Ani başlayan göğüs sıkışması, nefes alamama hissi ve göğüs bölgesinden sırt ile çeneye yayılan baskı duygusu birçok kişide kalp krizi endişesi yaratıyor.
Bu şikâyetlerle acil servise başvuran hastaların önemli bir bölümünde ise yapılan tetkikler normal çıkıyor. Uzmanlara göre, fizyolojik bir neden bulunamayan bu tür atakların arkasında panik atak yer alabiliyor.
Özellikle tekrar eden ve açıklanamayan göğüs sıkışmaları, kalp ya da akciğer hastalıklarından çok psikolojik kökenli bir sürecin işareti olabiliyor. Bu durum, yaşanan belirtilerin gerçek olmadığı anlamına gelmezken, sorunun kaynağının farklı bir noktada olduğunu gösteriyor.
ACİL SERVİSTE TEMİZ ÇIKAN TETKİKLER NE ANLAMA GELİYOR?
Göğüs ağrısı ve nefes darlığıyla acile başvuran hastalarda ilk olarak hayati riskler değerlendirilir. Bu kapsamda EKG, kan testleri, akciğer grafisi ve çeşitli görüntüleme yöntemleri uygulanır.
Tetkiklerin normal sonuçlanması, kalp krizi, akciğer embolisi ve ciddi ritim bozuklukları gibi hayati tehlikelerin büyük ölçüde dışlandığını gösterir.
Ancak bu durum, yaşanan şikâyetlerin önemsiz olduğu anlamına gelmez. Uzmanlar, bu aşamadan sonra belirtilerin organik değil fonksiyonel olabileceğini, yani organların sağlıklı olmasına rağmen vücudun alarm sisteminin gereğinden fazla çalıştığını ifade ediyor.
PANİK ATAKTA VÜCUTTA NELER YAŞANIR?
Panik atak yalnızca zihinsel bir durum değildir; atak sırasında vücutta gerçek ve ölçülebilir fizyolojik değişiklikler meydana gelir. Beyin, ortada somut bir tehlike olmamasına rağmen tehdit algısı oluşturur ve “savaş ya da kaç” tepkisini devreye sokar.
Bu süreçte stres hormonları hızla yükselir, kalp atışları hızlanır, solunum yüzeyselleşir ve göğüs ile sırt kaslarında istemsiz kasılmalar ortaya çıkar.
Bu kasılmalar, göğüs üzerinde yoğun bir baskı ve sıkışma hissine neden olurken, nefes alamama duygusu kalple ilgili ciddi bir sorun yaşandığı düşüncesini güçlendirebilir.
BELİRTİLER NEDEN BU KADAR GERÇEK HİSSEDİLİR?
Panik atak sırasında yaşanan belirtiler hayal ürünü değildir. Vücut bu tepkileri gerçekten üretir. Bu nedenle kişi yaşadıklarını kontrol etmekte zorlanır ve yoğun bir ölüm korkusu hissedebilir.
Beynin alarm merkezi devreye girdiğinde, mantıklı düşünmeden sorumlu alanlar geri planda kalır.
Bu durum, tıbbi testler normal olsa bile belirtilerin bir süre devam etmesine yol açabilir. Sorun organlarda değil, beynin tehlike algılama mekanizmasının hatalı çalışmasındadır.
STRES OLMADAN DA PANİK ATAK OLABİLİR
Panik atak her zaman yoğun stres anlarında ortaya çıkmaz. Uzun süredir bastırılan kaygılar, fark edilmeyen duygusal yükler ya da kronik yorgunluk zamanla birikerek aniden tetiklenebilir. Kişi kendini sakin hissetse bile, vücut savunma moduna geçebilir.
Bu nedenle panik atak yaşayan birçok kişi, yaşadığı duruma ilk etapta anlam veremeyebilir ve belirtileri tamamen fiziksel bir hastalığa bağlayabilir.
GİZLİ PANİK ATAKTA ÖNE ÇIKAN BELİRTİLER
Bazı panik ataklarda çarpıntı, terleme veya yoğun korku hissi belirgin olmayabilir. Bunun yerine yalnızca bedensel belirtiler ön plandadır. Halk arasında “gizli panik atak” olarak adlandırılan bu tabloda göğüs ve sırt bölgesinde baskı, nefes alamama hissi, boğazda düğümlenme ve bayılacakmış hissi sık görülür.
Bu belirtiler çoğu zaman kalp ya da akciğer hastalıklarıyla karıştırılır ve tanının gecikmesine neden olabilir.
PANİK ATAK VE KALP KRİZİ NASIL AYIRT EDİLİR?
Panik atak ile kalp krizi arasındaki en önemli ayrım noktası tıbbi tetkiklerdir. Kalp krizinde EKG ve kan değerlerinde belirgin değişiklikler görülürken, panik atakta bu bulgular genellikle normaldir. Ayrıca panik atak belirtileri, kişi sakinleştikçe hafifleme eğilimi gösterir.
Uzmanlar, her yeni göğüs ağrısında mutlaka tıbbi değerlendirme yapılması gerektiğini, ancak tekrarlayan ve açıklanamayan durumlarda panik atak ihtimalinin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor.
NE ZAMAN PROFESYONEL DESTEK ALINMALI?
Göğüs sıkışması ataklarının sıklaşması, yapılan acil başvurulara rağmen fiziksel bir neden bulunamaması ve kişinin “ya tekrar olursa” kaygısıyla günlük yaşamını kısıtlamaya başlaması, profesyonel destek gerektiren bir sürece işaret eder.
Uzmanlara göre panik atak, doğru yaklaşımla kontrol altına alınabilen bir durumdur. Ancak ihmal edilmesi halinde atakların sıklığı artabilir ve kişinin yaşam kalitesi ciddi şekilde düşebilir.
