Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Hakan Kayış, son yıllarda sıkça gündeme gelen “zehirli ebeveyn” kavramına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Kayış, bu kavramın çocuğun öz saygısını, duygusal istikrarını ve genel ruh sağlığını olumsuz etkileyen pek çok zararlı davranışı kapsayan bir şemsiye terim olduğunu ifade etti. Sağlıksız ebeveynlik stillerinin çocukların kişilik gelişimi üzerinde uzun vadeli etkiler bıraktığını vurgulayan Kayış, bu tutumların çocukları başkalarının onayına ihtiyaç duyan bireyler haline getirebildiğini söyledi.
AŞIRI KONTROLCÜ TUTUMLAR BAĞIMSIZLIĞI ZEDELİYOR
Zehirli ebeveynlikte en sık karşılaşılan durumlardan birinin aşırı kontrolcü tutumlar olduğuna dikkat çeken Kayış, bu ebeveynlerin çocuklarının hayatını tamamen yönetmek istediğini belirtti. Çocuğun ne giyeceğinden kimlerle görüşeceğine, hangi hobilerle ilgileneceğine kadar her konuda kararların ebeveynler tarafından alındığını anlatan Kayış, bazı durumlarda anne ve babaların çocuklar adına konuştuğunu dile getirdi. Bu yaklaşımın çocukların bireyselleşmesini zorlaştırdığını söyleyen Kayış, ilerleyen yaşlarda karar alma süreçlerinde dış onaya bağımlılığın artabileceğini vurguladı.
DUYGUSAL ŞİDDET ÖZGÜVENİ ZEDELİYOR
Dr. Öğretim Üyesi Hakan Kayış, duygusal şiddetin de olumsuz ebeveyn tutumları arasında önemli bir yer tuttuğunu belirtti. Bağırma, sürekli eleştirme, küçümseyici davranışlar, çocuğun hatalarına odaklanma ve aşağılayıcı ifadelerin duygusal şiddet kapsamında değerlendirildiğini söyleyen Kayış, bu tür tutumların çocuklarda özgüven eksikliği ve düşük benlik saygısına yol açabileceğini ifade etti. Çocuğun sürekli eleştirildiği bir ortamda kendine olan inancının zedelendiğini belirten Kayış, bunun ruh sağlığı üzerinde kalıcı etkiler bırakabildiğini dile getirdi.
SEVGİ KADAR SINIR DA GEREKLİ
Ebeveynleri uyaran Kayış, zehirli ebeveynlikten kaçınırken bu kez aşırı izin verici tutumlara yönelmenin de doğru olmadığını söyledi. Çocukların sevgi kadar sınıra da ihtiyaç duyduğunu belirten Kayış, tutarlı kurallar koymanın ve gerektiğinde net bir şekilde “hayır” diyebilmenin sağlıklı gelişim için önemli olduğunu vurguladı. Ailelerin çocuk adına her şeyi yapmaktan vazgeçmesi gerektiğini ifade eden Kayış, yaşa uygun sorumlulukların çocuğun özgüven kazanmasında önemli rol oynadığını kaydetti.
