Günlük ağız bakımında kullanılan diş ipi, geliştirilen yeni teknolojiyle sağlık takibinde de kullanılabilecek. Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi araştırmacılarının geliştirdiği akıllı diş ipi, dişlerin arasından topladığı özel bir sıvıyı analiz ederek ağız sağlığının yanı sıra vücudun metabolik durumu hakkında da bilgi sağlayabiliyor.
Küçük gruplarla gerçekleştirilen ilk denemelerde umut verici sonuçlar elde edilen cihazın, gelecekte bazı sağlık göstergelerinin ev ortamında takip edilmesine imkan tanıması hedefleniyor.
DİŞ İPİYLE SAĞLIK VERİLERİNE ERİŞİM
Diş ve diş eti sağlığının diyabet, kalp hastalıkları, felç ve bazı nörolojik rahatsızlıklarla ilişkili olduğuna yönelik araştırmalar, ağız içinden elde edilen biyolojik verilerin önemini artırıyor.
Hnin Yin Yin Nyein liderliğindeki araştırma ekibinin tasarladığı sistem, dişlerin çevresindeki oluklarda bulunan diş eti oluğu sıvısını (GCF) analiz ediyor.
Standart kürdanlı diş ipine benzeyen cihazın içerisinde, toplanan sıvıyı biyosensörlerin bulunduğu özel bir mikroakışkan hazneye aktaran mekanizma bulunuyor.
Diş ipi kullanıldıktan birkaç dakika sonra sensörler, örnekteki glikoz ve ürik asit seviyelerinin yanı sıra hidrojen peroksit miktarını ve pH değerini ölçebiliyor. Elde edilen sonuçlar kablosuz bağlantı aracılığıyla akıllı telefona aktarılıyor.

DİŞ ETİ OLUĞU SIVISI ÖNEMLİ VERİLER TAŞIYOR
Araştırmanın temelini oluşturan diş eti oluğu sıvısı, tükürükten farklı özellikler taşıyor. Diş ile diş eti arasındaki dar boşluklarda bulunan bu sıvı, kan dolaşımıyla metabolitler, proteinler ve iltihap belirteçleri arasında alışverişe aracılık ediyor.
Bilim insanları uzun süredir bu sıvıdan yararlanarak diş eti hastalıklarını ve vücuttaki bazı sağlık sorunlarını belirlemeye çalışıyor. Ancak çok az miktarda üretilmesi, örneklerin toplanmasını zorlaştırıyor.
Araştırmacılar, diş ipi kullanımının bu sıvının açığa çıkmasını sağlamasından yararlanarak daha pratik bir örnek toplama yöntemi geliştirdi.
ÖLÇÜMLER KAN TESTLERİYLE ÖRTÜŞTÜ
Science Advances dergisinde yayımlanan araştırmada cihaz; sağlıklı kişilerin yanı sıra diyabet hastaları, ürik asit seviyesi yüksek bireyler ve ağız sağlığı sorunları bulunan katılımcılar üzerinde denendi.
Testlerde, diş ipiyle elde edilen örneklerdeki glikoz seviyelerinin kandaki değerlerle büyük ölçüde örtüştüğü görüldü. Ürik asit ölçümlerinde de kan testleriyle güçlü bir ilişki tespit edildi.
Ayrıca asitlik ve hidrojen peroksit değerlerinden yararlanılarak diş eti ceplerinin boyutunun tahmin edilebildiği belirtildi.
Araştırmacılar, sonuçların bazı metabolik takip yöntemlerine alternatif olabilecek girişimsel olmayan teknolojilerin geliştirilmesi açısından önem taşıdığını ifade etti.

KLİNİK KULLANIM ÖNCESİ EK TESTLER GEREKİYOR
Akıllı diş ipinin elde ettiği sonuçlara rağmen cihaz henüz geliştirme ve doğrulama aşamasında bulunuyor. Ölçümlerin doğruluğunu etkileyebilecek bazı sınırlamalar da mevcut.
Toplanan örneğin önemli bir bölümünü tükürüğün oluşturması ve zaman zaman örneğe kan karışması, sonuçların değerlendirilmesini zorlaştırabiliyor. Araştırmacılar, tükürüğün tek başına glikoz düzeyi hakkında anlamlı bilgi sağlamadığını, kan bulaşmasının ise ölçümleri etkileyebileceğini belirtiyor.
Ekip, sistemin klinik uygulamalarda kullanılabilmesi için yeni araştırmalar yapılmasını hedefliyor. Gelecekteki çalışmalarla diş eti oluğu sıvısının düzenli takibinin özellikle diyabet ve diş eti hastalığı bulunan kişilerin tedavi süreçlerine katkısı incelenecek.
Araştırma sonuçları Science Advances dergisinde yayımlandı.




