Mesai giriş ve çıkışlarının kontrol edilmesi amacıyla birçok iş yerinde kullanılan biyometrik doğrulama sistemleriyle ilgili önemli bir karar alındı. Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), çalışanların parmak izi, yüz tanıma, iris veya retina taraması gibi biyometrik verileri kullanılarak mesai takibinin yapılmasının kişisel verilerin korunması mevzuatına aykırı olduğuna hükmetti.
Resmi Gazete'de yayımlanan ilke kararıyla birlikte işverenlerin, çalışan takibinde daha az müdahaleci yöntemleri tercih etmesi gerektiği vurgulandı. Karar, iş hayatında kişisel verilerin korunmasına yönelik yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.
BİYOMETRİK VERİLER HASSAS KİŞİSEL VERİ KAPSAMINDA
KVKK tarafından yayımlanan kararda, biyometrik verilerin hassas nitelikli kişisel veri olarak kabul edildiği hatırlatıldı. Parmak izi, yüz tanıma, iris ve retina taraması gibi verilerin ihlal edilmesi durumunda ortaya çıkabilecek sonuçların geri döndürülemez nitelikte olabileceğine dikkat çekildi.
Kurul, bu tür verilerin işlenmesinde yalnızca hukuki dayanağın yeterli olmadığını, aynı zamanda veri minimizasyonu, gereklilik ve ölçülülük ilkelerinin de eksiksiz şekilde sağlanması gerektiğini belirtti. Bu nedenle iş yerlerinde biyometrik sistemlerin kullanımının her durumda zorunlu kabul edilemeyeceği ifade edildi.
İŞÇİ VE İŞVEREN ARASINDAKİ GÜÇ DENGESİZLİĞİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
Kararda, işçi ile işveren arasındaki ilişkinin yapısından kaynaklanan güç dengesizliğine de vurgu yapıldı. Çalışanların biyometrik verilerinin işlenmesine ilişkin verdikleri açık rızanın gerçekten özgür iradeye dayanıp dayanmadığının her zaman tartışmalı olabileceği belirtildi.
KVKK, biyometrik tanımlama sistemlerinin hızlı ve güvenilir sonuçlar vermesine rağmen, kişisel verilerin korunması açısından son derece hassas bir alan oluşturduğunu kaydetti. Bu nedenle çalışanların temel hak ve özgürlüklerinin korunmasının öncelikli olması gerektiğinin altı çizildi.
ALTERNATİF MESAİ TAKİP YÖNTEMLERİ ÖNERİLDİ
Kurul, işverenlerin mesai kontrolü amacıyla biyometrik sistemler yerine daha az müdahaleci yöntemlere yönelmesi gerektiğini bildirdi. Bu kapsamda şifreli kartlar, PIN tabanlı giriş sistemleri, imza çizelgeleri, RFID ve NFC kart uygulamaları ile denetçi gözetiminde tutulan giriş-çıkış kayıtlarının kullanılabileceği belirtildi.
Söz konusu yöntemlerin çalışanların özel hayatına daha az müdahale ettiği ve veri koruma ilkeleri açısından daha uygun çözümler sunduğu değerlendiriliyor.
İŞ YERLERİNDE YENİ DÖNEM BAŞLIYOR
KVKK'nın yayımladığı ilke kararıyla birlikte, çalışanların biyometrik verileri üzerinden gerçekleştirilen mesai takip uygulamalarının yeniden gözden geçirilmesi bekleniyor. İşverenlerin, kişisel verilerin korunmasına ilişkin yasal yükümlülüklerini dikkate alarak alternatif sistemlere geçiş yapması gerekecek.
Uzmanlar, kararın yalnızca mesai takibini değil, iş yerlerinde biyometrik veri kullanımına ilişkin birçok uygulamayı da etkileyebileceğini değerlendiriyor. Böylece çalışanların kişisel verilerinin korunmasına yönelik güvencelerin daha da güçlenmesi hedefleniyor.
