Her yıl milyonlarca akıllı telefon yeni modellerle değiştirilirken, eski cihazların büyük bölümü çekmecelerde unutuluyor ya da elektronik atık haline geliyor.
Google ve Kaliforniya Üniversitesi San Diego (UCSD) araştırmacıları ise kullanılmayan telefonların hâlâ önemli bir işlem gücüne sahip olduğunu belirterek dikkat çeken bir projeye imza attı.
Araştırmacılar, eski akıllı telefonları bir araya getirerek düşük maliyetli veri merkezleri oluşturmayı amaçlıyor. Proje, hem elektronik atık miktarını azaltmayı hem de mevcut cihazların kullanım ömrünü uzatmayı hedefliyor.
ESKİ TELEFONLAR TEK BİR SİSTEM GİBİ ÇALIŞACAK
"Phone Cluster Computing" adı verilen sistem kapsamında kullanılmayan akıllı telefonların ekran, kamera ve batarya gibi bileşenleri çıkarılıyor. Geriye kalan anakartlar ise Linux tabanlı özel bir sistem üzerinde çalıştırılıyor.
Bu cihazlar, Kubernetes benzeri yönetim yazılımları sayesinde tek bir bilgi işlem kümesi gibi hareket ediyor. Böylece birden fazla telefonun işlem gücü bir araya getirilerek küçük ölçekli veri merkezi altyapısı oluşturulabiliyor.
Araştırmacılar, yaklaşık 20 eski telefondan oluşan bir kümenin yoğun kullanıcı trafiğine sahip eğitim uygulamalarını çalıştırabilecek kapasiteye ulaşabildiğini belirtiyor.
HEDEF 2 BİN ESKİ PIXEL TELEFON
Projeyi yürüten ekip, çalışmayı çok daha büyük ölçekte uygulamaya hazırlanıyor. UCSD araştırmacıları, 2026 sonbaharında yaklaşık 2 bin eski Pixel telefonun kullanıldığı bir veri merkezi kurmayı planlıyor.
Kurulacak sistemin yüzlerce araştırmacıya ve çok sayıda eğitim programına düşük maliyetli bulut hizmeti sunması hedefleniyor. Bu yaklaşımın geleneksel veri merkezlerine kıyasla daha ekonomik ve sürdürülebilir bir alternatif oluşturabileceği ifade ediliyor.
ELEKTRONİK ATIKLARIN AZALTILMASI AMAÇLANIYOR
Projenin en önemli hedeflerinden biri de teknoloji sektöründe giderek büyüyen elektronik atık sorununa çözüm üretmek. Akıllı telefon üretimi sırasında ortaya çıkan karbon emisyonları ve kaynak tüketimi, çevresel açıdan önemli bir yük oluşturuyor.
Araştırmacılar, çalışır durumdaki eski cihazların yeniden değerlendirilmesiyle yeni sunucu üretimine olan ihtiyacın azaltılabileceğini ve böylece çevresel etkilerin düşürülebileceğini düşünüyor.
BENZER PROJELER DAHA ÖNCE DE UYGULANDI
Eski akıllı telefonların farklı amaçlarla yeniden kullanılması fikri daha önce de çeşitli araştırmalarda test edildi. Estonya'daki bilim insanları, kullanılmayan telefonları mini veri merkezlerine dönüştürerek deniz yaşamını izleme ve toplu taşıma verilerini toplama gibi görevlerde kullanmayı başarmıştı.
Google destekli yeni girişim ise bu yaklaşımı çok daha büyük ölçekte uygulamayı amaçlıyor. Başarılı olması halinde, milyonlarca eski telefonun yeniden değerlendirilmesi ve teknoloji dünyasında yeni bir sürdürülebilirlik modelinin ortaya çıkması mümkün olabilir.
