ABD’deki 1988-1994 ve 2015-2018 dönemlerinde yapılan bir çalışma, 50-79 yaş arası yetişkinlerin biyolojik yaşlanma kalıplarını inceledi. Araştırmada, genel olarak biyolojik yaşlanma hızında yavaşlama gözlemlense de, eğitim seviyesi düşük bireylerin daha hızlı yaşlandığı ortaya kondu.
Biyolojik yaş, doğumdan itibaren geçen süreyle değil, hücre ve dokuların yaşını gösteriyor. 1980’lerin sonu ve 1990’ların başında lise mezunu olmayan yetişkinler, üniversite mezunlarına kıyasla ortalama bir yıl daha hızlı yaşlanıyordu. 2015-2018 döneminde bu fark neredeyse iki yıla çıktı.
Yardımcı Doçent Mateo Farina, “Bulgular, daha yüksek eğitim seviyesine sahip kişilerin biyolojik olarak daha yavaş yaşlandığını gösteriyor” açıklamasında bulundu. Bu sonuçlar, biyolojik yaşlanma ve uzun ömür üzerine yapılan diğer araştırmalarla da uyumlu.
Columbia Üniversitesi’nde yapılan bir başka araştırma, iki veya daha fazla yakınını kaybeden bireylerin epigenetik ölçümlere göre biyolojik olarak daha yaşlı olduğunu ortaya koydu. Dr. Allison Aiello, “Hayatın farklı dönemlerinde sevilen kişilerin kaybının DNA belirteçleri üzerindeki etkileri bugüne kadar yeterince araştırılmadı. Çocukluktan yetişkinliğe kadar yaşanan kayıplar, biyolojik yaşlanmayı hızlandırıyor” dedi.
Görünür yaşlanma belirtileri arasında kırışıklıklar, saç beyazlaması ve hareket kısıtlılığı bulunurken, hücresel düzeydeki değişimler yalnızca tıbbi testlerle anlaşılabiliyor.
Biyolojik yaşlanmayı etkileyen diğer faktörler
Biyolojik yaşlanmayı belirleyen unsurlar arasında genetik yapı, kronik hastalıklar, yaşam kalitesi, uyku düzeni, beslenme ve fiziksel aktivite gibi etkenler büyük rol oynuyor. Eğitim seviyesi, bu faktörlerle birlikte kişinin biyolojik yaşlanma hızını doğrudan etkileyen önemli bir gösterge olarak öne çıkıyor.
