Tiroid hastalıkları, vücudun enerji dengesinden kilo kontrolüne kadar birçok sistemi etkileyen önemli sağlık sorunları arasında yer alıyor. Evde tiroidi kesin olarak muayene etmek mümkün olmasa da, bazı basit yöntemlerle boyunda anormal bir durum olup olmadığına dair erken farkındalık kazanılabiliyor.
Uzmanlar, özellikle ayna karşısında yapılan basit gözlemlerin guatr ya da belirgin nodüllerin fark edilmesine yardımcı olabileceğini belirtiyor.
TİROİD BEZİ NEREDE VE NEDEN ÖNEMLİ?
Tiroid bezi, boynun ön kısmında, gırtlak çıkıntısı olarak bilinen “Adem elması”nın hemen altında ve iki yanında yer alır. Salgıladığı hormonlar sayesinde metabolizma hızını, kalp ritmini, vücut ısısını ve kilo dengesini düzenler. Bu nedenle tiroidde meydana gelen büyüme ya da nodüller, zamanla halsizlik, çarpıntı, kilo değişimleri ve boyunda şişlik gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Ancak bu belirtiler her zaman hemen fark edilmeyebilir.
EVDE TİROİD KONTROLÜ NASIL YAPILIR?
Evde uygulanabilecek en bilinen yöntemlerden biri “ayna testi”dir. Bu test, yalnızca bir ön kontrol niteliği taşır ve kesin tanı yerine geçmez.
Kontrole başlamadan önce iyi aydınlatılmış bir ortamda aynanın karşısına geçilmesi önerilir. Boynun ön kısmının net bir şekilde görünmesi gerekir.
Baş çok abartılmadan hafifçe yukarı kaldırılır ve dikkat, Adem elmasının hemen altındaki bölgeye yöneltilir.
Tiroid bezi bu bölgenin sağ ve sol tarafında yer aldığı için, simetriye ve olası kabarıklıklara dikkat edilmelidir. Ardından bir yudum su alınarak yavaşça yutkunulur. Yutkunma sırasında boğazdaki yapılar hareket edeceğinden, olası şişlikler daha belirgin hale gelir.
HANGİ DURUMLARDA DİKKATLİ OLUNMALI?
Yutkunma esnasında boynun ön kısmında gözle görülür bir şişlik, belirgin bir çıkıntı ya da sağ ve sol taraf arasında fark edilmesi gereken bir asimetri varsa bu durum önemsenmelidir.
Ayrıca yutkunurken hareket eden sert bir kitlenin hissedilmesi ya da görülmesi de guatr veya tiroid nodülü belirtisi olabilir. Aynı hareket 2-3 kez tekrarlanarak gözlem netleştirilebilir.
DOKTOR KONTROLÜ İHMAL EDİLMEMELİ
Ayna testi yalnızca farkındalık kazandıran basit bir yöntemdir ve tıbbi muayenenin yerini tutmaz. Boyunda şişlik hissi, açıklanamayan kilo değişimleri, sürekli halsizlik ya da çarpıntı gibi şikâyetleri olan kişilerin mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurması gerekir. Erken teşhis, tiroid hastalıklarının tedavisinde büyük önem taşır.
