Şehir içi otobüslerde emniyet kemerinin bulunmaması, ters koltukların kullanılması ve koltukların desenli olması belirli tasarım nedenlerine dayanıyor.
Her gün milyonlarca kişinin kullandığı şehir içi otobüslerde emniyet kemerinin neden bulunmadığı merak ediliyor. Otomobillerde ve şehirler arası yolcu otobüslerinde önemli bir güvenlik donanımı olan emniyet kemerleri, şehir içi toplu taşıma araçlarının büyük bölümünde yer almıyor. Bu farklılığın temelinde araçların kullanım amacı, yolcu kapasitesi ve tasarım özellikleri bulunuyor.
Şehir içi otobüsler, kısa mesafelerde çok sayıda yolcu taşımak ve sık duraklarda yolcu indirip bindirmek üzere tasarlanıyor. Araçlarda ayakta yolculuğa izin verilmesi, oturma düzeninin şehirler arası otobüslerden farklı olmasına neden oluyor. Bu nedenle güvenlik sistemleri de araçların kullanım koşullarına göre belirleniyor.
Otobüslerin iç tasarımında dikkat çeken diğer ayrıntılar ise ters yöne bakan koltuklar ve renkli döşeme kumaşları oluyor. Tekerlek yuvalarının konumu nedeniyle bazı koltuklar aracın gidiş yönünün tersine yerleştirilirken, desenli kumaşlar yoğun kullanımın neden olduğu izlerin daha az görünmesini sağlıyor.
ŞEHİR İÇİ OTOBÜSLERDE NEDEN EMNİYET KEMERİ YOK
Şehir içi otobüslerin tasarımında kısa mesafeli ulaşım ve yüksek yolcu kapasitesi ön planda tutuluyor.
Bu araçlarda yolcuların bir bölümü oturarak, bir bölümü ise ayakta seyahat ediyor.
Ayakta yolculuğa uygun şekilde tasarlanan otobüslerde, otomobillerdeki gibi her yolcu için bireysel emniyet kemeri kullanılması mümkün olmuyor.
Ayrıca şehir içi ulaşımda yolcuların sık sık inip binmesi, emniyet kemerlerinin kullanımını zorlaştıran unsurlar arasında bulunuyor.
Bununla birlikte bazı özel amaçlı şehir içi otobüslerde veya belirli koltuklarda emniyet kemeri bulunabiliyor.
OTOBÜSLERDE FARKLI GÜVENLİK ÖNLEMLERİ BULUNUYOR
Şehir içi otobüslerde emniyet kemerinin yaygın olmaması, araçlarda güvenlik önlemi bulunmadığı anlamına gelmiyor.
Bu araçlarda tutunma direkleri, el tutamakları, kaymayı azaltan zemin kaplamaları ve yolcuların hareketine uygun iç düzenlemeler kullanılıyor.
Araçların gövde yapısı ve koltuk yerleşimi de ilgili güvenlik standartları dikkate alınarak tasarlanıyor.
Ancak bu önlemler, emniyet kemerinin sağladığı korumayla aynı işlevi görmüyor.
Özellikle ani frenlerde ayakta bulunan yolcuların düşme veya araç içerisindeki sert yüzeylere çarpma riski devam ediyor.
Bu nedenle şehir içi otobüslerde yolcuların seyahat boyunca tutamaklardan destek alması önem taşıyor.
UZUN YOL OTOBÜSLERİNDE DURUM FARKLI
Şehirler arası yolcu otobüslerinde ise emniyet kemeri kullanımı farklı kurallara tabi tutuluyor.
Uzun yol otobüsleri, yolcuların koltuklarında oturarak seyahat etmesi esasına göre tasarlanıyor.
Bu araçlarda emniyet kemerleri, ani fren ve trafik kazalarında yolcuların koltuklarından savrulma riskini azaltıyor.
Türkiye'de emniyet kemeri bulunan ve kullanım zorunluluğu kapsamındaki yolcu otobüslerinde kemer takılması gerekiyor.
Uzmanlar, özellikle yüksek hızlarda meydana gelen kazalarda emniyet kemerinin ciddi yaralanma ve ölüm riskini azaltabildiğine dikkat çekiyor.
OTOBÜSLERDE TERS KOLTUKLAR NEDEN BULUNUYOR
Şehir içi otobüslerde bazı koltukların aracın hareket yönünün tersine bakması da dikkat çeken tasarım özelliklerinden biri.
Bu düzenin önemli nedenlerinden biri, otobüsün iç hacmini daha verimli kullanmak.
Özellikle alçak tabanlı otobüslerde tekerlek yuvaları, yolcu bölümünün belirli noktalarında çıkıntılar oluşturuyor.
Bu alanlara bütün koltukların aynı yönde yerleştirilmesi, yolcuların ayak mesafesini daraltabiliyor.
Üreticiler, kullanılabilir alanı artırmak amacıyla bazı koltukları ters yönde veya karşılıklı olarak konumlandırabiliyor.
TERS KOLTUKLAR YOLCU KAPASİTESİNİ ARTIRABİLİYOR
Alçak tabanlı otobüsler, özellikle yaşlılar, hareket kısıtlılığı bulunan kişiler ve bebek arabası kullanan yolcuların araca daha kolay erişebilmesi amacıyla geliştiriliyor.
Ancak alçak taban tasarımı nedeniyle tekerleklerin bulunduğu bölümlerde oturma alanı oluşturmak zorlaşabiliyor.
Bu alanlara karşılıklı koltuklar yerleştirilmesi, otobüsün kullanılabilir iç hacminden daha fazla yararlanılmasını sağlayabiliyor.
Bazı araçlarda tekerlek yuvalarının çevresinde dört kişilik karşılıklı oturma düzenleri oluşturulabiliyor.
Koltukların yerleşimi, otobüsün şasisi, kapıları, tekerlekli sandalye alanı ve yolcu kapasitesine göre değişiklik gösteriyor.
Bu nedenle bütün şehir içi otobüslerde aynı koltuk düzeni kullanılmıyor.
OTOBÜS KOLTUKLARI NEDEN DESENLİ OLUYOR
Toplu taşıma araçlarında kullanılan koltuk kumaşlarının genellikle karmaşık ve renkli desenlere sahip olması da belirli kullanım ihtiyaçlarından kaynaklanıyor.
Her gün çok sayıda yolcunun kullandığı otobüs koltukları, sürekli sürtünmeye ve yoğun kullanıma maruz kalıyor.
Tek renkli kumaşlarda küçük lekeler, tozlar ve aşınma izleri daha belirgin hale gelebiliyor.
Desenli kumaşlarda ise farklı renklerin bir arada bulunması, günlük kullanım nedeniyle oluşan bazı izlerin daha az fark edilmesine yardımcı oluyor.
Özellikle koyu ve orta tonların kullanıldığı desenler, koltukların görünümünü daha uzun süre koruyabiliyor.
Ancak desenli kumaş kullanılması, düzenli temizlik ve bakım ihtiyacını ortadan kaldırmıyor.
OTOBÜS KOLTUKLARINDA ÖZEL KUMAŞ KULLANILIYOR
Toplu taşıma araçlarında yaygın olarak kullanılan döşeme türlerinden biri, moquette olarak adlandırılan dayanıklı kumaşlar.
Bu kumaşlar, yoğun yolcu kullanımına ve sürekli sürtünmeye dayanabilecek şekilde üretiliyor.
Kısa ve sık yüzey liflerine sahip olan moquette kumaşlar, kullanım koşullarına uygun dayanıklılık sağlayabiliyor.
Kumaşların üretiminde kullanılan malzemeler ve dokuma teknikleri ise üreticiye göre değişebiliyor.
Bazı modellerde desenlerin kumaşın yapısına işlenmesi, yüzey baskılarında görülebilen aşınma ve solma sorunlarının azaltılmasına yardımcı oluyor.
KOLTUK DESENLERİ ŞEHİRLERİN KİMLİĞİNİ YANSITABİLİYOR
Otobüs koltuklarındaki renkli desenler yalnızca kullanım izlerini gizlemek amacıyla tercih edilmiyor.
Bazı ulaşım işletmeleri, araçlarının iç tasarımında kendilerine özgü renk ve desenler kullanıyor.
Şehirlerin simgelerinden, mimari özelliklerinden veya ulaşım kuruluşlarının kurumsal renklerinden esinlenen tasarımlar hazırlanabiliyor.
Bu uygulamalar, toplu taşıma araçlarına ayırt edici bir görünüm kazandırırken yolcuların alışık olduğu görsel kimliğin oluşmasına da katkı sağlıyor.
Böylece şehir içi otobüslerdeki emniyet kemeri düzeninden koltukların yönüne ve kumaş desenlerine kadar birçok ayrıntı, araçların kullanım amacı ve tasarım ihtiyaçları doğrultusunda şekilleniyor.
