İnsanlık tarihi boyunca bilinen en eski rahatsızlıklardan biri olan böbrek taşı, günümüzde de yaygınlığını sürdürüyor. Antik Mısır kaynaklarında dahi yer alan bu hastalık, günümüzde hareketsiz yaşam, yetersiz sıvı alımı, aşırı tuz ve protein tüketimi gibi nedenlerle artış gösteriyor.
Uzmanlara göre kadınlarda da görülme oranı artan böbrek taşı, tedavi edilmediğinde böbrek yetmezliği gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Ağrılı bir süreç olan hastalık, günümüzde lazerli ve robotik cerrahi yöntemlerle iz bırakmadan tedavi edilebiliyor. Fatih Yanaral, böbrek taşının nedenleri, belirtileri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi.
TÜRKİYE’DE HER 100 KİŞİDEN 15’İ RİSK ALTINDA
Dünya genelinde böbrek taşı görülme oranı yüzde 5-15 arasında değişirken, Türkiye’de bu oran yüzde 15’e kadar yükseliyor. Uzmanlar, ülkemizin coğrafi konumu nedeniyle “taş kuşağı” olarak adlandırılan riskli bölgede yer aldığını belirtiyor.
Sıcak iklimin neden olduğu sıvı kaybı, idrarda kristal birikimine yol açarken, aşırı tuz ve hayvansal protein tüketimi de taş oluşumunu tetikliyor. Ailesinde taş öyküsü bulunan kişilerde bu risk yüzde 30 daha yüksek.
Böbrek taşının en sık belirtisi, bel ve sırt bölgesinde bıçak saplanır tarzda ağrılar olarak görülüyor. Ayrıca idrarda yanma, renk değişikliği, bulantı, kusma ve ateş de hastalığın diğer belirtileri arasında yer alıyor.
MODERN TEDAVİ YÖNTEMLERİYLE İZSİZ OPERASYON
Gelişen tıbbi teknoloji sayesinde böbrek taşı tedavisinde artık açık ameliyatlar tercih edilmiyor. Lazer ve endoskopik sistemlerle yapılan işlemlerle hastalar kısa sürede sağlığına kavuşabiliyor.
Son yıllarda kullanılan Thulium Fiber Lazer, taşları sadece parçalamakla kalmayıp toz haline getiriyor. Bu sayede hastalar operasyon sonrası ağrısız bir iyileşme süreci yaşıyor. Akıllı aspirasyon sistemleri ise taş kırma işlemi sırasında oluşan parçaları aynı anda temizleyerek böbreğin tamamen taşsız kalmasını sağlıyor.
Bu yenilikler sayesinde endoskopik tedaviler hem konforlu hale geldi hem de hastalar genellikle aynı gün taburcu edilebiliyor.
YENİDEN TAŞ OLUŞUMUNU ÖNLEMENİN 4 YOLU
Tedavi sonrası böbrek taşının tekrar oluşmaması için yaşam alışkanlıklarında kalıcı değişiklikler yapılması gerekiyor. Uzmanlar şu önerilerde bulunuyor:
- Bol su tüketin: Günde en az 2,5 litre su içilmeli, suya limon eklemek taş oluşumunu engelleyebilir.
- Tuzu azaltın: Sofradan tuzluğu kaldırın, hazır ve paketli gıdalardan kaçının.
- Egzersiz yapın: Düzenli yürüyüş, yerçekimi etkisiyle kristallerin böbrekten atılmasına yardımcı olur.
- Sebze ve meyve tüketin: Hayvansal proteini sınırlayıp sebze-meyve ağırlıklı beslenme tercih edilmelidir.
Bu basit yaşam alışkanlıklarıyla böbrek sağlığı korunabilir ve taş oluşumu riski önemli ölçüde azaltılabilir.
