Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), son yıllarda yürüttüğü kapsamlı denetimler sonucunda usulsüz emeklilik vakalarına karşı önemli bir adım attı.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren kurum, son 5 yılda yapılan incelemelerde yaklaşık 650 bin kişinin haksız şekilde emekli olduğunu tespit etti.
Yapılan denetimler sonucunda bu kişilerin emeklilikleri iptal edilirken, bugüne kadar kendilerine ödenen maaş ve ikramiyelerin faiziyle birlikte geri tahsil edilmesi için işlem başlatıldı.
Kurum yetkilileri, sahte şirketler üzerinden sigorta gösterme, hiç çalışmadığı halde sigortalı gibi gösterilme veya hatalı hesaplamalar sonucu kazanılmış görünen emeklilik haklarının tek tek incelendiğini belirtiyor.
SAHTE SİGORTA VE “HATIR ELEMANI” YÖNTEMİ MERCEK ALTINDA
SGK’nın yürüttüğü denetimlerde en sık karşılaşılan usulsüzlük yöntemlerinden biri, gerçekte çalışılmayan iş yerlerinde sigortalı gösterilme uygulaması oldu. Özellikle bazı kişilerin, emeklilik şartlarını tamamlayabilmek için hiç çalışmadıkları firmalarda “hatır elemanı” olarak kağıt üzerinde sigortalı gösterildiği belirlendi.
Bir diğer yöntemde ise yalnızca sahte fatura düzenlemek veya sigorta kaydı oluşturmak amacıyla kurulan şirketlerin kullanıldığı tespit edildi. Bu şirketler üzerinden çalışan gibi gösterilen kişiler için sigorta kaydı açılıyor ancak çoğu zaman primler ödenmeden şirketler kısa süre içinde kapanıyordu.
SGK denetimleri sonucunda bu tür kayıtlar tek tek incelenerek sahte olduğu belirlenen sigortalılıklar iptal edildi.
HAKSIZ ÖDENEN MAAŞLAR FAİZİYLE GERİ ALINACAK
Yapılan incelemeler sonucunda usulsüz şekilde emekli olduğu belirlenen kişilerin yalnızca emeklilikleri iptal edilmekle kalmıyor. Kurum tarafından bugüne kadar ödenmiş olan emekli maaşları, ikramiyeler ve sağlık harcamaları da geri isteniyor.
SGK, bu ödemelerin tahsilatında yasal faiz uygulamasını da devreye alıyor. Bu nedenle bazı kişiler için geri ödeme tutarının oldukça yüksek rakamlara ulaşabileceği belirtiliyor. Kurum yetkilileri, vatandaşların mağduriyet yaşamaması için sigorta kayıtlarını ve çalışma geçmişlerini düzenli olarak kontrol etmeleri gerektiğini vurguluyor.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ DENETİMLER BAŞLADI
SGK’nın son dönemdeki denetimlerinde dijital veri analizi ve yapay zeka tabanlı sistemlerin de kullanılmaya başlandığı ifade ediliyor. Bu sistemler sayesinde sahte şirketler, olağan dışı prim hareketleri ve kısa süreli sigortalılık kayıtları daha hızlı tespit edilebiliyor.
Veri analizleri sonucunda riskli görülen şirketler ve sigorta kayıtları incelemeye alınıyor. Bu firmalarda sigortalı görünen kişiler hakkında detaylı araştırma yapılıyor. Usulsüzlük tespit edilmesi halinde ise “emeklilik iptali” işlemi uygulanıyor.
E-DEVLET’TEKİ KODLAR EMEKLİLİK RİSKİNİ GÖSTERİYOR
SGK uzmanları, vatandaşların sigorta durumlarını e-Devlet hizmet dökümü üzerinden kontrol etmelerinin önemli olduğunu belirtiyor. Hizmet dökümünde yer alan bazı harf kodları ise inceleme sürecini gösteriyor.
E-Devlet kayıtlarında görülen bazı kodların anlamları şöyle:
- K: İş yeri inceleme altında
- Ş: Usulsüzlük tespit edildi
- S: Sahtelik kesinleşti – emeklilik iptal ediliyor ve ödenen maaşlar geri isteniyor
Uzmanlar, bu kodları gören kişilerin en kısa sürede SGK ile iletişime geçerek durumlarını netleştirmeleri gerektiğini ifade ediyor.
