İngiltere'de yaklaşık 100 bin kişinin verilerinin incelendiği araştırmada, gecede beş saatten az uyuyan yetişkinlerin 37 farklı hastalık açısından daha yüksek risk taşıdığı belirlendi. Yaklaşık dokuz yıl süren takipte uyku süresi ve uyku evreleriyle sağlık sonuçları arasındaki ilişki değerlendirildi. Araştırmacılar, özellikle REM uykusunun süresi ile bazı nörolojik ve kalp hastalıklarının görülme riski arasında bağlantı bulunduğunu bildirdi.
BEŞ SAATTEN AZ UYKU HASTALIK RİSKLERİYLE BAĞLANTILI
Araştırmada, Birleşik Krallık Biobank veri tabanında bulunan 95 bin 559 kişinin verileri kullanıldı. Katılımcıların bileklerine takılan hareket ölçerlerle uyku süreleri ve düzenleri takip edildi. Elde edilen veriler, kişilerin sağlık kayıtlarıyla karşılaştırılarak farklı hastalıklarla ilişkileri bakımından incelendi.
Takip süresinin ortancası 8,9 yıl olarak hesaplandı. Bulgulara göre, gecede beş saatten az uyuyan kişilerde 37 farklı sağlık sorunu açısından daha yüksek risk görüldü. İncelenen hastalıkların önemli bir bölümünde en düşük risk, gecelik altı ila sekiz saat uyuyan grupta kaydedildi.
Araştırmada elde edilen sonuçlar, uyku süresinin uzun vadeli sağlıkla bağlantısını ortaya koyuyor. Ancak az uyuyan kişilerde hastalık riskinin yüksek bulunması, kısa uykunun bu rahatsızlıklara doğrudan neden olduğunu tek başına kanıtlamıyor.
REM UYKUSU İLE 83 SAĞLIK SONUCU RASINDA İLİŞKİ BULUNDU
Çalışmada toplam uyku süresinin yanı sıra REM uykusu ve derin uyku gibi farklı uyku evreleri de değerlendirildi. REM uykusunda geçirilen sürenin artması, 83 farklı sağlık sonucunda daha düşük riskle ilişkilendirildi.
Araştırmanın verilerine göre, REM uykusundaki her 47,6 dakikalık artış demans riskinde yüzde 46, Parkinson hastalığı riskinde yüzde 80 ve kalp yetmezliği riskinde yüzde 26 daha düşük oranlarla bağlantılı bulundu.
Bu oranlar, araştırmada gözlenen istatistiksel ilişkileri ifade ediyor. REM uykusunun artırılmasının söz konusu hastalıkları aynı oranlarda önleyeceği anlamına gelmiyor. Bulguların neden-sonuç ilişkisi açısından değerlendirilmesi için ek araştırmalara ihtiyaç duyuluyor.
REM uykusu, rüyaların sıklıkla görüldüğü ve beyin etkinliğinin değiştiği uyku evrelerinden biri olarak biliniyor. Araştırmada bu evrede geçirilen süre ile çeşitli sağlık sonuçları arasında bağlantı saptanması, uyku yapısının da sağlık değerlendirmelerinde incelenmesi gerektiğini gösteren bulgular arasında yer alıyor.
DERİN UYKU VE GECE UYANMALARI DA İNCELENDİ
Araştırmacılar, derin uyku süresini ve gece boyunca yaşanan uyanıklık dönemlerini de değerlendirdi. Derin uykuda geçirilen sürenin artması, tip 2 diyabet ve majör depresif bozukluk dahil bazı sağlık sorunlarının daha düşük görülme riskiyle ilişkilendirildi.
Gece uykusunun sık bölünmesi ve uykuya daldıktan sonra uzun süre uyanık kalınması da çeşitli sağlık sonuçlarıyla bağlantılı bulundu. Uyku düzensizliği ile anksiyete gibi ruh sağlığı sorunları arasındaki ilişkiler de inceleme kapsamında ele alındı.
Bununla birlikte, gece uyanmalarının tek başına anksiyeteye yol açtığı ya da derin uyku süresindeki artışın diyabeti önlediği sonucuna varılamıyor. Araştırma, kişilerin uyku özellikleri ile sağlık kayıtları arasındaki istatistiksel bağlantıları ortaya koyuyor.
ARAŞTIRMANIN SONUÇLARI NASIL DEĞERLENDİRİLMELİ?
Yaklaşık dokuz yıllık takip sürecini kapsayan çalışma, uyku alışkanlıkları ile çok sayıda hastalık arasındaki ilişkileri geniş bir katılımcı grubu üzerinden incelemesi bakımından kapsamlı bir veri sunuyor. Bileğe takılan hareket ölçerlerden yararlanılması, katılımcıların günlük yaşamlarındaki uyku düzenlerinin değerlendirilmesini sağladı.
Buna karşın, hareket ölçerler uyku evrelerini laboratuvar ortamında yapılan uyku incelemeleriyle aynı ayrıntı düzeyinde ölçemeyebilir. Ayrıca yaş, yaşam tarzı, mevcut hastalıklar ve diğer sağlık etkenleri de sonuçların yorumlanmasında dikkate alınmalı.
Araştırmanın gözlemsel olması, kısa uyku ile hastalıklar arasındaki ilişkinin doğrudan neden-sonuç bağı olarak yorumlanmasını engelliyor. Bulgular, uyku süresinin yanında uyku düzeni ve evrelerinin de uzun vadeli sağlık araştırmalarında değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.
