Yapay zeka şirketlerinin dil modellerinin eğitiminde kullanmak üzere Türkiye'deki kitap ve akademik içeriklere yöneldiği iddiaları, telif tartışmalarını gündeme getirdi.
Nobel Akademik Yayıncılık Genel Yayın Yönetmeni Nevzat Argun, yapay zeka şirketlerinin aracı kuruluşlar üzerinden akademik veri tabanlarına ulaşmaya çalıştığını öne sürdü.
Türkçe kaynaklara yönelik talebin arttığını belirten Argun, kendi yayınevlerine de binlerce kitabın satın alınmasına yönelik talepler geldiğini söyledi.
BİNLERCE KİTAP İÇİN TALEP GELDİ
Argun, Hollanda merkezli bir firma aracılığıyla Nobel Akademik Yayıncılık'a ait 3 binden fazla kitabın yanı sıra farklı yayınevlerinden 2-3 bin civarında kitabın talep edildiğini belirtti.
Kitapların çoğundan birer adet sipariş verilmesinin şüphe uyandırdığını aktaran Argun, taleplerin yapay zeka eğitimiyle bağlantılı olabileceğini değerlendirdiklerini ve siparişleri iptal ettiklerini ifade etti.
Argun, benzer taleplerin e-kitapların yer aldığı dijital platformlara da iletildiğini söyledi.
TEKELLEŞME RİSKİNE DİKKAT ÇEKTİ
Nadir eserlerin taranarak dijitalleştirilmesinin ardından fiziksel olarak imha edildiği veya kamu erişimine kapatıldığı yönündeki iddialara değinen Argun, bu durumun küresel ölçekte tekelleşme riski oluşturabileceğini savundu.
Türkiye'deki kitapların toplanarak taranması ve yapay zeka sistemlerinde kullanılması ihtimaline karşı yayıncıların dikkatli olması gerektiğini belirtti.
AÇIK ERİŞİM İLE YAPAY ZEKA VERİSİ AYRIMI
Argun, akademik yayınların açık erişime sunulması ile içeriklerin yapay zeka modellerinin eğitiminde kullanılmasının birbirinden farklı değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Akademik yayıncılığın kaynakça, atıf, hakemlik ve denetlenebilirlik ilkelerine dayandığını belirten Argun, yapay zeka sistemlerinde farklı kaynaklardan alınan bilgilerin birleştirilmesi nedeniyle özgün kaynağın belirsizleşebileceğini söyledi.
Bunun akademik üretim ve telif hakları açısından sorun oluşturabileceğini kaydetti.
ÇEVİRİ VERİLERİNE DE TALEP GELDİ
Argun, yapay zeka şirketlerinin yayınevlerinin yıllar içerisinde oluşturduğu çeviri veri tabanlarıyla da ilgilendiğini ileri sürdü.
Yaklaşık 3 yıl önce işbirliği yaptıkları yabancı bir kuruluşun Türkçeye çevrilen kitaplara ilişkin verileri yapay zeka sisteminin geliştirilmesinde kullanmak amacıyla talep ettiğini aktaran Argun, bunun karşılığında ödeme teklif edildiğini ancak daha sonra girişimden vazgeçildiğini söyledi.
TELİF İÇİN GELİR PAYLAŞIMI ÖNERİSİ
Yapay zeka teknolojilerinin gelişmeye devam edeceğini belirten Argun, modellerin eğitiminde kullanılan eserlerin yazar ve yayıncılarının haklarını koruyacak bir sistem oluşturulması gerektiğini ifade etti.
Argun, yapay zeka tarafından kullanılan eserlerin kullanım oranlarının belirlenerek hak sahiplerine gelir aktarılabileceğini söyledi.
Böyle bir sistemin dijital platformlardaki gelir paylaşımı modellerine benzer şekilde uygulanabileceğini belirten Argun, yapay zeka sistemlerine içerikleriyle katkıda bulunanların bu katkı oranında gelir elde edebileceğini kaydetti.
