Çocukların dijital dünyanın olumsuz etkilerinden korunması amacıyla hazırlanan yeni düzenleme çalışmasında sona gelindi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen çalışma kapsamında, ebeveyn izni bulunsa dahi 15 yaşından küçük çocukların sosyal paylaşım sitelerinde hesap açmasının engellenmesi planlanıyor. Düzenleme ile çocukların yalnızca yaşlarına uygun çevrim içi oyunlara erişebilmesi hedefleniyor.
Hazırlanan çalışmaya ilişkin detaylar, Bakanlık yetkilileri tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde AK Parti Grubu’na sunuldu. Sunumda, düzenlemeye neden ihtiyaç duyulduğu, uygulanma yöntemleri ve dünya genelindeki örnekler kapsamlı şekilde ele alındı.
15 YAŞ SINIRI VE SOSYAL AĞ SAĞLAYICILARINA YÜKÜMLÜLÜKLER
Sunumda en dikkat çeken başlık, sosyal medya platformlarına erişimde yaş sınırı oldu. Buna göre sosyal ağ sağlayıcılarına erişim yaşı 15 olarak belirlenecek. 15 yaşını doldurmamış çocukların, ebeveyn izni olsa dahi sosyal medya platformlarında hesap açamaması esas alınacak.
Oyunlar için ise genel bir yaş yasağı öngörülmezken, yaşa göre derecelendirme sisteminin uygulanması planlanıyor. Bu kapsamda çocukların yalnızca yaşlarına uygun oyunlara erişebilmesi sağlanacak.
Yaş sınırının etkin biçimde uygulanabilmesi amacıyla sosyal ağ sağlayıcılarına, çocukların hesap açmasını önleyecek etkili yaş doğrulama sistemleri kullanma yükümlülüğü getirilmesi hedefleniyor. Bu sistemlerin usul ve esaslarının ise çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği ifade edildi.
EBEVEYN DENETİMİ, ŞİKÂYET VE RAPORLAMA MEKANİZMALARI
Düzenleme kapsamında çocukların dijital ortamları kullanırken ebeveynlerin yönlendirme ve gözetim hakkının güçlendirilmesi de öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Sosyal medya platformlarına ebeveyn denetim araçlarını sunma yükümlülüğü getirilmesi planlanıyor.
Bunun yanı sıra platformların, yasa dışı veya zararlı içeriklere ilişkin şikâyetlerin elektronik ortamda iletilebileceği aktif başvuru mekanizmaları oluşturması zorunlu hale gelecek. Çocukların belirlenen yaş sınırından önce sosyal medya platformlarına erişimini engellemek için alınan tedbirlere ilişkin raporlama yükümlülüğü de düzenlemede yer alıyor.
Ayrıca sosyal ağ sağlayıcılarının, çocukları hedef alan veya aldatıcı reklamları engelleyici önlemleri almakla yükümlü olması da planlanan düzenlemeler arasında bulunuyor.
DÜNYA ÖRNEKLERİ İNCELENDİ
Sunumda çocukların güvenli internet erişimine ilişkin dünyadaki son gelişmelere de yer verildi. Bu alandaki en kapsamlı yasal düzenlemelerin Birleşik Krallık ve Avustralya’da uygulandığı belirtildi.
Avustralya’nın, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan dünyadaki ilk ülke olduğu hatırlatıldı. Bu ülkedeki düzenlemenin, sosyal medyanın çocuklar üzerindeki olası zararları konusunda sorumluluğu doğrudan platform sağlayıcılarına yüklediği ifade edildi. Kurumsal ihlaller için 2025 yılı itibarıyla 49,5 milyon Avustralya Dolarına kadar idari para cezası öngörüldüğü kaydedildi.
Benzer düzenlemelerin İngiltere ve ABD’de de tartışılmaya devam ettiği aktarıldı.
