Türkiye’de engelli bireylerin araç sahibi olmasını kolaylaştıran ÖTV’siz araç alımı düzenlemesi genişletildi. Resmi Gazete’de yayımlanan yeni kanunla birlikte özellikle yüzde 40 ve üzeri ortopedik engeli bulunan vatandaşlar için kapsam önemli ölçüde artırıldı.
Daha önce sürücü belgesi alamadığı için bu haktan yararlanamayan birçok kişi artık istisna kapsamına giriyor. 2026 yılı için belirlenen fiyat limiti ve teknik şartlar da netleşmiş durumda. Düzenleme, hem bireysel ulaşımı kolaylaştırmayı hem de otomobil pazarında yeni bir hareketlilik yaratmayı hedefliyor.
YÜZDE 40 ENGELLİ BİREYLER İÇİN ÖTV’SİZ ARAÇ HAKKI GENİŞLEDİ
Yeni düzenleme, ÖTV’siz araç alımı açısından kritik bir eşiği ortadan kaldırıyor. Daha önce yalnızca belirli şartları sağlayan bireylerin yararlanabildiği sistem, artık yüzde 40 ve üzeri ortopedik engeli olan ancak sürücü belgesi alamayan vatandaşları da kapsıyor. Bu değişiklik, özellikle hareket kabiliyeti kısıtlı bireyler için doğrudan erişim imkânı anlamına geliyor.
Kanuna göre, bu kapsamdaki vatandaşlar 10 yılda bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV muafiyetinden yararlanabilecek. Bu süre sınırı, sistemin suistimal edilmesini önlemeyi amaçlarken aynı zamanda uzun vadeli kullanım planını zorunlu kılıyor. Araç sahipliği artık daha stratejik bir karar haline geliyor.
ÖTV’siz araç alımı sürecinde dikkat çeken bir diğer unsur ise bürokratik süreçlerin sadeleştirilmesi. Yetkililer, başvuru ve onay mekanizmalarının daha hızlı işlemesi için dijital altyapının güçlendirileceğini belirtiyor.
2026 ÖTV’SİZ ARAÇ ALIMI FİYAT LİMİTİ VE TEKNİK ŞARTLAR
2026 yılı itibarıyla ÖTV’siz araç alımı için uygulanacak üst fiyat sınırı 2 milyon 873 bin 900 TL olarak belirlendi. Bu tutar, tüm vergiler dahil nihai satış fiyatını kapsıyor. Yani bu rakamın üzerindeki araçlar muafiyet kapsamı dışında kalıyor.
Düzenlemede dikkat çeken bir diğer değişiklik ise motor hacmi şartının kaldırılması oldu. Artık silindir hacmine bakılmaksızın, belirlenen fiyat limitinin altında kalan araçlar tercih edilebilecek. Bu durum, tüketicilere daha geniş bir model yelpazesi sunuyor.
Ancak her araç bu kapsama girmiyor. Kanuna göre satın alınacak otomobilin en az yüzde 40 yerlilik oranına sahip olması gerekiyor. Bu şart, yerli üretimi destekleme amacı taşıyor ve tercih edilebilecek modelleri dolaylı olarak sınırlıyor.
ÖTV MUAFİYETİ KİMLERİ KAPSIYOR VE SATIŞ KISITLARI NELER?
ÖTV’siz araç alımı hakkı, engellilik oranına göre farklı şartlarla uygulanıyor. Yüzde 90 ve üzeri engeli bulunan bireyler, fiyat limitine uyan araçları doğrudan satın alabiliyor. Daha düşük oranlarda ise araçta özel tertibat bulunması şartı aranıyor.
Satın alınan araçlar için en kritik konu ise satış kısıtı. ÖTV muafiyetiyle alınan bir araç, 10 yıl dolmadan satılamıyor. Eğer bu süre dolmadan satış yapılırsa, devlet tahsil edilmeyen ÖTV tutarını geri talep ediyor. Bu nedenle kullanıcıların araç seçiminde uzun vadeli ihtiyaçlarını göz önünde bulundurması gerekiyor.
Ayrıca ruhsat konusu da sıkça merak ediliyor. Mevzuata göre araç yalnızca engelli bireyin adına tescil edilebiliyor. Ancak kullanım konusunda esneklik var. Araç; eş, anne, baba ve çocuklar tarafından da kullanılabiliyor.
KAZA VE PERT DURUMUNDA ÖTV’SİZ ARAÇ SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?
ÖTV’siz araç alımı yapan kullanıcılar için kaza senaryoları da net kurallarla belirlenmiş durumda. Araç 10 yıllık süre dolmadan perte çıkarsa, kullanıcıdan ÖTV talep edilmiyor. Bu durum, sistemin mağduriyet yaratmaması açısından önemli bir güvence sunuyor.
Kasko şirketleri ise hasar ödemesini aracın güncel piyasa değeri üzerinden yapıyor. Ancak burada kritik bir detay var: ödeme, aracın ÖTV’siz değeri baz alınarak hesaplanıyor. Yani kullanıcıya ÖTV tutarı ayrıca nakit olarak ödenmiyor.
Bununla birlikte, perte çıkan araç yerine yeniden ÖTV ödemeden sıfır bir araç alınabiliyor. Bu hak, özellikle ağır hasar durumlarında ulaşım sürekliliğini korumak açısından önemli bir avantaj sağlıyor.
ÖTV’SİZ ARAÇ ALIMI KAPSAMINDA TERCİH EDİLEBİLECEK MODELLER
Yeni düzenleme ve 2026 fiyat limiti dikkate alındığında, Türkiye pazarında birçok model ÖTV’siz araç alımı kapsamına giriyor. Özellikle yerli üretim ve fiyat kriterlerini karşılayan araçlar öne çıkıyor.
Öne çıkan modeller:
- Toyota Corolla
- Toyota Corolla Hybrid
- Toyota C-HR
- Fiat Egea Sedan
- Renault Duster
- Renault Megane
- Hyundai i20
- Hyundai Bayon
- Renault Clio
