masasına dahil edilemeyecek ve haklarında ihtiyati tedbir kararı uygulanamayacak.
Yönetmelikte, YTM'ye emaneten devredilen emanet ve alacaklara ilişkin idari ve adli taleplerin yerine getirilmesi görevi de Takasbank'a verildi. Takasbank, yürüttüğü işlemler hakkında her ay düzenli olarak YTM'ye bilgi sunacak.
ZAMANAŞIMINA UĞRAYAN ALACAKLARDA E-DEVLET DÖNEMİ
Yeni düzenlemeyle birlikte zamanaşımına uğrayan emanet ve alacakların iadesine ilişkin başvuru süreci de değişti. Buna göre başvuruların elektronik ortamda e-Devlet üzerinden yapılması temel yöntem olacak. Elektronik ortamda gerçekleştirilemeyen başvurulara ilişkin usul ve esaslar ise Sermaye Piyasası Kurulu Bülteni ile Yatırımcı Tazmin Merkezi'nin internet sitesi üzerinden duyurulacak.
Yönetmelikte ayrıca yatırım kuruluşlarının zamanaşımına uğrayan emanet ve alacaklara ilişkin listeleri her yıl şubat ayı sonuna kadar YTM ile Takasbank'a iletmesine yönelik yükümlülük yeniden düzenlendi. Faaliyetleri sürekli durdurulan ancak hesapları henüz devredilmeyen yatırım kuruluşlarında ise zamanaşımı süresinin belirlenmesinde faaliyet durdurma veya tasfiye kararlarından en eski tarih esas alınacak.
YATIRIMCI TAZMİN MERKEZİ HANGİ DURUMLARDA DEVREYE GİRİYOR?
Yatırımcı Tazmin Merkezi, aracı kurumlar ve yatırım hizmeti sunan bankaların müşterilerine karşı nakit ödeme veya sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüklerini yerine getiremediği durumlarda belirli limitler çerçevesinde yatırımcıların haklarını korumakla görevli kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruluş olarak faaliyet gösteriyor. Aynı zamanda yükümlülüklerini yerine getiremeyen yatırım kuruluşlarının tasfiye süreçlerinde de görev üstleniyor.
Yapılan değişiklikler, yatırımcıların sahip olduğu hisse senedi, yatırım fonu, bono veya tahvil gibi sermaye piyasası araçlarının kullanımına ilişkin yeni bir sınırlama getirmiyor. Düzenleme, yatırım kuruluşlarının mali sorun yaşaması veya iflas etmesi halinde uygulanacak koruma mekanizmalarını kapsıyor.
ARACI KURUMLARIN BORÇLARI YATIRIMCI VARLIKLARINI ETKİLEMEYECEK
Yönetmelikle getirilen hükümler, yatırım kuruluşlarının mali sıkıntıya düşmesi halinde alacaklıların Yatırımcı Tazmin Merkezi bünyesindeki varlıklara yönelik haciz veya tedbir talebinde bulunmasının önüne geçiyor. Böylece bireysel yatırımcıların mülkiyetindeki sermaye piyasası araçlarının, aracı kurumların borçları nedeniyle hukuki işlemlere konu edilmesinin engellenmesi amaçlanıyor.
Yönetmeliğin başvuru usullerini düzenleyen 28'inci maddesinde de geçiş hükümlerine yer verildi. Buna göre yeni uygulamaya ilişkin usul ve esaslar tamamen yürürlüğe girene kadar mevcut başvuru yöntemleri kullanılmaya devam edecek. Düzenleme, yatırımcıların haklarının korunmasına yönelik mevcut sistemin işleyişini güncellerken, başvuru süreçlerinin dijital ortama taşınmasını da beraberinde getiriyor.
