Türkiye'nin uzay ve havacılık alanındaki çalışmalarını geliştirmek amacıyla gelecek üç yılı kapsayan bütçe hedefleri belli oldu. Uzay teknolojilerinden hava yolu ulaşımına kadar birçok alanda yürütülecek faaliyetler için milyarlarca liralık kaynak ayrılması planlanıyor.
2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve Bütçe Gerekçesi'ne göre, uzay ve havacılık programına 2027 yılında 24 milyar 587 milyon 454 bin lira ödenek ayrılması öngörülüyor.
Program kapsamında 2028 yılı için 30 milyar 597 milyon 399 bin lira, 2029 yılı için ise 36 milyar 953 milyon 579 bin liralık kaynak planlandı.
Böylece Türkiye'nin uzay ve havacılık faaliyetleri için üç yıllık dönemde kullanılması öngörülen toplam kaynak 92 milyar 138 milyon 432 bin liraya ulaşacak.
Bütçeyle Türkiye'nin uzay teknolojilerindeki üretim kapasitesinin geliştirilmesi, uluslararası rekabet gücünün artırılması ve hava yolu ulaşımında yeni yatırımların desteklenmesi hedefleniyor.
UZAY VE HAVACILIK BÜTÇESİ YAKLAŞIK 3 KATINA ÇIKACAK
Uzay ve havacılık programına bu yıl ayrılan 8 milyar 729 milyon 2 bin liralık ödeneğin, 2027'de yüzde 181,7 artışla 24 milyar 587 milyon 454 bin liraya yükseltilmesi planlanıyor.
Bu artışla birlikte gelecek yılın bütçesi, 2026 yılına kıyasla yaklaşık üç katına ulaşacak.
Kaynağın önemli bir bölümü hava yolu taşımacılığı altyapısının geliştirilmesi ve mevcut hizmetlerin güçlendirilmesi amacıyla kullanılacak.
Bütçe gerekçesinde hava yolu taşımacılığı tesislerinin yapımı, işletilmesi ve ilgili hizmetler için 2027'de 18 milyar 713 milyon 651 bin liralık kaynak öngörüldü.
Bu tutarın 2028'de 23 milyar 860 milyon 234 bin liraya, 2029'da ise 29 milyar 573 milyon 297 bin liraya çıkarılması planlanıyor.
HAVALİMANLARINDA 291 MİLYON YOLCU HEDEFİ
Havacılık alanında yalnızca altyapı yatırımları değil, yolcu taşımacılığı kapasitesinin artırılması da hedefleniyor.
Programın performans göstergelerine göre, direkt transit yolcular dahil havalimanlarındaki toplam yolcu sayısının 2027'de 272 milyona ulaşması bekleniyor.
Yolcu sayısının 2028 yılında 282 milyona, 2029 yılında ise 291 milyona çıkarılması hedefleniyor.
Bu kapsamda hava yolu ulaşımında güvenli, konforlu ve çevreye duyarlı hizmetlerin geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdürülmesi planlanıyor.
YERLİ UYDU TEKNOLOJİLERİNE DESTEK ARTACAK
Milli Uzay Programı kapsamında Türkiye'nin kritik uzay teknolojilerini geliştirme ve üretme kapasitesinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Bu doğrultuda yüksek katma değerli teknolojilerin geliştirilmesi, ticarileştirilmesi ve yerli üretim olanaklarının artırılmasına yönelik araştırma ve geliştirme faaliyetleri desteklenecek.
Uzay araştırmalarında kullanılan test, doğrulama ve araştırma altyapılarının geliştirilmesi de programın öncelikleri arasında bulunuyor.
Türkiye, son yıllarda İMECE yer gözlem uydusu ve Türksat 6A haberleşme uydusu gibi projelerle uzay teknolojileri alanındaki çalışmalarını ilerletti.
Yeni nesil haberleşme uydusu Türksat 7A'ya yönelik çalışmalar da devam ediyor.
TÜRKİYE'NİN AY GÖREVİNDE HAZIRLIKLAR SÜRÜYOR
Türkiye'nin uzay alanındaki önemli hedeflerinden biri olan Ay Araştırma Programı kapsamında ilk derin uzay görevi için hazırlıklar sürdürülüyor.
TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen Ay uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon işlemleri tamamlandı.
Yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranına sahip olduğu belirtilen araçta sistem seviyesindeki çevresel testler devam ediyor.
2027 yılında fırlatılması hedeflenen uzay aracıyla Ay yörüngesinden görüntü ve bilimsel verilerin elde edilmesi planlanıyor.
Görev kapsamında Türkiye'de geliştirilen hibrit itki sisteminin derin uzay koşullarında çalıştırılması ve yerli teknolojilerin uzay ortamında test edilmesi amaçlanıyor.
TÜRK ASTRONOTLAR UZAYDA BİLİMSEL DENEYLER YAPTI
Türkiye'nin insanlı uzay araştırmaları kapsamında 2024 yılında iki önemli bilimsel görev gerçekleştirildi.
Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı, Uluslararası Uzay İstasyonu'nda bulunduğu süre boyunca 13 bilimsel deney yaptı.
Tuva Cihangir Atasever ise aynı yıl gerçekleştirdiği yörünge altı araştırma uçuşunda 7 bilimsel deneyi tamamladı.
Türkiye ayrıca 5-9 Ekim 2026 tarihlerinde Antalya'da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi'ne ev sahipliği yaptı.
Kongrede farklı ülkelerden uzay ajansları, bilim insanları ve sektör temsilcileri bir araya geldi.
SOMALİ'DE UZAY LİMANI PROJESİ
Türkiye'nin uzay faaliyetleri kapsamında üzerinde çalıştığı projelerden biri de Somali'de kurulması planlanan uzay limanı oldu.
Türkiye Uzay Ajansı koordinasyonunda yürütülen projeye ilişkin çalışmalar devam ediyor.
Önümüzdeki üç yıllık bütçe planlamasıyla birlikte Türkiye'nin uydu geliştirme, uzay araştırmaları, havacılık altyapısı ve yerli teknoloji üretimi alanlarındaki faaliyetlerinin desteklenmesi hedefleniyor.
