Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yeni düzenlemeyle peynir üretiminde kullanılan bileşenlerden ürünlerin etiketlenmesine, olgunlaştırma sürelerinden saklama koşullarına kadar birçok alanda değişikliğe gidildi.
Tebliğ kapsamında peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinler, jelatin, soya ürünleri, nişasta ve süt yağı haricindeki bitkisel ve hayvansal yağların kullanılması yasaklandı.
Çeşnili taze peynirlerde ise belirli koşullarla nişasta kullanımına istisna getirildi.
Düzenlemeyle tüketicilerin satın aldıkları peynirlerin içeriği, üretim şekli ve olgunlaştırma süresi hakkında daha ayrıntılı bilgi edinmesi amaçlanıyor.
Peynir ambalajlarında kullanılan bazı ifadeler kaldırılırken ürünlerin saklanması ve satışa sunulmasına ilişkin sıcaklık şartları da yeniden belirlendi.
2015 yılında yayımlanan önceki Peynir Tebliği'nin yürürlükten kaldırıldığı yeni mevzuat, üretimden tüketiciye ulaşana kadar bütün aşamaları kapsıyor.
Mevcut işletmelere yeni kurallara uyum sağlamaları için 30 Nisan 2027 tarihine kadar süre tanındı.
PEYNİR ÜRETİMİNDE BAZI KATKI MADDELERİ YASAKLANDI
Yeni tebliğe göre peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinlerin kullanılmasına izin verilmeyecek. Nişasta ve nişasta bazlı ürünler, jelatin, soya ürünleri ile süt yağı dışındaki hayvansal ve bitkisel yağlar da yasak kapsamında yer alacak.
Düzenlemede yalnızca çeşnili taze peynirler için nişasta kullanımına sınırlı bir istisna getirildi. Bu ürünlerde teknolojinin izin verdiği miktarda ve stabilizör amacıyla nişasta kullanılabilecek.
Peynirlerin üretiminde kullanılan süt ve diğer bileşenlerin belirlenen standartlara uygun olması gerekecek. Böylece ürünlerin içerik bakımından tebliğde belirtilen özellikleri taşıması sağlanacak.
ÇİĞ SÜTTEN ÜRETİLEN PEYNİRLERE 4 AY ŞARTI
Tebliğle çiğ sütten veya termizasyon adı verilen hafif ısıl işlem uygulanmış sütten üretilen bazı peynirler için olgunlaştırma süresi yeniden düzenlendi.
Buna göre çiğ sütten ya da termizasyon işlemi uygulanmış sütten üretilen ve telemesi haşlanmamış peynirlerin piyasaya sunulabilmesi için en az dört ay olgunlaştırılması gerekecek.
Bu süre beklenmeden satışa çıkarılacak peynirlerin üretiminde kullanılan çiğ süte ise en az pastörizasyon normlarında ısıl işlem uygulanması zorunlu olacak.
PEYNİR ETİKETLERİNDE BAZI İFADELER KULLANILAMAYACAK
Yeni düzenleme, peynirlerin ambalajlarında yer alan bilgilere ilişkin de değişiklikler içeriyor.
Ürünlerin yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu, peynirin adıyla birlikte etikette belirtilecek. Olgunlaştırılarak satışa sunulan peynirlerde üretim tarihi gün, ay ve yıl olarak yazılacak. Ayrıca ürünün ne kadar süre olgunlaştırıldığı bilgisine de yer verilecek.
Etiketlerde "köy peyniri", "geleneksel peynir", "doğal peynir" ve "çiftlik peyniri" ifadeleri kullanılamayacak.
Birden fazla hayvan türünden elde edilen sütlerin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde ise kullanılan süt çeşitleri, miktarlarına göre en yüksek orandan en düşük orana doğru sıralanacak.
ESKİ KAŞAR İÇİN EN AZ 120 GÜN OLGUNLAŞTIRMA GEREKECEK
Tebliğ kapsamında kaşar peynirlerinde "eski" ifadesinin kullanılabilmesi için en az 120 günlük olgunlaştırma süresi şartı getirildi.
Çeşnili peynirlerde kullanılabilecek ilave malzemelerin oranları da sınırlandırıldı. Buna göre çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6'yı, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15'i geçemeyecek.
Şeker eklenen çeşnili taze peynirlerin etiketlerinde, ilave edilen şekerin oranı da belirtilecek.
Pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem uygulanmamış çiğ sütten veya termizasyon işlemi görmüş sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerde "çiğ sütten üretilmiştir" uyarısı bulunacak.
Bu uyarı, ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre büyüklüğünde yazılacak.
PEYNİRLER 10 DERECENİN ALTINDA SAKLANACAK
Peynirlerin muhafaza edilmesi, taşınması ve satışa sunulmasına ilişkin sıcaklık koşulları da yeniden belirlendi.
Yeni tebliğe göre bütün peynirlerin bu aşamalarda 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması zorunlu olacak.
Düzenlemeyle eritme peynirlerinin dökme olarak satışa sunulması ve telemenin doğrudan tüketiciye satılması da yasaklandı.
Peynirlerin üretim tekniği, şekli ve kullanım amacına ilişkin "sürülebilir", "ultrafiltrasyon", "üçgen" ve "tost, pizza yapımında kullanılabilir" gibi ifadeler ise belirli koşullarla kullanılabilecek.
Ancak bu ifadeler tek başına ürün adı olarak sunulamayacak, ürün adı izlenimi oluşturamayacak ve ürün adından daha büyük puntolarla yazılamayacak.
İŞLETMELERE 30 NİSAN 2027'YE KADAR SÜRE VERİLDİ
Yeni Peynir Tebliği'ne uyum sağlamaları için mevcut gıda işletmecilerine 30 Nisan 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındı.
Bu tarihe kadar işletmelerin üretim, etiketleme ve diğer işlemlerini yeni düzenlemeye uygun hale getirmesi gerekecek.
Belirtilen tarihten önce piyasaya sunulan peynirler, raf ömürleri tamamlanıncaya kadar satışta kalabilecek.
Ancak yeni tebliğdeki hükümlere uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirlerinin 30 Nisan 2027 tarihinden sonra piyasada bulundurulmasına izin verilmeyecek.
