Son yıllarda Türkiye’de komedi üretimi belirgin bir değişim yaşıyor. Dijital platformların çoğalması, sosyal medyanın anlık tepki kültürü ve toplumdaki hassasiyetler, mizahın dilini ve alanını yeniden şekillendiriyor. Seyirci artık sadece güldürülmek istemiyor; zekice kurgulanmış, tutarlı ve sahici karakterleri görmek istiyor. Çünkü kalıcı olan espri değil, karakter oluyor.
Hababam Sınıfı Yaz Oyunları ve 3 Kağıtçılar projelerinde imzası bulunan senarist ve oyuncu Levent Çimen, güçlü bir komedinin arkasındaki yapısal formülü anlattı. Çimen’e göre başarılı komedinin temelinde ritim, tekrar ve sürpriz yer alıyor.
KOMEDİNİN MATEMATİĞİ: RİTİM, TEKRAR VE SÜRPRİZ
Çimen, komedinin teknik tarafının çoğu zaman görünmediğini söyledi. “İşin mutfağında ciddi bir yapı tasarımı vardır. Önceden yerleştirilen bir detay doğru anda karşılığını vermelidir,” dedi. 3’leme kuralına göre bir beklenti kurmak, bunu tekrarlamak ve üçüncüde kırmak önem taşıyor.
Esprinin süresi kadar sessizliğin süresinin de kritik olduğuna dikkat çeken Çimen, “Sadece espri yazılmaz; beklenti kurulur, bu beklenti yönetilir ve doğru anda kırılır. Matematik tam burada devreye girer,” ifadelerini kullandı.
DİJİTAL ÇAĞDA MİZAH DAHA KIRILGAN
Dijital çağda tek bir sahne veya replik, bağlamından koparılarak tartışma konusu olabiliyor. Bu durum yazarlara hem dikkat hem de derinlik sorumluluğu yüklüyor. Çimen, “Hızlı tüketilen mizah ile karakter temelli komedi farklıdır. Birincisi trend olur, ikincisi hafızada kalır,” dedi.
2024 yılında Kanal D’de yayınlanan Password Türkiye yarışmasının Türkiye uyarlamasında içerik ve yapı tasarımını üstlenen Çimen, izleyici davranışlarının değiştiğini ancak temel anlatı kurallarının aynı kaldığını belirtti: “Yapı sağlam değilse içerik ayakta kalmaz.”
KOMEDİ TASARIM İŞİDİR
Seri filmler ayrı bir sorumluluk taşıyor. Türkiye’nin en bilinen sinema markalarından Hababam Sınıfı evreninde yeni karakter üretmek, yaratıcı olmanın yanı sıra kültürel dengeyi de gerektiriyor. Çimen, “Nostaljiye yaslanmak kolaydır ama asıl mesele yeni bir ritim kurabilmektir,” dedi.
3 Kağıtçılar filminde hem senaryo ekibinde yer alan hem de oyuncu olarak kamera önüne geçen Çimen, karakter yazmanın oyunculuk deneyimiyle birleştiğinde daha organik hale geldiğini ifade etti.
