ABD'de yürütülen geniş kapsamlı bir araştırmada, günde en az bir porsiyon şekerle tatlandırılmış içecek tüketen kişilerin mide kanserine yakalanma olasılığının, bu tür içecekleri hiç tüketmeyenlere göre 2,45 kat daha yüksek olduğu belirlendi. Araştırmacılar, çalışmanın şekerli içecek tüketimi ile mide kanseri arasındaki ilişkiyi inceleyen ilk ABD çalışması olduğunu belirtti.
Şekerli içecekler, uzun süredir obezite ve tip 2 diyabet gibi sağlık sorunlarıyla ilişkilendiriliyor. Yeni araştırmada ise bu içeceklerin mide kanseriyle olası bağlantısı ele alındı. Çalışmada 1986-2022 yılları arasında takip edilen 112 bin 284 kişinin verileri incelendi.
Araştırmacılar, katılımcıların beslenme alışkanlıklarını iki yılda bir doldurulan anketlerle değerlendirdi. Gazlı içecekler, meyve aromalı içecekler, limonata ve sporcu içecekleri gibi şekerle tatlandırılmış ürünlerin tüketimi de araştırmaya dahil edildi.
ŞEKERLİ İÇECEKLER İLE MİDE KANSERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ
Araştırmada, günde en az bir porsiyon, yani yaklaşık 237 mililitre şekerli içecek tüketen kişilerin mide kanserine yakalanma ihtimalinin 2,45 kat daha yüksek olduğu görüldü. Bu hesaplama yapılırken sigara kullanımı ve diğer olası risk faktörleri gibi değişkenler de dikkate alındı.
Takip süresi boyunca araştırmaya dahil edilen kişiler arasında 278 mide kanseri vakası kaydedildi. Araştırmacılar, elde edilen sonuçların hem kadınlarda hem erkeklerde görülen risk artışıyla ilişkili olduğunu bildirdi.
Kadınlarda günde en az bir şekerli içecek tüketiminin mide kanseriyle ilişkisinin yaklaşık üç kat seviyesinde olduğu, erkeklerde ise bu oranın yaklaşık iki kat olduğu belirtildi.
Araştırmanın sonuçları Gastro Hep Advances dergisinde yayımlandı. Çalışmanın kıdemli yazarı ve Massachusetts General Hospital gastroenteroloji uzmanı Andrew T. Chan, mide kanserinin dünya genelinde kansere bağlı ölümlerin önde gelen nedenlerinden biri olduğunu, ancak beslenmenin hastalık üzerindeki etkileri konusunda halen sınırlı bilgi bulunduğunu ifade etti.
ARAŞTIRMADA 112 BİNDEN FAZLA KİŞİNİN VERİSİ İNCELENDİ
Çalışmayı yürüten ekip, iki büyük uzun süreli araştırmanın verilerinden yararlandı. Bunlar Nurses' Health Study ile Health Professionals Follow-Up Study oldu.
Katılımcılar belirli aralıklarla beslenme düzenleri, yaşam tarzları, tıbbi geçmişleri ve sağlık durumları hakkında bilgi verdi. Araştırmacılar bu verileri mide kanseri vakalarıyla karşılaştırdı.
Daha önce yapılan araştırmalarda da şekerli içeceklerin mide kanseriyle bağlantısı araştırılmış, ancak sonuçlar kesin bir ilişki ortaya koymamıştı. Yeni çalışmada daha geniş bir katılımcı grubunun uzun yıllara yayılan verilerinin değerlendirilmesiyle bu ilişkinin yeniden incelenmesi amaçlandı.
Bununla birlikte araştırmacılar, elde edilen bulguların doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi anlamına gelmediğinin altını çizdi. Çalışma gözlemsel nitelikte olduğu için şekerli içecek tüketiminin tek başına mide kanserine yol açtığı sonucuna varılamıyor.
YAPAY TATLANDIRICILI İÇECEKLERDE AYNI SONUÇ GÖRÜLMEDİ
Araştırmada yapay tatlandırıcı içeren içecekler de ayrıca değerlendirildi. Bu ürünlerin tüketimi ile mide kanseri görülme sıklığı arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmedi.
Bu sonuç, yapay tatlandırıcıların mide kanseri açısından tamamen risksiz olduğu anlamına gelmiyor. Araştırmacılar, mevcut verilerin bu konuda kesin bir sonuca ulaşmak için yeterli olmadığını belirtiyor.
Çalışmanın bazı sınırlılıkları da bulunuyor. Araştırmacıların katılımcıların Helicobacter pylori enfeksiyonlarına ilişkin bilgileri sınırlı kaldı. Söz konusu bakteri, mide kanseri açısından bilinen risk faktörlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Bazı katılımcıların sağlık geçmişleri ve ailelerinde mide kanseri görülüp görülmediğine ilişkin bilgilerin de eksik olduğu belirtildi. Bu nedenle sonuçların başka toplumlara doğrudan uyarlanması konusunda temkinli olunması gerekiyor.
MİDE KANSERİ RİSKİNDEKİ ARTIŞIN NEDENİ HENÜZ BİLİNMİYOR
Bilim insanları, şekerli içeceklerin mide kanseriyle nasıl bir biyolojik bağlantı kurabileceğini bu çalışmada kesin olarak ortaya koymadı. Araştırmacılar olası mekanizmalar arasında kilo artışı, insülin direnci, steroid hormon dengesindeki değişiklikler, iltihaplanma, DNA hasarı ve bağırsak mikrobiyotasındaki dengesizlikleri sıraladı.
Ancak bunların herhangi birinin şekerli içecek tüketimi ile mide kanseri arasındaki ilişkiyi doğrudan açıkladığı henüz gösterilmiş değil. Araştırmacılar, bulguların daha büyük çalışmalarla doğrulanması ve olası biyolojik mekanizmaların ayrıntılı şekilde incelenmesi gerektiğini vurguladı.
Mide kanseri ile beslenme arasındaki ilişkinin anlaşılması için yeni araştırmaların yapılması bekleniyor. Mevcut çalışma ise şekerli içecek tüketimi ile mide kanseri arasında gözlenen bağlantıya ilişkin yeni veriler ortaya koyarken, kesin bir neden-sonuç ilişkisi kurulabilmesi için daha fazla kanıta ihtiyaç olduğunu gösteriyor.
