James Webb Uzay Teleskobu’ndan elde edilen yeni veriler, süper kütleli kara deliklerin nasıl beslendiğine dair önemli ipuçları sundu.
Gök bilimciler, kara deliklerin çevrelerine saçtıkları gazı daha sonra yeniden çekerek kendi kendini sürdüren bir büyüme döngüsü oluşturduğunu belirledi.
Araştırma, evrenin erken dönemlerinde devasa kara deliklerin neden beklenenden çok daha hızlı büyüdüğünü açıklamaya yardımcı olabilecek bulgular içeriyor.
KOZMİK GERİ DÖNÜŞÜM DÖNGÜSÜ TESPİT EDİLDİ
Bilim insanları, kara deliklerin çevrelerindeki sıcak gazı güçlü enerji çıkışlarıyla dışarı ittiğini, bu gazın zamanla soğuyarak tekrar merkeze yöneldiğini ortaya koydu.
Soğuyan gazlar, uzun filament yapıları oluşturarak kara deliğin etrafında dönen yeni bir disk meydana getiriyor.
Bu disk, kara deliğin yeniden madde çekmesini sağlayarak beslenme sürecini devam ettiriyor. Araştırmacılar, bu mekanizmanın bir tür “kozmik geri dönüşüm sistemi” gibi çalıştığını ifade ediyor.
Montreal Üniversitesi’nden araştırma ekibinin lideri Julie Hlavacek-Larrondo, kara deliklerin evrendeki en etkili geri dönüştürücülerden biri olabileceğini belirtti.
Hlavacek-Larrondo’ya göre dışarı atılan enerji ve gaz, zaman içinde yeniden merkeze dönerek büyümeyi sürdüren kapalı bir döngü oluşturuyor.
NGC 4696 GALAKSİSİNDE DETAYLI GÖZLEM YAPILDI
James Webb Uzay Teleskobu, Dünya’dan yaklaşık 145 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan NGC 4696 galaksisinin merkezindeki gaz hareketlerini ayrıntılı şekilde haritalandırdı.
Gözlemler sırasında yaklaşık 800 ışık yılı genişliğinde dev bir gaz girdabı tespit edildi. Bu yapının saatte yaklaşık 1,3 milyon mil hızla hareket ettiği belirlendi. Elde edilen veriler, gazın kara deliğin merkezine doğru yönlendiğini gösterdi.
TEORİK MODELİN SON HALKASI DOĞRULANDI
Nottingham Üniversitesi’nden gök bilimci Helen Russell, gözlemlenen geniş gaz akış ağının doğrudan kara deliği besleyen diske bağlandığını doğruladı.
Bu bulgu, daha önce teorik olarak öne sürülen kapalı beslenme döngüsünün son aşamasının da ilk kez doğrudan gözlemlendiği anlamına geliyor.
Bilim insanları, bu keşfin yalnızca kara deliklerin büyümesini değil, aynı zamanda galaksilerin evrimiyle olan ilişkilerini anlamak açısından da büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Kara deliklerin çevrelerindeki maddeyi nasıl yönettiği ve yeniden kullandığına dair elde edilen verilerin, gelecekte yapılacak uzay araştırmalarına önemli katkılar sağlaması bekleniyor.
