İnsan vücudu uzun süre boyunca hareketsiz ve sabit bir pozisyonda kalmaya uygun değil. Özellikle ekran karşısında başın öne doğru eğilmesi, boyun bölgesindeki yapılara binen yükü artırabiliyor. Uzun süre devam eden bu duruş, boyun ve sırt ağrılarının yanı sıra omuzlarda sertlik, kas spazmları ve baş ağrısı gibi şikâyetlere yol açabiliyor.
UZUN SÜRE EKRAN KULLANIMI OMURGAYI ETKİLİYOR
Ekran karşısında geçirilen sürenin artması yalnızca omurga ve kas-iskelet sistemiyle sınırlı olmayan sorunlara da eşlik edebiliyor. Uzun süre hareketsiz kalmak, fiziksel aktivitenin azalmasına neden olurken uyku kalitesi ve dikkat üzerinde de olumsuz etkiler oluşturabiliyor.
Başın uzun süre öne eğik tutulması boyun bölgesindeki yükü artırırken, yanlış oturma pozisyonu bel ve sırt bölgesindeki kasların daha fazla çalışmasına neden olabiliyor. Çene sıkma, gerilim tipi baş ağrısı ve üst sırt bölgesinde sertlik de uzun süreli ekran kullanımında görülebilen şikâyetler arasında bulunuyor.
Çocuklarda ise uzun süreli ve kontrolsüz ekran kullanımı, hareket süresinin azalması nedeniyle gelişim dönemindeki kas-iskelet sistemi açısından ayrıca değerlendiriliyor. Yetişkinlerde masa başında geçirilen uzun saatler boyun, bel, omuz, dirsek ve el bileğinde ağrıya neden olabiliyor.
İleri yaşlarda hareketsizliğin artması ise kas kütlesindeki azalmayla birlikte mevcut omurga sorunlarının daha belirgin hale gelmesine yol açabiliyor.
EKRAN KULLANIMINDA ERGONOMİ ÖNEM TAŞIYOR
Ekranın göz hizasına yakın konumlandırılması, uzun süre aşağı bakarak çalışmanın önüne geçilmesine yardımcı oluyor. Sandalye yüksekliğinin uygun ayarlanması, sırtın desteklenmesi ve kol ile bileklerin doğal pozisyonda tutulması da çalışma sırasında eklemlere binen yükün azaltılmasına katkı sağlıyor.
Ancak yalnızca doğru oturma pozisyonu yeterli değil. Aynı pozisyonda uzun süre kalmamak, çalışma sırasında hareket etmek ve kısa molalar vermek de omurga sağlığı açısından önem taşıyor.
OMURGA SAĞLIĞI İÇİN 7 GÜNLÜK ALIŞKANLIK
Uzman değerlendirmesine göre ekran kullanımının olumsuz etkilerini azaltmak için çalışma veya ekran başında geçirilen süre düzenli aralarla bölünebilir. Her 30 dakikada yaklaşık 5 dakikalık kısa bir mola verilmesi, ardından mümkün olduğunca ayağa kalkıp hareket edilmesi öneriliyor.
Boyun, omuz, bel ve el bileklerinin düzenli olarak esnetilmesi kas sertliğinin azaltılmasına yardımcı olabilir. Ekranın göz hizasında tutulması da başın uzun süre aşağıda kalmasını önleyebilir.
Çalışma sandalyesinin yüksekliği kişinin vücut yapısına uygun şekilde ayarlanmalı, kol ve bileklerin rahat bir pozisyonda olmasına dikkat edilmeli. Gün içinde yapılabilecek basit nefes egzersizleri de gevşemeye katkı sağlayabilir.
Fiziksel aktivitenin günlük yaşamın parçası haline getirilmesi de öneriler arasında yer alıyor. Haftada en az üç gün düzenli egzersiz yapılması, kas gücünün korunmasına ve omurgayı destekleyen kasların güçlenmesine yardımcı olabilir.
DİJİTAL KULLANIMDA HARAKET ARALARI ARTIRILMALI
Ekran kullanımını tamamen bırakmak günlük yaşam açısından çoğu kişi için mümkün değil. Bu nedenle çalışma ve günlük ihtiyaçlar için kullanılan cihazların daha ergonomik şekilde konumlandırılması, ekran başında geçirilen sürenin bölünmesi ve hareket alışkanlığının artırılması önem taşıyor.
Boyun, bel veya sırt ağrısının sürekli hale gelmesi, günlük hareketleri kısıtlaması ya da giderek şiddetlenmesi durumunda ise yalnızca ekran kullanımına bağlanmadan sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor. Omurga sağlığının korunmasında düzenli hareket, uygun çalışma koşulları ve uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçınmak temel unsurlar arasında yer alıyor.
