Yeni bir araştırma, her gece normalden yaklaşık bir saat daha az uyumanın bile vücut ağırlığı ve günlük hareketlilik üzerinde etkili olabileceğini ortaya koydu. Bulgular, uzun süre devam
eden hafif uyku kaybının metabolik sağlık açısından sanıldığından daha önemli olabileceğini gösterdi.
Hafif Uyku Kaybının Etkileri Araştırıldı
Araştırmacılar, tamamen uykusuz kalmak gibi aşırı durumlar yerine günlük yaşamda sık karşılaşılan hafif uyku kaybının vücut üzerindeki etkilerini incelemeye odaklandı.
Çalışmaya, normal şartlarda her gece 7 ila 8 saat uyuyan 95 yetişkin dahil edildi. Katılımcılar altı haftalık bir dönemde normal uyku rutinlerini sürdürürken, diğer dönemde ise yatış
saatlerini yaklaşık 90 dakika geciktirdi.
Bu değişiklik sonucunda katılımcılar her gece ortalama 80 dakika daha az uyudu.
Altı Haftada Kilo Artışı Görüldü
Araştırmacılar, giyilebilir cihazlar ve laboratuvar testleri yardımıyla katılımcıların uyku düzenlerini, günlük hareketlerini, vücut ağırlıklarını, vücut kompozisyonlarını ve bel çevrelerini takip
etti.
Ayrıca iştahın düzenlenmesinde rol oynayan hormonlardaki değişiklikler de incelendi.
Altı hafta boyunca her gece yaklaşık 80 dakika daha az uyuyan katılımcıların ortalama 450 gram kilo aldığı belirlendi.
Kısa sürede ortaya çıkan bu artış tek başına büyük görünmese de araştırmacılar, çalışmanın günlük hayatta yaygın olarak görülen bir uyku alışkanlığını yansıtması nedeniyle sonuçların
dikkat çekici olduğunu belirtti.
Az Uyuyanlar Gün İçinde Daha Az Hareket Etti
Araştırmada dikkat çeken bir diğer sonuç ise günlük hareketlilikte yaşanan değişim oldu. Daha az uyuyan katılımcıların gün içinde doğal olarak daha az hareket ettiği görüldü.
Katılımcılar, uyku sürelerinin azaldığı dönemde her gün ortalama 17 dakika daha fazla oturdu veya hareketsiz kaldı. Erkekler ve menopoz sonrası kadınlarda ise bu sürenin yaklaşık 30
dakikaya ulaştığı tespit edildi.
Araştırmacılar, katılımcıların daha uzun süre uyanık kalmalarına rağmen günlük hareket miktarlarının azalmasının dikkat çekici olduğuna işaret etti.
Metabolizma Üzerinde Değişikliklere Yol Açabilir
Aynı katılımcılar üzerinde daha önce gerçekleştirilen çalışmalar da hafif uyku kısıtlamasının sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin önemli sonuçlar ortaya koymuştu.
Altı hafta süren hafif uyku kaybının, kardiyometabolik risk taşıyan kadınlarda insülin direncini artırabileceği ve kalp hastalıklarıyla bağlantılı inflamatuar değişikliklere yol açabileceği
belirlenmişti.
Uzmanlara göre az uyumak yalnızca yorgunluk ve halsizliğe neden olmuyor. Uzun süre devam eden uyku eksikliği, metabolizmanın düzenlenmesinde rol oynayan sistemlerde
değişikliklere yol açarak zaman içinde kilo alımını kolaylaştırabiliyor.
Uyku Eksikliği Neden Kilo Aldırabilir?
Yetersiz uyku, açlık ve tokluk hissini düzenleyen hormonlar üzerinde etkili olabiliyor. Bunun yanı sıra insülin duyarlılığının azalmasına, yiyecek tercihlerinin değişmesine ve egzersiz yapma
isteğinin düşmesine neden olabiliyor.
Araştırmanın sonuçlarına göre uyku kaybı, insanların gün boyunca farkında olmadan daha az hareket etmesine de yol açabiliyor.
Bu etkilerin her biri tek başına küçük görünse de uzun süre boyunca birlikte devam etmesi metabolik sağlık üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabiliyor.
Daha İyi Bir Uyku İçin Neler Yapılabilir?
Uzmanlar, uyku düzeninin korunması için yatış ve uyanış saatlerinin hafta sonları dahil mümkün olduğunca tutarlı tutulmasını öneriyor.
Telefon, tablet ve bilgisayar gibi elektronik cihazların yatmadan 30 ila 60 dakika önce bırakılması, sabah saatlerinde gün ışığından yararlanılması ve günün ilerleyen saatlerinde kafein
tüketiminin sınırlandırılması da öneriler arasında yer alıyor.
Uzmanlar, uykunun günlük işlerin ardından kalan bir zaman dilimi olarak değil, sağlıklı yaşamın temel parçalarından biri olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.