ABD'de 2002 yılında gerçekleştirilen yol çalışmasında 300 ton atık cam kullanıldı. Uygulama, geri dönüşümün önündeki maliyet sorununu ortaya koydu.
ABD'nin Idaho eyaletinde yaklaşık 24 yıl önce gerçekleştirilen bir yol yenileme çalışması, atık malzemelerin inşaat sektöründe değerlendirilmesine yönelik dikkat çekici örneklerden biri oldu. Highway 75 kara yolunun yenilenmesi sırasında yaklaşık 300 ton kırık cam, asfaltın altındaki dolgu katmanında kullanıldı.
2002 yılında hayata geçirilen projede, geri dönüşüm merkezlerinde biriken cam şişe ve kavanoz atıkları değerlendirilerek geleneksel yol yapım malzemelerine alternatif bir kullanım alanı oluşturuldu.
Uygulama, atık camın belirli yol yapım çalışmalarında kullanılabileceğini gösterirken bu yöntemin yaygınlaşmasının önündeki ekonomik engelleri de gündeme getirdi.
300 TON KIRIK CAM YOLUN ALTINA SERİLDİ
Idaho'daki Highway 75 kara yolunda yürütülen yenileme çalışmalarında, geri dönüşüm tesislerinde toplanan yaklaşık 300 ton atık camdan yararlanıldı.
Şişe ve kavanozlardan elde edilen kırık camlar, yolun asfalt kaplamasının altında bulunan dolgu katmanında kullanıldı.
Böylece normal şartlarda atık depolama alanlarına gönderilebilecek malzemelerin yol yapımında değerlendirilmesi sağlandı.
Proje, geri dönüştürülmüş malzemelerin altyapı çalışmalarında kullanılmasına yönelik alternatif yöntemlerden biri olarak kayıtlara geçti.
CAMIN YOL YAPIMINDA KULLANILMASININ ÖNÜNDE MALİYET ENGELİ VAR
Atık camların yol yapımında kullanılması teknik açıdan mümkün olsa da yöntemin yaygınlaşmasının önünde bazı ekonomik zorluklar bulunuyor.
Özellikle camın yolun temel katmanında kullanılabilmesi için belirli işlemlerden geçirilmesi gerekiyor.
Toplanan atık camların temizlenmesi, farklı malzemelerden ayrıştırılması ve uygun tane boyutlarına getirilmesi ek maliyet oluşturuyor.
Idaho eyaletinde doğal kırma taşın bol miktarda bulunması da geri dönüştürülmüş camın ekonomik açıdan rekabet etmesini zorlaştırıyor.
Bu nedenle atık camın yol yapımında kullanılmasının avantajı, yalnızca teknik özelliklerine değil, işleme ve taşıma maliyetlerine de bağlı olarak değişiyor.
HER YIL 500 TONA YAKIN CAM ATIK TOPLANIYORDU
Projeye malzeme sağlayan Southern Idaho Solid Waste adlı kuruluşun, uygulamanın gerçekleştirildiği dönemde yılda yaklaşık 400 ila 500 ton atık cam topladığı bildirildi.
Kurumun dönemin müdürü Terry Schultz, gelecekte yapılacak benzer çalışmalar için de kırık cam sağlayabileceklerini belirtmişti.
Toplanan camların değerlendirilmemesi durumunda önemli bir bölümünün yerel atık depolama alanlarına gönderildiği ifade edildi.
Yol yapımında kullanılan 300 ton cam, bu atıkların farklı alanlarda yeniden kullanılabileceğini gösteren bir uygulama oldu.
GERİ DÖNÜŞTÜRÜLLMÜŞ CAM YOLLARIN DAYANIKLILIĞINI ETKİLİYOR MU
Atık camların yol yapımında kullanılmasına yönelik çalışmalar, geri dönüşüm açısından farklı olanaklar sunuyor.
Ancak camın dolgu malzemesi olarak kullanılması ile doğrudan yolun taşıyıcı temel katmanında değerlendirilmesi arasında teknik farklılıklar bulunuyor.
Malzemenin tane boyutu, temizliği, sıkıştırılabilirliği ve diğer yapı malzemeleriyle uyumu, yolun performansını etkileyebilecek unsurlar arasında yer alıyor.
Bu nedenle her yol projesinde aynı miktarda veya aynı özellikte cam kullanılması uygun olmayabiliyor.
24 YIL SONRAKİ SONUÇLAR BİLİNMİYOR
Idaho'da 2002 yılında gerçekleştirilen çalışmanın uygulama sürecine ilişkin teknik bilgiler bulunmasına rağmen yolun sonraki yıllardaki performansını ayrıntılı biçimde ortaya koyan yayımlanmış uzun vadeli bir takip araştırması bulunmuyor.
Bu nedenle 300 ton camın kullanıldığı yolun 24 yıl boyunca herhangi bir sorun yaşanmadan hizmet verdiği yönünde kesin bir değerlendirme yapılamıyor.
Bununla birlikte proje, atık camların yalnızca yeniden şişe veya kavanoz üretiminde değil, uygun koşullar sağlandığında altyapı çalışmalarında da değerlendirilebileceğine örnek oluşturuyor.
Geri dönüşüm malzemelerinin yol yapımında daha yaygın kullanılması ise teknik uygunluğun yanı sıra işleme maliyetleri, doğal malzeme kaynakları ve uzun vadeli performans sonuçlarına bağlı bulunuyor.
