Çorum’un Boğazkale ilçesindeki Hattuşa Antik Kenti’nde sürdürülen kazılarda, Hititlerden yaklaşık 300 yıl öncesine tarihlenen bir yapı kompleksi ile 16 büyük depolama küpü ortaya çıkarıldı.
Buluntuların, bölgenin geçmişte yalnızca bir yerleşim alanı değil, aynı zamanda önemli bir ticaret ve depolama merkezi olduğunu göstermesi açısından büyük önem taşıdığı değerlendiriliyor.
HİTİTLERDEN ÖNCEKİ DÖNEMİNE IŞIK TUTUYOR
UNESCO Dünya Kültür Mirası ve Dünya Belleği listelerinde yer alan Hattuşa, binlerce yıllık geçmişiyle Anadolu'nun en önemli arkeolojik merkezleri arasında bulunuyor.
Kentte 1906'dan bu yana devam eden kazılarda Kalkolitik Çağ'dan Roma ve Bizans dönemlerine kadar farklı medeniyetlere ait izlere ulaşılıyor.
Bu yıl Büyükkale Kuzeybatı Yamacı'nda gerçekleştirilen çalışmalarda ortaya çıkarılan yapının, milattan önce 1800-1750 yıllarına tarihlendiği değerlendiriliyor.
Bu dönem, Hititlerin bölgede güçlü bir siyasi yapı oluşturmasından önceki Asur Ticaret Kolonileri Çağı'na karşılık geliyor.
16 BÜYÜK DEPOLAMA KÜPÜ ORTAYA ÇIKARILDI
Kazı alanındaki en dikkat çekici buluntular arasında yamaca yerleştirilmiş 16 büyük küp yer alıyor. Arazinin eğimli yapısından yararlanmak amacıyla teraslama yöntemi kullanıldığı, depolama alanının da bu teraslar üzerine kurulduğu belirlendi.
Kazı Başkanı Prof. Dr. Andreas Schachner, yapının Asur Ticaret Kolonileri Çağı'na ait olduğunu belirterek, o dönemde Hattuşa'nın "Hattuş" adıyla anıldığını ifade etti. Bölgede Asurlu tüccarların da bulunduğunu aktaran Schachner, keşfin dönemin ekonomik yaşamına ilişkin önemli bilgiler sunduğunu söyledi.
Büyük küplerin içerisinde tarımsal üretimden elde edilen ürünlerin ve çeşitli erzakların muhafaza edilmiş olabileceği değerlendiriliyor.
TİCARET VE DEPOLAMA MERKEZİ OLDUĞU DÜŞÜNÜLÜYOR
Ortaya çıkarılan yapı, Hattuşa'nın erken dönemlerdeki ekonomik faaliyetlerine ilişkin önemli ipuçları veriyor. Küplerin belirli bir düzen içerisinde teraslara yerleştirilmiş olması, bölgede planlı bir depolama sisteminin bulunduğuna işaret ediyor.
Kazı ekibi, elde edilen buluntuların dönemin Hattuş kentindeki ticari faaliyetlerin kapsamının daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacağını düşünüyor. Yapının daha önce ortaya çıkarılan benzer özellikteki kalıntılarla birlikte değerlendirilmesiyle bölgenin ekonomik işlevine ilişkin daha ayrıntılı sonuçlara ulaşılması bekleniyor.
HEYELAN YAPININ BÜYÜK BÖLÜMÜNÜ TAHRİP ETMİŞ
Kazı alanındaki çalışmalar, yapının geçmişte meydana gelen büyük bir heyelandan etkilendiğini de ortaya koydu. Heyelan hem yapının bazı bölümlerinin hem de depolama amacıyla kullanılan küplerin zarar görmesine neden oldu.
Küplerin üst bölümlerinin büyük ölçüde ortadan kalkması nedeniyle yapının toplam depolama kapasitesi henüz kesin olarak belirlenemiyor. Kazı ekibi, yapının batıya doğru devam ettiğini gösteren izler üzerine bu bölümdeki çalışmalarını da sürdürüyor.
DOĞAYLA MÜCADELENİN İZLERİNE ULAŞILDI
Büyükkale Kuzeybatı Yamacı, yalnızca ticari faaliyetlerin değil, insanların doğal afetlerle mücadelesinin de izlerini taşıyor.
Bölgede farklı dönemlerde yaşanan heyelanların yerleşim alanlarına zarar verdiği, ancak insanların aynı alanı yeniden kullanmaya devam ettiği belirlendi. Hititler döneminde de önceki yapıların üzerine yeni yapıların inşa edildiği ve yamacın uzun yıllar boyunca yerleşim amacıyla kullanıldığı ifade ediliyor.
KÜPLERDE ÜRÜN KALINTISI ARANIYOR
Heyelan nedeniyle küplerin içerisine zamanla toprak, kum, çamur ve taş gibi malzemeler dolduğu için depolanan ürünlere ilişkin doğrudan bir kalıntıya henüz ulaşılamadı.
Ancak kazı ekibi, alanın tabanından alınan toprak örneklerini ayrıntılı biçimde inceleyecek. Örneklerin yıkanması ve organik kalıntıların ayrıştırılmasıyla geçmişte burada hangi ürünlerin depolandığına dair yeni bilgiler elde edilmesi bekleniyor.
TOHUM KALINTILARI GEÇMİŞİN TARIMINI AYDINLATABİLİR
Toprak örneklerinde tohum veya bitki kalıntılarının bulunması halinde, yaklaşık 3 bin 800 yıl önce Hattuşa'daki depolama merkezinde hangi tarımsal ürünlerin muhafaza edildiği anlaşılabilecek.
Bu analizler, yalnızca yapının kullanım amacının belirlenmesine değil, aynı zamanda dönemin tarımsal üretimi, beslenme alışkanlıkları ve ticari faaliyetleri hakkında daha kapsamlı bilgiler elde edilmesine katkı sağlayabilir.
