Kurban Bayramı yaklaşırken uzmanlardan kırmızı et tüketimi konusunda peş peşe uyarılar geliyor. İstanbul’daki Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde görev yapan uzmanlar, bayram boyunca kontrolsüz şekilde tüketilen kırmızı etin kalp-damar hastalıklarından böbrek yüküne, sindirim problemlerinden ani tansiyon yükselmelerine kadar birçok sağlık riskini beraberinde getirebileceğini belirtti.
Özellikle yeni kesilen etin hemen tüketilmesinin sindirim sistemi üzerinde ciddi baskı oluşturduğuna dikkat çekilirken, kronik hastalığı bulunan vatandaşlar için riskin daha yüksek olduğu ifade edildi. Uzmanlara göre bayram sofralarında yapılacak küçük hatalar, bazı hastalarda ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
KIRMIZI ET TÜKETİMİNDE PORSİYON KONTROLÜ ÖNE ÇIKIYOR
Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği’nden Prof. Dr. Murat Akarsu, bayram döneminde metabolik dengenin korunabilmesi için porsiyon kontrolünün temel unsur olduğunu söyledi. Günlük protein tüketiminin kilogram başına 0,8 ila 1 gram arasında tutulması gerektiğini belirten Akarsu, güne hafif bir kahvaltıyla başlanmasının önemli olduğunu vurguladı.
Uzmanlara göre özellikle sabah saatlerinde ağır kırmızı et tüketmek, gün boyunca sindirim sistemi üzerinde yük oluşturuyor. Bunun yanında etin yanında lif oranı yüksek sebzeler, sulu yemekler ve probiyotik içeren besinlerin tercih edilmesi tavsiye ediliyor. Yoğurt, ayran ve cacık gibi gıdalar bağırsak hareketlerini desteklerken, limonlu salatalar ve yeşil yapraklı sebzeler de demir emilimini artırıyor.
Bayram sofralarında sadece et miktarı değil, pişirme yöntemi de kritik önem taşıyor. Uzmanlar haşlama, fırınlama ve ızgara gibi ek yağ gerektirmeyen yöntemlerin tercih edilmesini öneriyor. Özellikle kuyruk yağı ve tereyağı eklenmesinin doymuş yağ oranını yükselterek kalp-damar sistemi üzerindeki baskıyı artırdığı ifade ediliyor.
YENİ KESİLEN KURBAN ETİ NEDEN HEMEN TÜKETİLMEMELİ?
Uzmanların dikkat çektiği başlıklardan biri de yeni kesilen kurban etinin tüketim zamanı oldu. Prof. Dr. Murat Akarsu, kesim sonrası ette “rigor mortis” adı verilen ölüm sertliği sürecinin başladığını belirterek bu dönemde tüketilen etin sindiriminin zorlaştığını söyledi.
Bu süreçte etteki karbonhidrat depoları laktik aside dönüşüyor ve pH seviyesi değişiyor. Sonuç olarak sertleşen et, mide ve bağırsak sisteminde şişkinlik, kramp, hazımsızlık ve reflü gibi sorunlara yol açabiliyor. Uzmanlar, kurban etinin önce serin ortamda birkaç saat bekletilmesini, ardından ise buzdolabında en az 24 saat dinlendirilmesini öneriyor.
Mangal yapılırken etin doğrudan ateşe temas etmesi de ayrı bir risk oluşturuyor. Yağın ateşe damlaması sonucu ortaya çıkan bazı kimyasal bileşiklerin kanserojen etki oluşturabileceği belirtiliyor. Bu nedenle etin kontrollü ısıda pişirilmesi ve yanmış bölümlerin tüketilmemesi gerektiği ifade ediliyor.
KALP, DİYABET VE HİPERTANSİYON HASTALARI DAHA DİKKATLİ OLMALI
Kurban Bayramı’nda aşırı et tüketiminin en fazla etkilediği grupların başında kronik hastalar geliyor. Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Bilal Çuğlan, özellikle ani beslenme değişikliklerinin kardiyovasküler sistem üzerinde ciddi yük oluşturabileceğini söyledi.
Çuğlan’a göre gün içinde sürekli kırmızı et tüketmek, yüksek yağ ve protein yüküne neden oluyor. Özellikle akşam saatlerinde tüketilen ağır yemekler, gece boyunca tansiyonun düşmesini zorlaştırarak kalbin dinlenmesini engelleyebiliyor. Bu durum bazı hastalarda kalp krizi ve ritim bozukluğu riskini artırabiliyor.
Hipertansiyon hastalarına düşük tuzlu beslenme önerilirken, sakatat tüketiminden kaçınılması gerektiği belirtiliyor. Diyabet hastalarının ise beyaz ekmek, pilav ve börek gibi karbonhidrat yükü yüksek yiyecekler yerine bulgur, karabuğday ve sebze garnitürlerini tercih etmeleri tavsiye ediliyor.
Uzmanlar ayrıca bayram ziyaretlerinde sık tüketilen şerbetli tatlılar, lokum ve bayram şekerlerinin de kan şekeri üzerinde ani dalgalanmalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Sütlü tatlılar ve meyve bazlı seçeneklerin daha dengeli alternatifler olduğu ifade ediliyor.
