Yurt dışında araştırma yapan Türk bilim insanlarının Türkiye’ye dönüşünü teşvik etmek amacıyla yeni bir destek programı hayata geçirildi. TÜBİTAK ile European Molecular Biology Organization iş birliğiyle yürütülen bu program, erken kariyer araştırmacılara laboratuvar kurma, mentörlük ve uluslararası bilim ağlarına erişim desteği sağlıyor.
Türkiye’nin üyesi olduğu European Molecular Biology Conference çatısı altında finanse edilen girişim, yaşam bilimleri alanında çalışan araştırmacılara hem maddi kaynak hem de bilimsel iş birliği imkânı sunuyor. Uzmanlara göre bu program, Türkiye’nin bilimsel kapasitesini güçlendirirken, “tersine beyin göçü” sürecine ivme kazandıracak.
LABORATUVAR KURMAK İSTEYENLERE 50 BİN EURO HİBE
2006 yılından bu yana yürütülen EMBO Yerleşim Desteği Programı, yurt dışında deneyim kazanan ve Türkiye’de bağımsız araştırma laboratuvarı kurmak isteyen genç bilim insanlarını hedefliyor. Program kapsamında araştırmacılara 3 ila 5 yıl boyunca yıllık 50 bin euroya kadar hibe desteği sağlanıyor. Ayrıca her yıl 10 bin euroya kadar ek destek için başvuru yapılabiliyor.
2007-2025 yılları arasında programa katılan ülkelerden 169 bilim insanı destek aldı. Bunlardan 44’ü araştırma gruplarını Türkiye’de kurarak çalışmalarına ülke içinde devam etti.
Program, Türkiye’nin yanı sıra Hırvatistan, Çekya, Estonya, Macaristan, Litvanya, Lüksemburg, Polonya ve Portekiz gibi yaşam bilimleri alanında gelişmekte olan EMBC üyesi ülkelerde de geçerli.
BAŞVURU ŞARTLARI VE TARİHLER
Yerleşim Desteği Programı’na başvuracak adayların doktora derecesini en fazla 9 yıl önce almış olması, 2022-2026 yılları arasında başvurulan ülke dışında en az 2 yıl çalışmış bulunması ve tam zamanlı grup liderliği pozisyonu için görüşme sürecinde olması gerekiyor.
Programda yaş sınırlaması bulunmazken, başvurular 15 Nisan’a kadar doğrudan EMBO sistemine yapılabilecek.
MENTÖRLÜK VE ULUSLARARASI AĞLARA ERİŞİM
Program yalnızca maddi destekle sınırlı değil. Ödül sahipleri, EMBO bilimsel etkinliklerine katılım, konferans düzenleme desteği, EMBO üyeleriyle mentörlük ilişkisi ve European Molecular Biology Laboratory altyapısına erişim gibi olanaklardan da yararlanabiliyor.
Ayrıca EMBO Laboratuvar Liderliği Kursları’na katılma fırsatı da sunuluyor.
GENÇ ARAŞTIRMACI PROGRAMI 4 YILLIK DESTEK SUNUYOR
EMBO’nun bir diğer girişimi olan Genç Araştırmacı Programı, 1 ila 4 yıl arasında bağımsız grup lideri olarak çalışan araştırmacılara yönelik. Program kapsamında dört yıl süreyle bilimsel ağ erişimi ve mali destek sağlanıyor. Katılımcılara programın ikinci yılında 15 bin euro, her yıl ise 10 bin euroya kadar ek hibe alma imkânı sunuluyor.
Başvuru koşulları arasında, uluslararası hakemli dergide yayımlanmış bir araştırma makalesine sahip olmak ve çevrim içi mülakata katılmak yer alıyor. Bu programa başvurular 1 Nisan’a kadar kabul edilecek.
TÜRKİYE’YE DÖNÜŞÜ TEŞVİK EDEN BİR ADIM
Uzmanlara göre, EMBO ve TÜBİTAK iş birliğiyle yürütülen bu programlar, yurt dışında bilimsel deneyim kazanan araştırmacıların Türkiye’ye dönerek bilimsel üretkenliğe katkıda bulunmalarını sağlamayı amaçlıyor.
Bu tür hibeler, Türkiye’nin araştırma altyapısını güçlendirmesinin yanı sıra genç bilim insanlarının kariyerlerini ülke içinde sürdürmelerine olanak tanıyor.