Abd Al-Wājid
Badr al-Dīn ʿAbd al-Wājid (or Wāḥid) ibn Muḥammad ibn Muḥammad al-Ḥanafī 15.yy astronomlarından biriydi. Günümüz İran’ı Meşhed’de dünyaya geldi.
Osmanlı’da Demirkapı Medresesi (Vacidiye Medresesi)’nde astronomi alanında dersler verdi. Yaşadığı süre boyunca pek çok eser bırakmıştır.
Persli bilgin ve şair olan Kutub el-Din el-Şiraziile birlikte İran’da bulunan Meraga Rasathanesi’nin etkisini Anadolu’ya getirmiştir.
1434 yılında Kütahya’da hayatını kaybettiği bilinen Al-Wajid’in için Demirkapı Medresesi’nin adı daha sonra onuruna Vacidiye Medresesi olarak değiştirilmiştir.
Şeyhi
Şeyhî, asıl adıyla Yusuf Sinaneddin, 15. yüzyılda yaşamış bir Osmanlı divan şairi ve tabiptir. Bazı kaynaklarda Sinan olarak geçer; Germiyanlı Şeyhi ya da Hekim Sinan olarak da bilinir.
Özellikle edebi kişiliğiyle tanınan Şeyhi’nin Kütahya doğumlu olduğu bilinmektedir. Tıp alanında da döneminin ünlü hekimlerinden biri olarak bilinir. Göz hastalıkları alanında uzmanlaşan Şeyhi, Karaman seferi sırasında rahatsızlanan Osmanlı padişahı I.Mehmed’i tedavi ettikten sonra sultanın özel tabipliğine tayin edilmiştir.
Ayrıca Divan edebiyatının gelişmesinde büyük katkısı olan ve bu alanda en önde gelen şairlerden biridir. Edebiyat alanında Hüsrev-ü Şirin, Harname adıyla eser bırakmıştır. Bunun haricinde de pek çok eseri bulunmaktadır.
Tıp alanında da 3 eseri bulunmaktadır. 1431’de öldüğü düşünülmektedir. Mezarı Kütahya Dumlupınar Mahallesi’nde bir ziyaret yeridir.
Abdullah Kütâhî
Abdullah Kütahi, 18.yy’da Kütahya gibi dönemin bilim, kültür ve eğitim merkezlerinden birinde yetişmiş ve eser vermiştir. 1704 – 1784 yılları arasında yaşamış Osmanlı entelektüeli ve bilim yazarıdır.
Özellikle "Anadolu'nun ilk bilimler ansiklopedisi" olarak kabul edilen kapsamlı eseri Ferâidu'l-Funûn (Feraid al-funun) ile tanınmaktadır. Döneminin bilimsel birikimini sistematik bir şekilde bir araya getiren Kütâhî, İslam medeniyetindeki teorik astronomi bilgisinin pratik uygulamalara dönüşmesine öncülük etmiştir. Bu devasa ansiklopedinin yedinci cildinde yer alan 'Ilmu 'ameli'l-usturlab (Usturlap Kullanım İlmi) başlıklı bölüm, Osmanlı döneminde kaleme alınmış en dikkat çekici usturlap kılavuzlarından biri olarak kabul edilir. Bir mukaddime, on sekiz fasıl ve bir sonuç (hâtime) kısmından oluşan bu rehberde Kütâhî; güneş ve yıldız yüksekliklerini ölçerek vakit tayini yapma, kıble yönünü belirleme ve çeşitli trigonometrik hesaplamalar gibi teknik konuları kendine özgü bir üslupla açıklamıştır. Bilim tarihi açısından kilit bir isim olan Abdullah Kütâhî'nin mirası, günümüzde hala Kütahya Dumlupınar Üniversitesi gibi akademik kurumlar tarafından düzenlenen sempozyumlar ve araştırmalarla yaşatılmaktadır.
Ahterî Mustafa Efendi
1496 yılında Afyonkarahisar’da doğan Muslihiddin Mustafa el-Karahisarî (Ahterî), Osmanlı İmparatorluğu’nun Kanunî Sultan Süleyman devrinde yetişmiş, Türk dil ve din bilginidir. Ünlü hattat Karahisarlı Şemseddin Ahmed Çelebi’nin oğlu olan Ahterî, eğitimini tamamladıktan sonra Kütahya’ya yerleşmiş ve buradaki Haliliye Medresesi’nde müderrislik yaparak pek çok talebe yetiştirmiştir.
Bilim dünyasında asıl ününü, 1545 yılında telif ettiği ve 24 binden fazla kelimeyi ihtiva eden "Ahterî-i Kebîr" adlı Arapça-Türkçe sözlüğü ile kazanmıştır. Türkoloji ve ağız araştırmaları açısından temel kaynaklardan biri kabul edilen bu dev eser, Kütahya’nın dil özelliklerini yansıtması bakımından da büyük önem taşır. Sözlüğünün yanı sıra Câmi’ü’l-Mesâ’il, Târih-i Ahterî ve Câmi’ü’l-Lisân gibi değerli eserler kaleme almıştır.
Yaşamının son yıllarını ibadetle geçiren ve Kütahya halkı tarafından büyük saygı ve sevgi gören Ahterî Mustafa Efendi, 1560-61 yıllarında vefat etmiştir. Kabri, Kütahya Germiyan Sokak’ta bulunan Karadonlu Mescidi’nin karşısındaki hazirede yer almaktadır.
Prof. Dr. Nurettin Uzunoğlu
1939 yılında Kütahya’da dünyaya gelen Nurettin Uzunoğlu, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nü bitirdikten sonra akademik kariyerine ABD’nin Nebraska, Missouri ve Kansas üniversitelerinde devam etmiştir.
Siyaset Bilimi doktorasını ABD ve Ankara Üniversitesi ortak programıyla tamamlayan Uzunoğlu, henüz 27 yaşındayken "Türkiye’nin en genç ikinci profesörü" unvanını kazanmıştır. Kariyeri boyunca ODTÜ ve TÜBİTAK’ın yanı sıra Amerika’dan Japonya’ya, Malezya’dan İskandinavya’ya kadar dünyanın dört bir yanındaki pek çok üniversitede "Visiting Professor" olarak dersler vermiştir.
İslam hukuku, peygamberler tarihi ve Kur'an meali gibi temel kaynakları modern İngilizceye kazandıran ve toplamda 34 eseri bulunan Uzunoğlu; görme engelliler için Braille alfabesiyle hazırladığı 8 ciltlik İngilizce Kur'an meali ile dünyada bir ilke imza atmıştır.
9 Ekim 2013’te İstanbul’da vefat eden ve kabri Eyüp Sultan’da bulunan değerli akademisyenin ismi, 2021 yılında memleketi Kütahya’da bir liseye verilerek ölümsüzleştirilmiştir.
Prof. Dr. Fatih Şen
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi (DPÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Biyokimya Bölümü öğretim üyesi olan Prof. Dr. Fatih Şen, özellikle nanoteknoloji, enerji depolama sistemleri ve fizikokimya alanlarında gerçekleştirdiği öncü çalışmalarla tanınan bir bilim insanıdır.
Stanford Üniversitesi tarafından her yıl yayınlanan ve dünya genelindeki bilim insanlarının akademik etkilerini ölçen "Dünyanın En Etkili Bilim İnsanları" listesinde hem "Kariyer Boyu" hem de "Yıllık Etki" kategorilerinde düzenli olarak yer alarak küresel bir başarıya imza atmıştır. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanmış yüzlerce bilimsel makalesi ve binlerce atıfı bulunan Prof. Dr. Fatih Şen, akademik performansıyla kazandığı pek çok ödülün yanı sıra, memleketi Kütahya’da ve Türkiye genelinde genç araştırmacıların yetişmesine öncülük etmeye devam etmektedir.
Prof.Dr.Turgut Karaköse
Prof. Dr. Turgut Karaköse, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi (DPÜ) Eğitim Fakültesi bünyesinde görev yapan, eğitim yönetimi ve politikaları alanında hem ulusal hem de uluslararası düzeyde tanınan, akademik yetkinliği tescillenmiş bir bilim insanıdır. Temel uzmanlık alanları olan eğitim yönetimi, teftişi, planlaması ve ekonomisi üzerine gerçekleştirdiği kapsamlı çalışmalarla literatüre önemli katkılar sunmuştur. Özellikle okul liderliği, eğitimde etik değerler, örgütsel bağlılık ve dijitalleşen dünyada eğitimin dönüşümü konularındaki makaleleri, dünya genelindeki akademik çevrelerde geniş yankı bulmaktadır.
Bilimsel başarısı, Stanford Üniversitesi tarafından hazırlanan ve dünya genelindeki bilim insanlarının yayın performanslarının titizlikle değerlendirildiği "Dünyanın En Etkili Bilim İnsanları" listesinde yer almasıyla uluslararası bir boyuta taşınmıştır.
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi'ndeki akademik çalışmalarıyla öğretmen adaylarının niteliğinin artırılması ve eğitim standartlarının yükseltilmesi vizyonuyla hareket eden Karaköse, modern eğitim politikalarının geliştirilmesi süreçlerinde de etkili bir figür olarak kabul edilmektedir.
Doç. Dr. Fatih Kar
Doç. Dr. Fatih Kar, Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi (KSBÜ) Tıp Fakültesi'nde görev yapan ve aynı zamanda KSBÜ Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin (KUYAM) koordinatörlüğünü yürüten önde gelen bir akademisyen ve bilim insanıdır. Biyokimya, tıbbi kimya, temel tıp bilimleri ve nörobilim alanlarında uzmanlaşan Dr. Kar, özellikle Türkiye'nin bor rezervlerini sağlık teknolojilerine entegre eden yenilikçi çalışmalarıyla tanınmaktadır.
Ekibiyle birlikte bor mineralli biyomalzemeler, yara iyileştirici ürünler, yapay zeka destekli hasta izleme sistemleri ve 3D yazıcı teknolojisiyle preklinik hücre kültürü projeleri gibi yerli ve milli üretime yönelik önemli Ar-Ge faaliyetleri yürütmektedir.
Bilim dünyasına sunduğu bu nitelikli katkılar, kendisine 2025 yılında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde takdim edilen TÜBA-GEBİP Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanı Ödülü'nü ve Moleküler Kanser Araştırmaları Derneği (MOKAD) tarafından verilen Genç Kanser Araştırmacı Ödülü'nü kazandırmıştır.
Ayrıca, koordinatörü olduğu merkezde yürütülen yapay zeka, kanser ve bor madeni odaklı 12 farklı proje, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) tarafından desteklenmeye layık görülerek onun tıp ve sağlık teknolojileri alanındaki başarısını perçinlemiştir.
Prof. Dr. Selçuk Özdemir
Kütahya'nın Gediz ilçesine bağlı Kayacık Köyü doğumlu olan Prof. Dr. Selçuk Özdemir, özellikle nörodejeneratif hastalıklar (sinir sistemi hastalıkları) ve hastalıkların erken tanısı üzerine uluslararası çapta önemli çalışmalara imza atan başarılı bir bilim insanı ve akademisyendir.
Lisans eğitimini Selçuk Üniversitesi Veteriner Hekimliği bölümünde tamamladıktan sonra rotasını tamamen insan sağlığı ve tıp odaklı araştırmalara çevirmiş, doktorasını İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Moleküler Biyoloji ve Genetik alanında yapmıştır.
Almanya'da üç yıl boyunca doktora sonrası araştırmalar yürüten ve nörodejeneratif hastalıklar alanındaki çalışmalarıyla Alman hükümetinden ödül alan Prof. Dr. Özdemir, bilimsel faaliyetlerini ağırlıklı olarak biyobelirteç geliştirme üzerine yoğunlaştırmıştır.
Kütahyalı başarılı akademisyen, 2026 yılı itibarıyla Atatürk Üniversitesi bünyesinde "Profesör" unvanına yükselmiş olup, dünya tıp literatürüne değerli katkılar sunmaya devam etmektedir.
