Nörobilim ve Nöroteknoloji Mükemmeliyet Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi (NÖROM) tarafından yürütülen çalışma, migrenin baş ağrısıyla sınırlı kalmayıp beyindeki görsel işlemleme ve ağrı mekanizmalarıyla yakından ilişkili olduğunu ortaya koydu. Ankara Üniversitesi araştırmacılarının katkı sağladığı çalışma, nörobilim alanının saygın dergilerinden The Journal of Headache and Pain’de yayımlandı.
Araştırmada, migrenli bireylerin tekrarlayan görsel uyaranlara karşı alışma geliştiremediği ve bu uyaranların beyin tarafından sürekli “önemli” olarak kodlandığı belirlendi. 30’u migren hastası, 29’u sağlıklı olmak üzere toplam 59 kadın katılımcının incelendiği çalışmada, atak döneminde olmamalarına rağmen farklı beyin tepkileri gözlendi.
MİGRENLİ BEYİNDE ORBİTOFRONTAL BÖLGE ÖNE ÇIKIYOR
NÖROM Müdürü Prof. Dr. Hayrunnisa Bolay Belen, migrenli beyinde tekrarlayan uyaranların filtrelenemediğini ve doğrudan ağrı mekanizmalarıyla ilişkili olduğunu ilk kez kanıtladıklarını söyledi. Normal beyinde tekrarlayan uyaranlara verilen tepkinin azalırken, migrenli beyinde tepkinin giderek arttığı gözlendi.
Bu artışın beynin arka kısmı yerine ön kısmındaki orbitofrontal bölgede gerçekleşmesi dikkat çekiyor. Belen, bu bölgenin görmenin üst düzey kontrol merkezi olduğunu ve gelen uyaranlara zararlı, faydalı veya duygusal değer biçtiğini vurguladı.
DENEY TASARIMI GÜNLÜK YAŞAMLA İLİŞKİLENDİRİLDİ
Çalışmada katılımcılara günlük hayatta karşılaştıkları durumları yansıtan görevler verildi ve MR cihazıyla beyin tepkileri izlendi. Dr. İlkem Güzel, alt düzey görsel işlemleme bölgelerinin doğrudan ağrı bölgesiyle ilişkili olduğunu tespit ettiklerini belirterek, bunun migren hastalarında ışığa duyarlılığı açıklamaya yardımcı olduğunu ifade etti.
Doktora öğrencisi Ceren Onlat, laboratuvar ortamında kullanılan görsel uyaranların gerçek hayatla ilişkilendirilerek araştırmanın ekolojik geçerliliğini artırdığını kaydetti.
YAŞAM KALİTESİNİ ARTIRACAK ÖNERİLER
Prof. Dr. Belen, migrenli bireylerin yaşam kalitesini artırmak için market ve alışveriş merkezlerindeki ışık şiddetinin azaltılabileceğini önerdi. Yatay çizgiler veya çizgili ışıkların migren hastalarını rahatsız ettiğini belirten Belen, bu değişikliğin toplumun genel huzuru açısından da önemli olduğunu ifade etti.
Araştırmanın yürütücülerinden Dr. Sertaç Üstün, migrenin sadece baş ağrısı hastalığı olmadığını ve görsel uyaranların hastalar tarafından farklı algılandığını vurguladı.
