Dünya Meteoroloji Örgütü tarafından yayımlanan son rapor, küresel iklim sisteminde yaşanan dengesizliği gözler önüne serdi. Rapora göre 2011 ile 2025 yılları arasındaki dönem, ölçümlerin başladığı tarihten bu yana kaydedilen en sıcak 11 yıl olarak kayıtlara geçti. Özellikle 2025 yılında ortalama sıcaklıkların sanayi öncesi döneme göre 1,43 derece artması, iklim krizinin geldiği noktayı ortaya koydu. Uzmanlar, sıcaklık artışından buzulların erimesine kadar pek çok alanda tehlike çanlarının çaldığını vurguladı.
GEZEGENİN ENERJİ DENGESİ BOZULUYOR
Dünya Meteoroloji Örgütü’nün her yıl yayımladığı “İklim Durumu” raporu, gezegenin enerji dengesindeki bozulmayı da ortaya koydu. Atmosfere giren ve çıkan enerji arasındaki farkın son 65 yılın en yüksek seviyesine ulaştığı belirtildi.
Bu dengesizlik, atmosfer ve okyanusların hızla ısınmasına neden oluyor. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, dünyanın sınırlarının zorlandığını belirterek tüm temel iklim göstergelerinin alarm verdiğini ifade etti.
Uzmanlara göre karbondioksit, metan ve azot oksit gibi sera gazları, atmosferde ısıyı hapsederek doğal dengeyi bozuyor. Normal şartlarda güneşten gelen enerji ile uzaya yayılan ısı dengede olması gerekirken, bu denge giderek daha fazla bozuluyor.
SERA GAZI ORANLARI REKOR SEVİYEDE
Raporda yer alan verilere göre sera gazı yoğunlukları tarihsel zirvelere ulaştı. Atmosferdeki karbondioksit oranı milyonda 423 parçaya yükselerek sanayi öncesi dönemin yüzde 152’sine çıktı.
Metan gazı seviyesinin yüzde 266’ya, azot oksit seviyesinin ise yüzde 125’e ulaştığı belirtildi. Bu oranların son yüz binlerce yılın en yüksek seviyeleri olduğu ifade edildi.
Bilim insanları, bu artışın gezegende biriken ısı miktarını hızla artırdığını ve enerji fazlasının kontrol edilemez boyutlara ulaştığını vurguladı. Dünya Meteoroloji Örgütü Genel Sekreteri Celeste Saulo da mevcut verilerin iklim krizinin boyutunu daha net ortaya koyduğunu belirtti.
BEŞ KRİTİK GÖSTERGE AYNI ANDA ALARM VERİYOR
Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkilerini gösteren beş temel göstergenin tamamında alarm verildiğini açıkladı. Bu göstergeler; rekor sıcaklıklar, sera gazı artışı, okyanus ısınması, buzulların erimesi ve deniz buzlarının küçülmesi olarak sıralandı.
Son 11 yılın en sıcak yıllar olarak kayıtlara geçmesi dikkat çekerken, okyanuslardaki ısınma da rekor seviyelere ulaştı. 2025 yılında Arktik deniz buzunun en düşük seviyelere gerilediği, buzullarda ise ciddi kütle kaybı yaşandığı belirtildi.
Uzmanlar, bu gelişmelerin insan faaliyetleri sonucu hızlandığını ve etkilerinin uzun yıllar devam edeceğini ifade etti.
OKYANUSLARDAKİ ISINMA HIZ KESMİYOR
Rapora göre gezegendeki fazla enerjinin büyük bölümü okyanuslar tarafından emiliyor. Oluşan enerjinin yüzde 90’dan fazlasının okyanuslarda depolandığı belirtildi.
2025 yılında okyanuslardaki ısı miktarı rekor seviyeye ulaştı. Ayrıca denizlerin ısınma hızının son 20 yılda iki katına çıktığı ifade edildi. Son dokuz yılın tamamında okyanus sıcaklıklarında yeni rekorlar kırıldı.
Uzmanlar, bu durumun deniz seviyesinin yükselmesi, deniz ekosistemlerinin zarar görmesi ve aşırı hava olaylarının artması gibi ciddi sonuçlar doğurduğunu belirtti.
DENİZ SEVİYESİ YÜKSELİYOR, RİSK BÜYÜYOR
Eriyen buzullar ve ısınan suyun genleşmesi nedeniyle deniz seviyelerinde yükseliş sürüyor. 2025 yılı itibarıyla deniz seviyesinin, 1993 yılına göre yaklaşık 11 santimetre daha yüksek olduğu kaydedildi.
Uzmanlar, mevcut gidişatın devam etmesi halinde 2100 yılına kadar deniz seviyesinin 1 metreye kadar yükselebileceğini öngörüyor. Bu durumun özellikle kıyı bölgelerinde yaşayan milyonlarca insan için büyük risk oluşturduğu ifade ediliyor.
Ayrıca aşırı hava olaylarının da giderek şiddetlendiği, kasırga, sel ve kuraklık gibi felaketlerin daha sık yaşandığı vurgulandı.
YENİ SICAKLIK REKORLARI YOLDA
Bilim insanları, önümüzdeki yıllarda küresel sıcaklıkların daha da artabileceği uyarısında bulundu. Özellikle El Nino hava olayının etkisiyle 2026 ve 2027 yıllarında yeni sıcaklık rekorlarının kırılabileceği belirtildi.
Uzmanlar, artan sıcaklıkların yalnızca çevresel değil, aynı zamanda sağlık risklerini de beraberinde getirdiğini ifade etti. Değişen iklim koşullarının, dang humması gibi hastalıkların daha geniş coğrafyalara yayılmasına neden olabileceği kaydedildi.
Yetkililer, iklim krizine karşı acil ve kararlı adımlar atılmaması halinde, mevcut tablonun daha da ağırlaşacağı uyarısında bulundu.
