NASA'nın gama ışını patlamalarını gözlemlemek amacıyla 2004'te alçak Dünya yörüngesine gönderdiği Neil Gehrels Swift Uzay Teleskobu'nu kurtarma girişiminden sonuç alınamadı.
Yörüngesindeki irtifa kaybı hızlanan teleskobun daha yüksek bir yörüngeye taşınması için geliştirilen LINK uzay aracında yaşanan teknik sorunlar, operasyonun sonlandırılmasına neden oldu.
Teleskobun bulunduğu yörüngede artan güneş hareketleri ve atmosferik sürtünme nedeniyle irtifa kaybettiği belirtilirken, kurtarma planının başarısız olması sonrasında Swift'in ilerleyen dönemde kontrolsüz şekilde atmosfere girmesi bekleniyor.
SWİFT'İ KURTARMAK İÇİN 30 MİLYON DOLARLIK ANLAŞMA YAPILDI
NASA, kullanım ömrünün uzatılması ve kontrolsüz şekilde atmosfere girişinin önlenmesi amacıyla Swift teleskobunun yörüngesini yükseltmek için Arizona merkezli Katalyst Space Technologies ile 30 milyon dolarlık anlaşma yaptı.
Plan kapsamında Katalyst tarafından geliştirilen LINK uzay aracının Swift'e ulaşması, teleskoba kenetlenmesi ve onu daha yüksek bir yörüngeye taşıması hedeflendi. Böylece uzun yıllardır bilimsel gözlemler gerçekleştiren teleskobun faaliyetlerine devam etmesi amaçlandı.
LİNK'TE YÖNELİM KONTROLÜ SORUNU YAŞANDI
Kurtarma görevinin kritik aşamalarından biri olan LINK'in fırlatılması, 3 Temmuz'da Northrop Grumman'ın Pegasus XL roketiyle gerçekleştirildi. Ancak uzay aracı fırlatmanın ardından yönelim ve oryantasyon kontrolünde teknik problemler yaşamaya başladı.
LINK'in doğru konumlandırılmasını sağlayan sistemlerde ortaya çıkan sorunlar, uzay aracının Swift'e yönelik planlanan manevraları gerçekleştirmesini zorlaştırdı. Mühendisler sorunu çözebilmek için yazılım güncellemeleri yaptı ve uzay aracının kendi ekseni etrafındaki dönüş hızını azaltmaya yönelik çalışmalar yürüttü.
Yapılan müdahalelere rağmen yönelim kontrol sistemindeki arızanın giderilememesi üzerine kurtarma operasyonunun hedeflenen şekilde ilerletilemeyeceği değerlendirildi.
YÖRÜNGE YÜKSELTME GÖREVİ İPTAL EDİLDİ
Teknik sorunların çözülememesi üzerine NASA, Swift teleskobunun yörüngesini yükseltmeye yönelik kurtarma görevini resmi olarak sonlandırdı.
NASA Yöneticisi Jared Isaacman, görev kapsamında hedeflenen sonuca ulaşılamadığını belirtirken, yüksek potansiyel taşıyan ancak teknik açıdan riskli görevlerin gelecekteki uzay çalışmaları açısından önemli deneyimler sağlayabileceğine dikkat çekti.
LİNK TEKNOLOJİ TESTLERİNE DEVAM EDECEK
Swift'i daha yüksek bir yörüngeye taşıma planının iptal edilmesine rağmen LINK'in görev sürecinin tamamen sona ermeyeceği bildirildi. Uzay aracının yaklaşma ve kenetlenme kabiliyetlerinin test edilmesine yönelik çeşitli manevralara devam etmesi planlanıyor.
Katalyst Space Technologies Üst Yöneticisi Ghonhee Lee ile NASA Astrofizik Bölümü Direktörü Shawn Domagal-Goldman, kısa sürede geliştirilen ve ilk olma özelliği taşıyan görevden elde edilecek deneyimlerin gelecekteki uydu servis ve kurtarma çalışmalarına katkı sağlayacağını belirtti.
Görev sırasında elde edilecek verilerin, yörüngedeki uydulara müdahale edilmesi, servis verilmesi ve kullanım ömrünün sonuna yaklaşan uzay araçlarının kurtarılması için geliştirilecek yeni teknolojilere katkı sunması bekleniyor.
SWİFT TELESKOBUNUN ATMOSFERE GİRMESİ BEKLENİYOR
Neil Gehrels Swift Uzay Teleskobu, gama ışını patlamalarını incelemek amacıyla 2004 yılında Dünya yörüngesine yerleştirildi. Teleskop, o tarihten bu yana evrendeki güçlü patlamalara ilişkin bilimsel gözlemler gerçekleştiriyor.
Ancak alçak Dünya yörüngesinde bulunan teleskobun son dönemde artan güneş hareketleri ve atmosferik sürtünme nedeniyle daha hızlı irtifa kaybettiği belirtildi. Kurtarma girişiminin başarısız olmasıyla Swift'in yörüngesinin daha da düşmesi bekleniyor.
Teleskobun ilerleyen süreçte kontrolsüz şekilde Dünya atmosferine girmesi ve yeniden giriş sırasında büyük bölümünün parçalanarak yanması öngörülüyor.
