Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilerek yasalaşan Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yükseköğretim sisteminde kapsamlı değişiklikler hayata geçirildi.
Öğrenci affından akademik etik kurallarına, disiplin süreçlerinden üniversitelerin yapısına kadar birçok alanda yeni düzenlemeler yürürlüğe girdi.
ÖĞRENCİ AFFI YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Yeni düzenlemeyle birlikte hazırlık, ön lisans, lisans ve lisansüstü programlarda çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen öğrenciler için yeniden eğitim hakkı tanındı.
Kendi isteğiyle kaydını sildirenler ve üniversiteyi kazandığı halde kayıt yaptırmayan adaylar da af kapsamına alındı.
Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren dört ay içinde başvuru yapan öğrenciler, gerekli şartları sağlamaları halinde 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine kaldıkları yerden devam edebilecek.
Ancak terör suçları, kasten öldürme, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ticareti ve sahte belge kullanımı gibi belirli suçlar nedeniyle ilişiği kesilen öğrenciler bu haktan yararlanamayacak.
AKADEMİK ETİK İHLALLERİNE AĞIR YAPTIRIMLAR
Yeni yasa, akademik dürüstlüğü güçlendirmeye yönelik önemli düzenlemeler de içeriyor.
Başkalarına hazırlatılan tez, makale, kitap veya projelerle akademik unvan ya da diploma alan kişilerin unvanları geri alınabilecek.
Ayrıca bu kişilerin üniversite öğretim mesleğinden çıkarılmasının önü açıldı.
Başkaları adına akademik çalışma hazırlayan veya buna aracılık eden kişilere yönelik yüksek tutarlı adli para cezaları uygulanacak.
SON SINIF ÖĞRENCİLERİNE EK HAKLAR
Azami öğrenim süresini dolduran son sınıf öğrencilerine başarısız oldukları teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav veya ders tekrarı hakkı verilecek. Tıp fakültelerinde intörnlük eğitimini tamamlayamayan öğrencilere ise ek süre tanınacak.
ÜNİVERSİTELERDE YENİ DÜZENLEMELER
Yasa kapsamında devlet üniversiteleri, Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında kampüs, akademik birim ve eğitim programı açabilecek.
Vakıf üniversiteleri ise mali yapı ve eğitim standartları açısından daha sıkı denetlenecek. Kurallara uymayan vakıf üniversitelerine kontenjan kısıtlamasından faaliyet izninin kaldırılmasına kadar uzanan yaptırımlar uygulanabilecek.
Ayrıca öğretim elemanı ihtiyacını karşılamak amacıyla 48 üniversiteye yeni profesör, doçent, doktor öğretim üyesi ve araştırma görevlisi kadroları tahsis edilecek.
ÖĞRETİM ÜYELERİ VE DİSİPLİN SÜREÇLERİ DEĞİŞTİ
Belirli şartları sağlayan öğretim üyeleri, Yükseköğretim Kurulu'nun uygun görmesi halinde 75 yaşını aşmamak kaydıyla sözleşmeli olarak görev yapmaya devam edebilecek.
Üniversitelerde disiplin soruşturmalarında da yeni dönem başlayacak. Öğrenci ve personelin savunma hakkını güçlendirmek amacıyla savunma için en az yedi gün süre verilmesi zorunlu hale getirildi.
DİĞER DİKKAT ÇEKEN YENİLİKLERİ
Düzenlemeyle birlikte Teknoloji Transfer Ofisleri'nin yapısına ilişkin yeni hükümler getirildi. Üniversitelerin ortak ofis kurabilmesine imkan tanınırken, Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nin finansman yapısı yeniden düzenlendi.
Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi'nin adı İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi olarak değiştirilirken, bazı fakülte ve yüksekokullar bünyesine devredilecek.
Yeni yasa, öğrenci haklarının genişletilmesi, akademik etik ihlallerinin önlenmesi, üniversitelerin uluslararasılaşmasının desteklenmesi ve yükseköğretim sisteminin daha etkin işlemesini amaçlayan kapsamlı düzenlemeleri içeriyor.
